Nederlandse overheid gaat samen met developers en organisaties een eigen gitplatform bouwen

De technische basis van code.overheid.nl is Forgejo, een open source Git-forge die volledig zelfstandig gehost kan worden. In tegenstelling tot GitHub en GitLab, die respectievelijk eigendom zijn van grote commerciële bedrijven en niet volledig open source zijn, biedt Forgejo volledige transparantie en controle over de broncode, infrastructuur en ontwikkelprocessen. Dit sluit beter aan bij de eisen van de overheid op het gebied van veiligheid, controleerbaarheid en onafhankelijkheid.

De overheid benadrukt dat het hosten van broncode niet slechts een ondersteunende functie is, maar een essentieel onderdeel van de digitale infrastructuur. Software die door de overheid wordt ontwikkeld en gebruikt, moet betrouwbaar en controleerbaar zijn tot in de kleinste details. Dit betekent dat niet alleen de broncode, maar ook de gegenereerde software (zoals binaries) aantoonbaar integer en onveranderd moet zijn. Wanneer deze processen plaatsvinden op externe platforms, bestaat er volgens de overheid een risico op ongewenste beïnvloeding, manipulatie of afhankelijkheid van externe beleidskeuzes. Door zelf een Git-platform te beheren, kan de overheid deze risico’s aanzienlijk verkleinen.

De lancering van code.overheid.nl bevindt zich momenteel in een zogeheten soft launch-fase. Dit houdt in dat het platform nog in ontwikkeling is en nog niet breed beschikbaar is voor alle overheidsorganisaties. In deze fase wordt het systeem getest, verbeterd en uitgebreid op basis van feedback en praktijkervaring. De overheid roept actief ontwikkelaars, zowel binnen als buiten de publieke sector, op om bij te dragen aan de verdere ontwikkeling van het platform. Het doel is om gezamenlijk te bouwen aan een robuust, veilig en volledig open alternatief dat kan concurreren met bestaande internationale platforms.

Op de langere termijn moet code.overheid.nl uitgroeien tot een centrale plek waar overheidsorganisaties hun softwareprojecten kunnen publiceren, delen en gezamenlijk ontwikkelen. Dit bevordert samenwerking tussen verschillende instanties, vermindert dubbel werk en maakt het eenvoudiger om kennis, tooling en best practices uit te wisselen. Door deze aanpak kan de overheid efficiënter werken en tegelijkertijd transparanter opereren richting burgers en andere belanghebbenden.

Kort samengevat is code.overheid.nl niet alleen een technisch platform, maar ook een strategische stap richting meer autonomie, veiligheid en samenwerking binnen de digitale overheid.

Door: Drifter