De Nederlandse Defensie heeft een vernieuwde Cyberstrategie gepresenteerd waarin voor het eerst expliciet gekozen wordt voor een offensieve koers in het digitale domein. Minister Brekelmans en staatssecretaris Tuinman benadrukken dat de dreigingen vanuit met name Rusland en China niet langer uitsluitend met een afwachtende of verdedigende houding kunnen worden bestreden. Nederland en zijn bondgenoten bevinden zich steeds vaker in de zogenoemde grijze zone tussen oorlog en vrede: een gebied waarin geopolitieke rivalen actief ondermijnende activiteiten uitvoeren, zonder dat sprake is van open oorlogsvoering.

Volgens de regering is een fundamentele omslag noodzakelijk. Waar voorheen het accent vooral lag op bescherming en defensieve maatregelen, wordt nu bewust gekozen voor een proactieve en offensieve aanpak. Dit betekent dat Nederland niet alleen zijn eigen systemen wil beschermen, maar ook in staat moet zijn om digitale aanvallen te ontregelen, vijandelijke infrastructuur uit te schakelen en cyberoperaties in te zetten als volwaardig middel binnen militaire campagnes.

Personeel en expertise: sleutel tot succes

Het realiseren van de nieuwe cyberstrategie is in sterke mate afhankelijk van de beschikbaarheid van hooggekwalificeerd personeel. Cyberexperts zijn wereldwijd schaars, waardoor Defensie zich moet positioneren als een concurrerende en aantrekkelijke werkgever.

Om dit te bereiken zet Defensie in op:

• Eigen opleidingsprogramma’s: de oprichting van gespecialiseerde opleidingen en trainingscentra binnen de krijgsmacht zelf, gericht op vaardigheden als forensische analyse, digitale oorlogsvoering en cyber threat intelligence.

• Strategische partnerschappen: samenwerking met Nederlandse bedrijven, universiteiten en kennisinstituten om toegang te krijgen tot de nieuwste technologische ontwikkelingen en om talent vanuit de civiele sector aan te trekken.

• Behouden van expertise: betere loopbaanperspectieven en doorgroeimogelijkheden voor cyberpersoneel binnen Defensie, zodat de uitstroom naar de private sector wordt beperkt.

Innovatie als gevechtskracht

De vernieuwde strategie benadrukt dat technologische innovatie een essentieel onderdeel vormt van moderne oorlogsvoering. Waar in het verleden fysieke middelen als tanks, vliegtuigen en munitie de doorslag gaven, zijn tegenwoordig data, algoritmes en digitale systemen bepalend. Staatssecretaris Tuinman stelt dat “IT gevechtskracht ís”.

Defensie investeert daarom in samenwerking op de volgende terreinen:

• Quantum-cryptografie: technologie die cruciaal is voor veilige communicatie in een tijdperk waarin quantumcomputers bestaande versleuteling kunnen breken.

• Artificial intelligence (AI): toepassingen variërend van geautomatiseerde detectie van aanvallen tot AI-gestuurde offensieve operaties in het cyberdomein.

• Big data en voorspellende analyse: systemen die patronen in vijandelijk gedrag kunnen herkennen en potentiële aanvallen kunnen voorspellen, zodat Defensie sneller kan reageren.

Drie kerntaken in het cyberdomein

De herziene strategie definieert drie primaire rollen voor Defensie:

1. Bescherming van eigen systemen
   Defensie zelf is een permanent doelwit van cyberaanvallen. Het waarborgen van de veiligheid van militaire netwerken en wapensystemen staat daarom bovenaan de agenda. Dit omvat zowel het op orde houden van basisbeveiliging als het inzetten van actieve maatregelen om indringers tijdig te detecteren en uit te schakelen.

