Cybercriminelen hebben twee besmette versies verspreid van Microsofts officiële Agent Framework-package voor Python. De kwaadaardige versies, 1.26.1 en 1.26.2, verschenen op 17 november op het softwareplatform PyPI. De packages bevatten malware die automatisch wordt uitgevoerd en gericht is op het verzamelen van wachtwoorden, authenticatietokens en andere vertrouwelijke gegevens. Daarmee kunnen aanvallers mogelijk toegang krijgen tot cloudomgevingen, ontwikkelplatforms, softwarebronnen en geautomatiseerde ontwikkelprocessen.
De besmetting is bijzonder zorgwekkend omdat het gaat om een package die afkomstig lijkt te zijn van Microsoft en wordt gebruikt voor de ontwikkeling en coördinatie van AI-agents. Microsoft Agent Framework is een open source toolkit waarmee ontwikkelaars intelligente softwareagents kunnen bouwen, met elkaar kunnen laten samenwerken en verbinding kunnen laten maken met externe systemen en diensten.
De betreffende package werd via PyPI verspreid, het centrale distributieplatform voor Python-software. De populariteit van het pakket maakt het incident extra relevant: in de maand voorafgaand aan de ontdekking werd de package bijna 200.000 keer gedownload. Daardoor bestaat het risico dat de besmette versies terecht zijn gekomen in ontwikkelomgevingen, buildprocessen en systemen van organisaties die met het framework werken.
Malware steelt wachtwoorden en cloudtoegang
De kwaadaardige code is ontworpen als een zogenoemde credential stealer. Dit type malware richt zich op het onderscheppen en verzamelen van inloggegevens, toegangstokens en andere informatie waarmee aanvallers zich kunnen voordoen als legitieme gebruikers of systemen.
Onder de doelwitten bevinden zich onder meer Azure Managed Identity-tokens en Azure DevOps-authenticatietokens. Deze gegevens zijn bijzonder waardevol, omdat ze toegang kunnen verschaffen tot belangrijke onderdelen van de cloud- en ontwikkelinfrastructuur van organisaties.
Azure Managed Identity wordt gebruikt om applicaties, virtuele machines en andere Azure-resources automatisch en zonder traditionele gebruikersnamen en wachtwoorden toegang te geven tot andere clouddiensten. Wanneer aanvallers dergelijke tokens bemachtigen, kunnen zij mogelijk gebruikmaken van de rechten die aan de betreffende identiteit zijn toegekend.
Ook Azure DevOps-authenticatietokens zijn een aantrekkelijk doelwit. Daarmee kunnen aanvallers, afhankelijk van de toegekende machtigingen, toegang krijgen tot bijvoorbeeld software-repository's, broncode, ontwikkelprojecten en geautomatiseerde pipelines. Die pipelines worden gebruikt om software te bouwen, te testen en uit te rollen.
Het buitmaken van dergelijke gegevens kan daardoor verdergaande gevolgen hebben dan alleen het compromitteren van één ontwikkelaarsaccount. Aanvallers kunnen mogelijk toegang krijgen tot bedrijfskritische ontwikkelomgevingen en de infrastructuur die wordt gebruikt om software te produceren en te distribueren.
Schadelijke code werd automatisch uitgevoerd
Een belangrijk kenmerk van de aanval is de manier waarop de malware werd gestart. De aanvallers maakten gebruik van zogenoemde .pth-bestanden. Dit zijn bestanden die Python tijdens het opstarten van de interpreter automatisch kan verwerken.
Hierdoor hoefde een ontwikkelaar de besmette Agent Framework-package niet eens daadwerkelijk te importeren of in zijn eigen Python-code te gebruiken. Het installeren van de kwaadaardige package kon al voldoende zijn om de schadelijke code te laten uitvoeren zodra een Python-interpreter werd gestart.
Dat maakt deze aanval extra gevaarlijk. Veel ontwikkelaars gaan ervan uit dat een softwarepackage pas actief wordt wanneer hun applicatie de betreffende bibliotheek daadwerkelijk importeert. Bij deze aanval werd die verwachting omzeild door gebruik te maken van de automatische verwerkingsmechanismen van Python.
De eerste besmette versie, 1.26.1, gebruikte hiervoor het bestand agent_framework_meta.pth. Dit bestand zorgde ervoor dat de malwarecode uit agent_framework_meta/_telemetry.py werd uitgevoerd. De keuze voor een naam die verwijst naar telemetrie kan ervoor zorgen dat de betreffende bestanden minder snel opvallen tijdens een oppervlakkige controle.
