Nederlander (25) krijgt achttien maanden cel voor crimineel GTA-imperium vanuit slaapkamer

Een 25-jarige Nederlander is veroordeeld tot achttien maanden gevangenisstraf vanwege grootschalige handel in illegale software voor Grand Theft Auto V (GTA V). Vanuit zijn slaapkamer bouwde hij een omvangrijke online handel op waarmee hij honderdduizenden euro’s verdiende. De software die hij verkocht, was bedoeld om spelers op GTA-servers een oneerlijk voordeel te geven, serverbeveiligingen te omzeilen en andere spelers ernstig te hinderen.

Tijdens een politie-inval werd in zijn slaapkamer niet alleen apparatuur aangetroffen die verband hield met zijn online activiteiten. De politie vond er ook de gegevens van ruim een miljoen internetaccounts en bijna duizend voorgedraaide joints. Uit het onderzoek kwam bovendien naar voren dat de man zich gedurende langere tijd bezighield met de handel in softdrugs.

De officier van justitie had een gevangenisstraf van vier jaar geëist. De rechtbank kwam uiteindelijk tot een aanzienlijk lagere straf, onder meer omdat de man werd vrijgesproken van het ten laste gelegde witwassen.

Van hobby naar lucratieve illegale handel

De online activiteiten van de man zouden aanvankelijk zijn begonnen als een hobby. Hij ontwikkelde en beheerde websites en webshops waarop software voor FiveM werd aangeboden.

FiveM is een platform waarmee spelers hun eigen multiplayerservers voor GTA V kunnen opzetten en beheren. Op dergelijke servers kunnen spelers met elkaar spelen in uiteenlopende spelwerelden en spelmodi.

De software die de Nederlander verkocht, had echter niets te maken met gewone uitbreidingen of legale aanpassingen van het spel. Het ging om zogenoemde cheats en andere hulpmiddelen waarmee gebruikers de normale beperkingen van het spel konden omzeilen.

Onder de aangeboden programma’s bevonden zich onder meer ‘Lumia’ en ‘Nexus Redengine Premium Menu’.

Met dergelijke software konden gebruikers onder andere beveiligingen en serverblokkades omzeilen, vals spelen en ingrijpen in het spelverloop. Daardoor konden zij mogelijkheden gebruiken die voor reguliere spelers niet beschikbaar waren.

Cheats waarmee spelers de spelregels konden omzeilen

De programma’s boden gebruikers verschillende mogelijkheden om het spel naar hun hand te zetten. Zo konden spelers zichzelf opnieuw tot leven wekken nadat zij waren uitgeschakeld, andere spelers op de server doden en grote hoeveelheden wapens en voertuigen aan hun spel toevoegen.

Daarmee ging het volgens de rechtbank verder dan alleen het aanpassen van een computerspel voor persoonlijk gebruik.

Spelers die de software gebruikten, konden een aanzienlijk voordeel krijgen ten opzichte van anderen die zich wel aan de normale spelregels hielden. Bovendien konden zij het spel van andere gebruikers rechtstreeks verstoren.

De rechtbank benadrukte daarom dat dergelijke cheatsoftware niet alleen gevolgen heeft voor degene die de software aanschaft, maar ook voor de andere spelers die zich op dezelfde online server bevinden.

Oneerlijk voordeel en verstoorde spelervaring

Volgens de rechtbank zorgt het gebruik van cheatsoftware ervoor dat spelers die de software gebruiken een oneerlijk voordeel krijgen. Andere spelers worden daardoor benadeeld en kunnen hun spelervaring verstoord zien worden.

Bij onlinegames is dat volgens de rechtbank een serieus probleem. Wanneer spelers regelmatig worden geconfronteerd met valsspelers of met software die servers kan verstoren, kan dat ertoe leiden dat zij het spel verlaten.

Ook de bedrijven achter dergelijke games kunnen daardoor schade ondervinden. Wanneer spelers minder actief worden, stoppen met spelen of geen aankopen meer doen, kan dat uiteindelijk financiële gevolgen hebben.