2. Uitvoeren van militaire cyberoperaties
   De krijgsmacht krijgt de opdracht om zelfstandig digitale operaties uit te voeren die direct bijdragen aan militaire doelstellingen. Deze kunnen variëren van het verstoren van vijandelijke communicatie tot het uitschakelen van systemen die essentieel zijn voor de tegenstander. Ook worden cyberoperaties geïntegreerd in bredere informatiecampagnes, waarbij de digitale dimensie gelijkwaardig is aan land-, lucht- en zeemacht.

3. Bijdrage aan nationale en internationale cyberweerbaarheid
   Hoewel civiele instanties primair verantwoordelijk blijven voor digitale veiligheid, speelt Defensie een belangrijke aanvullende rol. Via inlichtingenwerk, technische expertise en indien nodig militaire steunverlening draagt de krijgsmacht bij aan de bescherming van vitale infrastructuur en aan de gezamenlijke verdediging van bondgenoten binnen NAVO- en EU-verband.

Offensieve mogelijkheden bij conflict

In het geval van een gewapend conflict moet Nederland in staat zijn om de digitale slagkracht van de tegenstander te beperken. Dit kan betekenen dat vijandelijke netwerken worden verstoord, communicatiemiddelen onbruikbaar worden gemaakt of dat digitale wapensystemen worden uitgeschakeld. Het doel is niet alleen verdediging, maar ook het creëren van strategisch voordeel door middel van cyberoperaties die gelijkwaardig zijn aan conventionele militaire middelen.

Investeren in mensen en technologie

De verschuiving naar een offensieve cyberstrategie vereist substantiële investeringen. Niet alleen in innovatieve technologieën, maar vooral in de mensen die deze middelen moeten ontwikkelen en inzetten. Nederland wil hiermee garanderen dat het in een steeds complexere dreigingsomgeving een geloofwaardige en effectieve digitale defensie behoudt.

De nieuwe Cyberstrategie markeert daarmee een duidelijk keerpunt: Nederland kiest voor een actieve rol in het cyberdomein en erkent dat digitale slagkracht een onmisbare voorwaarde is voor nationale veiligheid en internationale stabiliteit.

Door: Drifter

Supermarkten in Nederland hebben hun personeel dringend gewaarschuwd voor een alarmerend fenomeen: voyeurs die in het geheim seksueel getinte foto’s en video’s maken van nietsvermoedende vrouwen — zowel klanten als medewerkers — en deze vervolgens online verspreiden. Het gaat om zogeheten creepshots: stiekem genomen beelden waarop wordt ingezoomd op intieme lichaamsdelen, zoals borsten en billen. Deze beelden belanden vervolgens op internationale fora en in besloten chatgroepen, waar ze worden voorzien van vernederende en seksueel getinte commentaren.

Uit recent onderzoek blijkt dat honderden van deze foto’s en video’s afkomstig zijn uit Nederlandse supermarkten en winkels. Op één van de internationale fora zijn creepshots gevonden van in totaal 24 vrouwen, gefotografeerd in onder andere Albert Heijn, Jumbo, Action, Lidl en Kruidvat. De slachtoffers zijn vaak jonge vrouwen, waaronder minderjarige vakkenvullers, die zich niet bewust waren van de aanwezigheid van een voyeur.

De manier waarop de beelden worden gemaakt, is ronduit schokkend. De daders volgen vrouwen op straat, in het openbaar vervoer en binnen winkels, waarbij ze onopvallend filmen of fotograferen met hun telefoon of verborgen camera’s. Soms blijven ze een vrouw langere tijd achtervolgen, enkel om bepaalde beelden te kunnen maken. In chatgroepen scheppen ze vervolgens op over hun “vangst” en delen ze details over de locatie, het tijdstip en zelfs over de identiteit van de slachtoffers.

In één geval schrijft een voyeur bij foto’s van een vrouw in een supermarkt: “Ze heeft geen idee wie er achter haar staat en haar dikke witte kontje fotografeert. Een van mijn beste foto’s tot nu toe.” Een andere gebruiker beschrijft hoe hij een vrouwelijke medewerker stalkte tijdens haar pauze, waarna hij vijftien foto’s van haar maakte waarin expliciet op haar billen is ingezoomd.

