Facebook wil app ingrijpend vernieuwen met TikTok-achtige videofeed

Facebook werkt aan een ingrijpende vernieuwing van zijn app, waarbij video's een veel centralere rol krijgen. Het moederbedrijf Meta heeft aangekondigd dat het later dit jaar begint met het testen van een nieuwe gebruikerservaring die sterk doet denken aan de manier waarop TikTok werkt. In deze vernieuwde versie krijgen gebruikers direct na het openen van de app fullscreen verticale video's te zien, die eenvoudig kunnen worden bekeken door omhoog of omlaag te swipen. Daarmee zet Meta opnieuw een belangrijke stap in de voortdurende verschuiving van traditionele sociale netwerken naar video-georiënteerde platforms.

Volgens Meta is het doel van de vernieuwing om gebruikers gemakkelijker in contact te brengen met authentieke contentmakers en video's die beter aansluiten bij hun persoonlijke interesses. Het bedrijf benadrukt dat de vernieuwde videoweergave naast de bestaande Facebook-feed zal bestaan. Gebruikers behouden voorlopig dus de keuze om de klassieke feed te blijven gebruiken of over te schakelen naar een chronologische weergave van berichten van vrienden, pagina's en groepen die zij volgen.

Hoewel Meta de nieuwe videofeed aanvankelijk presenteert als een test, wijzen verschillende signalen erop dat het bedrijf een veel ambitieuzere strategie voor ogen heeft. Zo is al aangekondigd dat de proef volgend jaar wordt uitgebreid naar de Verenigde Staten, een van de belangrijkste markten voor Facebook. Dat Meta deze uitbreiding nu al noemt, suggereert dat het bedrijf vertrouwen heeft in de nieuwe aanpak en serieus onderzoekt of de videofeed uiteindelijk de belangrijkste manier wordt waarop gebruikers Facebook ervaren.

Reactie op veranderend socialemedialandschap

De voorgenomen vernieuwing past binnen een bredere ontwikkeling in de sociale media. De afgelopen jaren is het mediagebruik sterk veranderd. Waar Facebook oorspronkelijk vooral draaide om tekstberichten, foto's, groepen en contact met vrienden en familie, besteden gebruikers tegenwoordig steeds meer tijd aan korte video's die worden aanbevolen door algoritmen. Platforms als TikTok, Instagram Reels, YouTube Shorts en Snapchat Spotlight hebben deze ontwikkeling versneld.

Vooral TikTok heeft een grote invloed gehad op het online gedrag van jongeren en jongvolwassenen. In plaats van uitsluitend content van bekenden te bekijken, verwachten veel gebruikers tegenwoordig een eindeloze stroom video's die automatisch wordt afgestemd op hun persoonlijke voorkeuren. Geavanceerde aanbevelingsalgoritmen analyseren voortdurend kijkgedrag, interacties en interesses om steeds relevantere video's aan te bieden. Hierdoor besteden gebruikers vaak aanzienlijk meer tijd aan dergelijke platforms.

Meta probeert al geruime tijd op deze trend in te spelen. Zo introduceerde het bedrijf eerder Instagram Reels als concurrent van TikTok. Inmiddels zijn korte verticale video's ook een belangrijk onderdeel van Facebook geworden. Met de aangekondigde vernieuwing wil Meta deze ontwikkeling verder doorzetten door video's nog prominenter in de app te plaatsen.

Concurrentie blijft toenemen

Facebook behoort nog altijd tot de grootste sociale netwerken ter wereld, maar de samenstelling van het gebruikersbestand verandert al jaren. Vooral jongere gebruikers kiezen steeds vaker voor platforms waar video centraal staat. TikTok is daarbij uitgegroeid tot een van de grootste concurrenten van Meta. Ook YouTube, met zijn Shorts-formaat, weet veel kijkers aan zich te binden.

Voor Meta is het daarom belangrijk om Facebook aantrekkelijk te houden voor zowel bestaande als nieuwe gebruikers. Door de app meer te richten op video's hoopt het bedrijf gebruikers langer actief te houden en tegelijkertijd nieuwe makers van videocontent aan te trekken.

Algoritmen krijgen een nog grotere rol

Wanneer de vernieuwde videofeed breed wordt ingevoerd, zal het aanbevelingsalgoritme waarschijnlijk een nog belangrijkere rol spelen dan nu al het geval is. In plaats van voornamelijk berichten van vrienden en gevolgde pagina's te tonen, zal Facebook vermoedelijk steeds vaker video's aanbevelen van makers die gebruikers nog niet kennen, maar waarvan het algoritme verwacht dat zij interessant zullen zijn.

Deze aanpak sluit aan bij de werkwijze van TikTok, waar een groot deel van de bekeken video's afkomstig is van onbekende makers. Hierdoor kunnen video's zich razendsnel verspreiden en kunnen nieuwe contentmakers relatief snel een groot publiek bereiken.

Kritiek op eindeloos scrollen

Tegelijkertijd is de timing van Meta opvallend. Wereldwijd groeit de aandacht voor de mogelijke negatieve gevolgen van sociale media en eindeloos scrollbare videofeeds. Wetenschappers, beleidsmakers en toezichthouders uiten al langere tijd zorgen over de verslavende werking van dergelijke systemen, vooral onder jongeren.

De aanbevelingsalgoritmen zijn ontworpen om gebruikers zo lang mogelijk betrokken te houden. Doordat voortdurend nieuwe video's worden aangeboden die aansluiten bij persoonlijke interesses, kunnen gebruikers ongemerkt lange tijd blijven kijken. Dit heeft geleid tot maatschappelijke discussies over schermtijd, mentale gezondheid, concentratieproblemen en de invloed van sociale media op kinderen en jongeren.

In verschillende landen worden daarom maatregelen overwogen of ingevoerd die sociale mediaplatforms verplichten transparanter te zijn over hun algoritmen of extra bescherming te bieden aan minderjarige gebruikers. Ook wordt gekeken naar strengere regels voor gepersonaliseerde aanbevelingen en het gebruik van verslavende ontwerptechnieken.

Nieuwe kansen voor Meta

Juist doordat de regelgeving rondom sociale media verandert, ontstaat mogelijk ook ruimte voor innovatie. Meta zal zijn platforms moeten blijven aanpassen aan nieuwe wetgeving en veranderende gebruikersverwachtingen. Daarbij probeert het bedrijf een balans te vinden tussen aantrekkelijke videobeleving, gebruiksgemak, privacy, veiligheid en verantwoord gebruik.

Of de vernieuwde videofeed uiteindelijk de standaard wordt voor Facebook, is nog niet bekend. De komende testfase moet uitwijzen hoe gebruikers op de nieuwe opzet reageren en welke invloed deze heeft op het gebruik van het platform. Wel lijkt duidelijk dat Meta Facebook steeds nadrukkelijker wil ontwikkelen van een traditioneel sociaal netwerk naar een platform waarin video's, aanbevelingsalgoritmen en contentmakers een centrale plaats innemen. Daarmee volgt Facebook de bredere ontwikkeling binnen de sociale media, waarin korte, verticale video's en gepersonaliseerde content inmiddels de dominante vorm van online entertainment en informatievoorziening zijn geworden.

Door: Drifter