Daarnaast moeten ontwikkelaars tijd en geld investeren in het ontwikkelen en verbeteren van anti-cheatsystemen. Ook moeten zij voortdurend nieuwe manieren van valsspelen opsporen en bestrijden.

De rechtbank wees erop dat ontwikkelaars daardoor extra kosten kunnen maken voor beveiligingsmaatregelen, updates en het opsporen van nieuwe cheats.

Handel in gegevens van ruim een miljoen accounts

De GTA-software was niet de enige bron van inkomsten.

Tijdens het onderzoek kwamen ook zogenoemde combolijsten aan het licht. Dat zijn verzamelingen van gebruikersnamen, e-mailadressen en wachtwoorden die afkomstig kunnen zijn uit eerdere datalekken of hacks.

Op de computer van de man werden gegevens aangetroffen van ruim een miljoen internetaccounts.

Dergelijke gegevens kunnen worden gebruikt om toegang te krijgen tot onlineaccounts wanneer gebruikers dezelfde of vergelijkbare wachtwoorden op meerdere websites gebruiken. De omvang van de aangetroffen gegevensverzameling maakte volgens het onderzoek duidelijk dat de online activiteiten van de verdachte veel verder reikten dan alleen de verkoop van GTA-cheats.

Een eenmanszaak zonder zichtbare omzet

De man had voor zijn activiteiten een eenmanszaak opgezet. Op papier leek die onderneming nauwelijks omzet te draaien. In werkelijkheid stroomden er volgens het onderzoek aanzienlijke bedragen naar zijn bankrekeningen.

Met zijn online handel wist hij volgens de rechtbank uiteindelijk honderdduizenden euro’s te verdienen.

Het verschil tussen de officiële bedrijfsadministratie en de geldstromen vormde een belangrijk onderdeel van het onderzoek naar zijn financiële activiteiten.

Het Openbaar Ministerie stelde zich op het standpunt dat de man zich daarnaast schuldig had gemaakt aan witwassen. De rechtbank vond daarvoor echter onvoldoende bewijs.

Vrijspraak voor witwassen

Hoewel de verdachte grote bedragen verdiende met zijn illegale activiteiten, werd hij niet voor witwassen veroordeeld.

Volgens de rechtbank was onvoldoende bewezen dat hij met het omzetten van de opbrengsten naar onder meer cryptovaluta daadwerkelijk de bedoeling had om de criminele herkomst van het geld te verbergen.

Dat onderscheid had gevolgen voor de uiteindelijke straf.

De officier van justitie had een gevangenisstraf van vier jaar geëist. De rechtbank legde uiteindelijk achttien maanden cel op.

Ook handel in wiet en hasj

Naast de digitale criminaliteit hield de man zich volgens het onderzoek bezig met de handel in softdrugs.

Uit chatberichten die op zijn iPhones werden aangetroffen, bleek dat hij gedurende ongeveer anderhalf jaar actief was in de handel in wiet en hasj.

Voor deze handel reisde hij onder meer naar Málaga in Spanje, waar hij volgens het onderzoek kilo’s drugs inkopen.

Tijdens de inval in zijn slaapkamer werden daarnaast bijna duizend voorgedraaide joints aangetroffen.

De rechtbank rekende de grootschalige handel in softdrugs de man zwaar aan. In het vonnis wordt benadrukt dat dergelijke drugshandel volgens de rechtbank een ontwrichtende invloed op de samenleving kan hebben.

Van slaapkamer naar digitaal crimineel netwerk

De zaak laat zien hoe een relatief kleinschalige hobby kan uitgroeien tot een omvangrijke illegale onderneming.

De man beschikte vanuit zijn slaapkamer over computers, telefoons en andere apparatuur waarmee hij zijn online activiteiten kon uitvoeren. Via websites en webshops verkocht hij software aan klanten, terwijl hij daarnaast handelde in gestolen accountgegevens.

Zijn activiteiten speelden zich grotendeels online af, maar hadden volgens de rechtbank ook concrete gevolgen buiten zijn eigen omgeving.