De betrokken supermarktketens reageren geschokt en hebben direct actie ondernomen. Albert Heijn, Jumbo, Lidl, Action en Kruidvat hebben intern waarschuwingen verspreid onder al hun medewerkers. Albert Heijn heeft aangekondigd om in personeels­trainingen specifiek aandacht te besteden aan dit onderwerp, zodat werknemers weten hoe ze moeten handelen als ze vermoeden dat iemand hen heimelijk fotografeert of filmt. Jumbo onderzoekt ondertussen of het juridisch mogelijk is om een verbod op fotograferen en filmen in hun winkels in te voeren. Ook Plus en AS Watson — het moederbedrijf van Kruidvat — hebben hun managers en medewerkers geïnformeerd en werken aan maatregelen om hun personeel beter te beschermen.

Ondanks deze initiatieven is de impact op de slachtoffers groot. Twee vrouwen van wie creepshots online zijn aangetroffen, hebben inmiddels aangifte gedaan. In beide zaken konden onderzoekers een e-mailadres en IP-adres van de vermoedelijke maker achterhalen, die inmiddels aan de politie zijn overgedragen. Toch verloopt de opvolging niet altijd vlekkeloos: in één geval, waarbij de moeder van een minderjarige vakkenvuller melding deed nadat haar dochter op foto’s opdook, laat de politie weten de melding niet meer te kunnen terugvinden.

De problematiek beperkt zich niet alleen tot supermarkten. Zo werd onlangs een medewerker van een garagebedrijf in Gelderland ontslagen nadat bleek dat hij creepshots had gemaakt van vrouwelijke klanten en collega’s en deze online had geplaatst. In een ander incident werd in Rotterdam een 25-jarige man opgepakt nadat hij met een verborgen camera in zijn rugzak foto’s maakte van de borsten van een vrouw op straat. Zijn zaak ligt momenteel bij het Openbaar Ministerie.

Supermarkten benadrukken dat ze hun uiterste best doen om de beelden offline te laten halen, maar geven toe dat dit een moeizaam proces is. De verspreiding van dergelijke foto’s vindt namelijk vaak plaats op buitenlandse servers en in besloten online gemeenschappen, waardoor opsporing en verwijdering complex zijn.

De incidenten hebben geleid tot groeiende bezorgdheid over de veiligheid en privacy van vrouwen in openbare ruimtes en op de werkvloer. Zowel werkgevers als politie worden opgeroepen om meer bewustwording te creëren, strenger op te treden tegen daders en slachtoffers beter te ondersteunen.

Door: Drifter

Microsoft werkt aan een volledig nieuwe, zelfstandige OneDrive-app voor Windows 11, die het beheer van cloudbestanden een stuk eenvoudiger en intuïtiever moet maken. Tot nu toe was OneDrive vooral geïntegreerd in File Explorer of toegankelijk via de webbrowser, maar met deze aparte app krijgt de dienst eindelijk een eigen, moderne interface binnen het besturingssysteem.

Een moderne en overzichtelijke ervaring

De nieuwe OneDrive-app opent in een eigen venster, los van de traditionele verkenner, en biedt een strakke, hedendaagse vormgeving die volledig aansluit bij de visuele stijl van Windows 11. Het centrale doel is om gebruikers een geïntegreerde omgeving te geven waarin al hun cloudbestanden op één plek overzichtelijk worden weergegeven. Hierdoor hoeven gebruikers niet langer te schakelen tussen File Explorer, de webinterface van OneDrive en afzonderlijke toepassingen zoals Photos.