De aanvallers brachten vervolgens een tweede besmette versie uit: 1.26.2. Daarin werd de constructie aangepast. De kwaadaardige functionaliteit werd verplaatst naar het bestand af_runtime_diag.pth, dat de code uit af_runtime_diag.py activeerde.
Ondanks deze wijzigingen bleef het doel hetzelfde: gevoelige gegevens verzamelen en deze naar de infrastructuur van de aanvallers versturen. Beide versies maakten daarvoor gebruik van een externe webhook.
Tweede versie richtte zich ook op GitHub Actions
De tweede besmette release bevatte bovendien aanvullende functionaliteit om GitHub Actions OIDC-tokens te onderscheppen.
GitHub Actions is een veelgebruikt platform waarmee ontwikkelaars softwareontwikkelingstaken kunnen automatiseren. Denk aan het uitvoeren van tests, het bouwen van applicaties en het publiceren van software. OIDC-tokens worden binnen deze omgeving gebruikt om workflows op een gecontroleerde manier toegang te geven tot externe diensten, waaronder cloudplatforms.
Wanneer aanvallers dergelijke tokens weten te bemachtigen, kunnen zij mogelijk misbruikmaken van de rechten die aan de betreffende workflow zijn gekoppeld. De gevolgen zijn afhankelijk van de configuratie en de geldigheidsduur van de tokens, maar kunnen onder meer bestaan uit ongeautoriseerde toegang tot cloudresources en andere gekoppelde systemen.
Dat de aanvallers in de tweede versie ook deze tokens probeerden te verzamelen, wijst erop dat de malware niet uitsluitend gericht was op traditionele gebruikersaccounts. Ook geautomatiseerde ontwikkel- en implementatieomgevingen vormden een doelwit.
Juist dergelijke omgevingen zijn interessant voor cybercriminelen. Ze beschikken regelmatig over uitgebreide toegangsrechten en bevatten toegang tot broncode, infrastructuur, geheimen en softwaredistributieprocessen.
Aanvallers publiceerden tweede besmette versie na ingrijpen van PyPI
De ontdekking van de malware leidde ertoe dat PyPI de eerste besmette versie, 1.26.1, in quarantaine plaatste. Daarmee werd de betreffende release door het platform geblokkeerd voor normale distributie.
De aanvallers bleken echter nog in staat een tweede besmette versie te publiceren. Kort na het ingrijpen van PyPI verscheen versie 1.26.2, waarin de malware op een andere manier was verpakt en bovendien was uitgebreid met de mogelijkheid om GitHub Actions OIDC-tokens te verzamelen.
Dit roept vragen op over de manier waarop de aanvallers toegang hadden gekregen tot de publicatieomgeving van het officiële project en waarom die toegang na de eerste ontdekking nog beschikbaar was.
Het feit dat beide releases onder de naam van het officiële Microsoft-project verschenen, maakt het incident extra ernstig. Ontwikkelaars die de package via de gebruikelijke weg installeerden, konden ervan uitgaan dat zij legitieme software van Microsoft binnenhaalden.
De besmetting past in een bredere categorie van aanvallen op de softwaretoeleveringsketen, ook wel supplychain-aanvallen genoemd. Daarbij richten cybercriminelen zich niet rechtstreeks op iedere afzonderlijke organisatie, maar proberen zij een vertrouwde softwareleverancier, ontwikkelomgeving of distributiekanaal te compromitteren. Via die route kunnen zij vervolgens meerdere gebruikers en organisaties bereiken.
Microsoft zet GitHub-repository's tijdelijk op privé
Na de ontdekking van het incident werden verschillende GitHub-repository's van Microsoft tijdelijk onbereikbaar. Het gaat onder meer om de repository van Agent Framework en die van ONNX Runtime, een open source-platform dat wordt gebruikt voor het uitvoeren van machinelearning- en AI-modellen.
Microsoft heeft bevestigd dat het sommige repository's op privé heeft gezet terwijl het onderzoek naar de situatie loopt. Volgens het bedrijf staat de bescherming van klanten en het bredere software-ecosysteem daarbij voorop.
Er is vooralsnog geen vastgesteld verband tussen de malware in de Agent Framework-package en het tijdelijk ontoegankelijk maken van de ONNX Runtime-repository. Het feit dat beide repository's niet meer publiek toegankelijk waren, betekent dus niet automatisch dat ook ONNX Runtime door dezelfde aanval is getroffen.
Het tijdelijk afschermen van repository's kan onderdeel zijn van maatregelen om verdere ongeautoriseerde wijzigingen, publicaties of verspreiding te voorkomen zolang de omvang en oorzaak van een beveiligingsincident worden onderzocht.