De cheats konden andere gamers rechtstreeks benadelen, terwijl de handel in accountgegevens de veiligheid van grote aantallen internetgebruikers aantastte. Daar kwam de handel in softdrugs nog bij.

Rockstar Games wordt geconfronteerd met voortdurende strijd tegen cheats

Ook voor de makers van GTA hebben dergelijke activiteiten gevolgen.

Rockstar Games, de ontwikkelaar van GTA, moet volgens de rechtbank rekening houden met spelers die proberen de beveiliging van het spel te omzeilen. Wanneer nieuwe cheats verschijnen, moeten ontwikkelaars manieren vinden om die te detecteren en tegen te houden.

Dat betekent dat bedrijven voortdurend moeten investeren in anti-cheatsystemen en beveiligingsupdates.

Het probleem beperkt zich bovendien niet tot één specifieke vorm van valsspelen. Zodra een nieuwe cheat wordt ontdekt en geblokkeerd, kunnen ontwikkelaars van dergelijke software proberen nieuwe manieren te vinden om de beveiliging opnieuw te omzeilen.

Daarmee ontstaat een voortdurende strijd tussen de makers van games en degenen die proberen de spelregels technisch te omzeilen.

Niet alleen financiële schade

Volgens de rechtbank is de schade van cheatsoftware niet uitsluitend financieel.

Een onlinegame is afhankelijk van een grote groep spelers die bereid is het spel te blijven spelen. Wanneer spelers voortdurend worden geconfronteerd met valsspelen, kunnen zij hun interesse verliezen.

Voor een bedrijf als Rockstar kan dat betekenen dat spelers minder lang actief blijven en minder geld uitgeven aan het spel.

Daarnaast moet het bedrijf middelen inzetten om cheats op te sporen en te bestrijden. Ontwikkelaars die normaal gesproken aan nieuwe functies of verbeteringen kunnen werken, moeten dan ook tijd besteden aan beveiliging en anti-cheatmaatregelen.

De rechter nam deze gevolgen mee bij de beoordeling van de ernst van de feiten.

Computers en drugs worden afgepakt

Naast de gevangenisstraf heeft de veroordeling ook financiële en praktische gevolgen voor de verdachte.

De rechtbank bepaalde dat onder meer zijn gamecomputer en Agon-beeldscherm moeten worden ingeleverd. Ook de aangetroffen drugs worden afgepakt.

Daarmee raakt de veroordeling niet alleen zijn vrijheid, maar ook de apparatuur waarmee hij een belangrijk deel van zijn illegale activiteiten uitvoerde.

GTA V krijgt opvolger

De zaak speelt zich af tegen de achtergrond van de enorme populariteit van GTA.

GTA V verscheen oorspronkelijk in 2013 en groeide uit tot een van de succesvolste games ooit. Het onlinegedeelte van het spel bleef jarenlang grote aantallen spelers aantrekken.

In november staat bovendien de release van Grand Theft Auto VI gepland, de opvolger van GTA V.

Aan GTA VI is volgens de aangeleverde informatie meer dan twaalf jaar gewerkt. Rockstar Games heeft voor de ontwikkeling van het nieuwe deel ongeveer 2 miljard dollar uitgegeven.

De zaak rond de 25-jarige Nederlander vormt daarmee een opvallend voorbeeld van een schaduwkant van de omvangrijke onlinegame-industrie: waar ontwikkelaars miljarden investeren in het bouwen en beveiligen van digitale werelden, proberen anderen geld te verdienen door diezelfde werelden te manipuleren, beveiligingen te omzeilen en spelers en bedrijven te benadelen.

Wat begon als een hobby vanuit een slaapkamer groeide in dit geval uit tot een onderneming waarin volgens de rechtbank meerdere vormen van criminaliteit samenkwamen: de handel in illegale gamecheats, gegevens van grote aantallen internetaccounts en softdrugs. Voor de 25-jarige Nederlander eindigde die handel uiteindelijk met een gevangenisstraf van achttien maanden.

Door: Drifter