Binnen de app kunnen bestanden eenvoudig worden georganiseerd, hernoemd, verplaatst of gedeeld. Ook worden snelle filters en zoekopties aangeboden om documenten, afbeeldingen of video’s sneller terug te vinden. De interface lijkt daarbij sterk geoptimaliseerd voor zowel muis- als aanraakbediening, wat handig is voor gebruikers van hybride apparaten zoals de Surface-lijn.

Focus op foto’s en mediabeheer

Hoewel de app in essentie bedoeld is voor algemeen bestandsbeheer, lijkt Microsoft in deze eerste versie sterk in te zetten op foto’s en video’s. De app opent standaard met een fotogalerijweergave, waarin mediabestanden overzichtelijk worden gepresenteerd met miniaturen, albums en tijdlijnen.

Gebruikers kunnen in deze galerij afbeeldingen bewerken met eenvoudige tools om bijvoorbeeld bij te snijden, belichting aan te passen of filters toe te passen. Ook worden automatische AI-functies getest die foto’s kunnen groeperen op locatie, gebeurtenis of herkende personen – vergelijkbaar met wat we kennen van Microsoft Photos of Google Foto’s.

Copilot-integratie

Zoals bij veel recente Microsoft-producten is ook Copilot geïntegreerd in de nieuwe OneDrive-ervaring. Wanneer je met de muis over een document beweegt, verschijnen contextuele Copilot-opties die gebruikmaken van kunstmatige intelligentie. Zo kun je bijvoorbeeld:

• een samenvatting van een document laten genereren,
• een AI-chat starten om vragen te stellen over de inhoud,
• of suggesties laten geven voor verdere bewerking of hergebruik van bestanden.

Deze slimme functies moeten OneDrive niet alleen een centrale opslagplaats maken, maar ook een intelligente assistent voor persoonlijke en zakelijke productiviteit.

Beschikbaarheid en vooruitzichten

Hoewel Microsoft de app nog niet officieel heeft aangekondigd, is inmiddels duidelijk dat de ontwikkeling zich in een vergevorderd stadium bevindt. De app werd ontdekt in de bestaande OneDrive-softwarebestanden en kon al worden geïnstalleerd op Windows 11-systemen. Testers melden dat de software verrassend stabiel en volledig functioneel is, wat erop wijst dat een publieke release niet lang meer op zich zal laten wachten.

Microsoft organiseert op 8 oktober een virtueel evenement rond Copilot en OneDrive, en het ligt voor de hand dat de nieuwe app daar officieel wordt onthuld. Gezien de huidige staat van de gelekte versie is de kans groot dat de lancering kort daarna volgt, mogelijk eerst als onderdeel van een Windows Insider-release, en later voor het brede publiek via de Microsoft Store.

Kortom, de aankomende OneDrive-app voor Windows 11 lijkt een belangrijke stap in Microsofts strategie om AI en bestandsbeheer nauwer te integreren. Gebruikers kunnen straks rekenen op een visueel aantrekkelijke, gebruiksvriendelijke en slimme manier om hun cloudbestanden te beheren – rechtstreeks vanuit een moderne, native Windows-app.

Door: Drifter

De Nederlandse Rijksoverheid is opnieuw gestart met de voorlichtingscampagne “Doe Je Updates”, een initiatief dat burgers oproept om hun slimme en met het internet verbonden apparaten regelmatig te updaten. Met deze campagne wil de overheid het bewustzijn vergroten over de risico’s van slecht beveiligde apparaten in een tijd waarin steeds meer huishoudens gebruikmaken van zogenoemde Internet of Things (IoT)-apparaten.

Het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) benadrukt dat de herstart van de campagne noodzakelijk is vanwege de voortdurende groei van het aantal apparaten dat met het internet is verbonden, zoals slimme thermostaten, beveiligingscamera’s, slimme speakers, deurbellen en zelfs keukenapparaten. Volgens het ministerie vormt de toenemende connectiviteit een groeiend veiligheidsrisico, zeker wanneer gebruikers nagelaten updates installeren die beveiligingslekken dichten.

