Europese Commissie wil Huawei en ZTE verplicht uit Europese 5G-netwerken weren

De Europese Commissie is van plan lidstaten te verplichten om 5G-apparatuur van leveranciers uit zogenoemde hoogrisicolanden te verwijderen uit hun telecomnetwerken. In de praktijk richt deze maatregel zich vooral op Chinese technologiebedrijven zoals Huawei en ZTE. Het gebruik van apparatuur van deze bedrijven werd door de EU al langer afgeraden, maar was tot nu toe niet formeel verboden.

Volgens Henna Virkkunen, uitvoerend vicepresident van de Europese Commissie en verantwoordelijk voor technologische soevereiniteit en cybersecurity, hebben lidstaten de bestaande afspraken onvoldoende nageleefd. Zij stelt dat de eerdere richtlijnen — vastgelegd in de zogeheten 5G Toolbox — te vrijblijvend waren. Deze toolbox bevatte aanbevelingen om risico’s in 5G-netwerken te beperken, waaronder het vermijden van leveranciers uit landen die als politiek of veiligheidsrisico worden gezien, maar liet de uiteindelijke beslissing bij de lidstaten zelf.

Virkkunen benadrukt dat dit niet heeft geleid tot het gewenste resultaat. In verschillende EU-landen wordt volgens de Commissie nog steeds apparatuur van hoogrisicoleveranciers gebruikt in kritieke onderdelen van 5G-netwerken. Het gaat daarbij specifiek om het kernnetwerk (core network), waar gevoelige data wordt verwerkt en netwerkbeheer plaatsvindt. De Commissie maakt onderscheid tussen deze kerncomponenten en minder gevoelige, passieve onderdelen zoals antennes en masten.

Verplichte maatregelen via aangepaste Cybersecurity Act

Om hier verandering in te brengen, wil de Commissie strengere en juridisch bindende regels invoeren via een aangepaste Europese Cybersecurity Act. Deze wet zou de Commissie de bevoegdheid geven om lidstaten te verplichten hun 5G-netwerken aantoonbaar minder risicovol te maken. Hoewel in de wettekst geen specifieke landen of bedrijven bij naam worden genoemd, is duidelijk dat de maatregelen vooral gevolgen zullen hebben voor Chinese leveranciers, met Huawei als belangrijkste voorbeeld.

Als het voorstel wordt goedgekeurd door zowel het Europees Parlement als de lidstaten, krijgen telecomproviders drie jaar de tijd om apparatuur van hoogrisicoleveranciers uit het kernnetwerk te verwijderen. Deze overgangsperiode gaat pas in nadat de wet officieel is aangenomen.

Kritiek en mogelijke juridische stappen

Huawei heeft fel gereageerd op de plannen. Een woordvoerder van het bedrijf stelt dat wetgeving die leveranciers uitsluit op basis van hun land van herkomst, en niet op basis van concreet technisch bewijs of objectieve veiligheidsstandaarden, in strijd is met fundamentele principes van de Europese Unie en de Wereldhandelsorganisatie. Volgens het bedrijf schendt een dergelijke aanpak de beginselen van eerlijkheid, non-discriminatie en proportionaliteit. Huawei hint daarbij op mogelijke juridische stappen tegen de Europese maatregelen.

Breder beleid: ook zonnepanelen, auto’s en energie-infrastructuur

De voorgestelde wetgeving beperkt zich niet tot telecomnetwerken. De Europese Commissie wil dat lidstaten nauwer gaan samenwerken om ook in andere strategische sectoren het gebruik van risicovolle ict-leveranciers te beperken. Daarbij kijkt de Commissie niet alleen naar directe technische veiligheid — bijvoorbeeld of een product veilig functioneert — maar ook naar strategische afhankelijkheid en de mogelijkheid van buitenlandse politieke of economische beïnvloeding.

Deze bredere aanpak raakt onder meer technologie in:

• zonnepanelen en andere duurzame-energiesystemen,
• elektrische en verbonden auto’s,
• windenergie-installaties,
• beveiligings- en surveillancesystemen.

Ook hier lijkt de focus vooral te liggen op Chinese fabrikanten, vanwege zorgen over geopolitieke invloed en de afhankelijkheid van één land of regio voor essentiële infrastructuur.

Strategische autonomie centraal

Met deze maatregelen wil de Europese Commissie de digitale en strategische autonomie van de EU versterken. De kern van het beleid is dat Europa minder kwetsbaar moet worden voor buitenlandse druk en beter grip moet houden op cruciale technologieën die essentieel zijn voor economie, veiligheid en maatschappelijke stabiliteit.

Door: Drifter