Microsoft heeft aangegeven het onderzoek voort te zetten en waar nodig aanvullende maatregelen te nemen. Over de precieze omvang van de compromittering en de manier waarop de aanvallers toegang tot de publicatieomgeving hebben verkregen, is nog geen definitieve duidelijkheid.
Wat betekent dit voor ontwikkelaars en organisaties?
Organisaties en ontwikkelaars die Microsoft Agent Framework gebruiken, moeten nagaan of een van de besmette versies in hun omgeving is geïnstalleerd. Daarbij is het belangrijk om niet uitsluitend te kijken naar applicaties waarin de package daadwerkelijk wordt geïmporteerd. Omdat de malware via .pth-bestanden automatisch kon worden uitgevoerd, kan ook een installatie in een ontwikkelomgeving zonder actief gebruik van het framework een risico hebben gevormd.
Vooral systemen waarin toegangstokens en andere geheimen beschikbaar waren, verdienen extra aandacht. Het gaat onder meer om ontwikkelcomputers, buildservers, CI/CD-omgevingen en systemen die verbinding maken met Azure- of GitHub-diensten.
Wanneer versie 1.26.1 of 1.26.2 is geïnstalleerd, is alleen het verwijderen van de package onvoldoende om ervan uit te gaan dat een systeem weer veilig is. Als de malware tijdens een eerdere Python-start gevoelige gegevens heeft verzameld en doorgestuurd, kunnen die gegevens al in handen van de aanvallers zijn.
Daarom moeten organisaties onder meer:
- Controleren of de besmette versies 1.26.1 en 1.26.2 zijn geïnstalleerd of binnen ontwikkel- en buildprocessen zijn gebruikt.
-
Onderzoeken of Python-processen op getroffen systemen de kwaadaardige
.pth-bestanden hebben uitgevoerd. - Azure Managed Identity-tokens, Azure DevOps-tokens en eventuele GitHub Actions OIDC-gerelateerde toegangsgegevens als mogelijk gecompromitteerd beschouwen wanneer deze binnen bereik van de malware waren.
- Betrokken authenticatiegegevens intrekken en waar nodig nieuwe tokens of inloggegevens uitgeven.
- Controleren op verdachte toegang tot Azure-resources, DevOps-projecten, GitHub-repository's en geautomatiseerde pipelines.
- Buildlogs, systeemlogs en netwerkverkeer onderzoeken op aanwijzingen voor ongeautoriseerde gegevensoverdracht.
- Controleren of er ongewenste wijzigingen zijn aangebracht in broncode, configuratiebestanden en geautomatiseerde softwareprocessen.
- De getroffen systemen pas opnieuw gebruiken nadat de besmetting voldoende is onderzocht en eventuele resterende risico's zijn aangepakt.
Daarbij is het verstandig om ook na te gaan of andere softwarepackages of interne ontwikkelprocessen afhankelijk waren van de besmette releases. Een besmetting kan immers via gedeelde ontwikkelomgevingen of geautomatiseerde buildprocessen gevolgen hebben voor meerdere projecten.
Vertrouwen in softwaredistributie opnieuw onder druk
Het incident laat zien hoe groot de risico's kunnen zijn wanneer aanvallers misbruik weten te maken van het vertrouwen dat ontwikkelaars stellen in officiële softwarepackages. Een package hoeft niet eens rechtstreeks door een gebruiker te worden aangeroepen om schadelijke code uit te voeren. Door gebruik te maken van bestaande functionaliteit van de Python-interpreter konden de aanvallers de malware al tijdens het opstarten van Python activeren.
Ook de tweede publicatie, nadat de eerste versie door PyPI in quarantaine was geplaatst, maakt duidelijk dat het blokkeren van één besmette release niet noodzakelijk betekent dat het gevaar direct is geweken.
Voor organisaties die intensief gebruikmaken van open source-software en AI-ontwikkeltools is dit opnieuw een waarschuwing dat softwarebeveiliging niet ophoudt bij het controleren van de herkomst van een package. Ook de integriteit van publicatieaccounts, afhankelijkheden, installatieprocessen en geautomatiseerde ontwikkelomgevingen moet voortdurend worden bewaakt.
De besmette releases van Microsoft Agent Framework onderstrepen daarmee dat zelfs software die onder de naam van een grote en vertrouwde technologieaanbieder wordt verspreid, een potentieel aanvalspunt kan vormen. Vooral wanneer een package toegang heeft tot cloudomgevingen, broncode en ontwikkelprocessen, kan één gecompromitteerde release verstrekkende gevolgen hebben.
Door: Drifter
Aanbevolen Reacties
Er zijn geen reacties om weer te geven.
Log in om te reageren
Je kunt een reactie achterlaten na het inloggen
Login met de gegevens die u gebruikt bij softtrack