De campagne Doe Je Updates maakt deel uit van het bredere programma Veilig Internetten, dat zich richt op het versterken van digitale weerbaarheid onder burgers. De campagne werd voor het eerst gelanceerd in 2022, maar wordt nu opnieuw onder de aandacht gebracht vanwege recente onderzoeksresultaten en maatschappelijke ontwikkelingen.

Uit het onderzoek Alert Online 2025, uitgevoerd in opdracht van het ministerie van EZK, blijkt dat 89 procent van de Nederlanders minstens één IoT-apparaat in huis heeft. Bovendien gaf driekwart van de respondenten aan in het afgelopen jaar te maken te hebben gehad met een poging tot cybercriminaliteit, variërend van phishingmails tot pogingen tot hacken van persoonlijke accounts. Volgens het ministerie worden bij dergelijke digitale aanvallen soms ook slecht beveiligde apparaten ingezet die onderdeel vormen van grotere netwerken van gehackte apparatuur, de zogenoemde botnets.

Hoewel de overheid in haar toelichting verwijst naar voorbeelden van overgenomen apparaten — zoals het incident in 2019 waarbij een slimme kattenvoederbak op afstand werd gehackt — blijft de nadruk liggen op algemene bewustwording in plaats van op specifieke technische risico’s. In het persbericht stelt de overheid:

“Cybercriminelen kunnen slecht beveiligde apparaten hacken of overnemen en deze gebruiken voor onder andere DDoS-aanvallen, het versturen van phishingmails, het installeren van ransomware of het stelen van persoonlijke gegevens. Daarnaast kunnen ze in sommige gevallen zelfs het apparaat op afstand bedienen. Daarom is het cruciaal om apparaten te voorzien van de laatste beveiligingsupdates.”

Hoewel deze waarschuwing terecht wijst op de gevaren van verouderde software, is het feitelijk zo dat grootschalige aanvallen via IoT-apparaten — zoals ransomwareverspreiding of phishing — in de praktijk zelden voorkomen. De meeste bekende incidenten waarbij IoT-apparaten werden misbruikt, betroffen grootschalige DDoS-aanvallen, waarbij gehackte apparaten massaal werden ingezet om websites of online diensten plat te leggen.

Het onderzoek van het ministerie vermeldt verder dat ongeveer twee derde van de Nederlanders aangeeft hun IoT-apparaten regelmatig te updaten. Van deze groep doet ongeveer zeventig procent dat met het doel om hun apparaten beter te beveiligen tegen digitale dreigingen. Opvallend is echter dat in het onderzoek niet duidelijk wordt omschreven wat precies onder een “slim apparaat” wordt verstaan. Daardoor kan de interpretatie per deelnemer verschillen — de een rekent daar bijvoorbeeld een smartphone of laptop onder, terwijl een ander enkel denkt aan slimme huishoudelijke apparaten zoals verlichting of robotstofzuigers.

Met de vernieuwde campagne wil de Rijksoverheid gebruikers er opnieuw van bewust maken dat het regelmatig updaten van apparaten een eenvoudige maar effectieve manier is om digitale risico’s te verkleinen. Naast het uitvoeren van updates adviseert de overheid ook om sterke, unieke wachtwoorden te gebruiken en standaardinstellingen van apparaten te wijzigen zodra deze in gebruik worden genomen.

De campagne zal de komende periode via verschillende kanalen worden verspreid, waaronder televisie, radio, sociale media en online platforms, om een zo breed mogelijk publiek te bereiken. De boodschap blijft eenvoudig maar urgent: “Doe je updates, houd je apparaten veilig.”

Door: Drifter

Microsoft maakt het voortaan vrijwel onmogelijk om Windows 11 nog te gebruiken zonder een online Microsoft-account. Waar het tot nu toe nog mogelijk was om tijdens de installatieprocedure – via een reeks kleine trucjes of verborgen instellingen – een lokale account aan te maken, gaat dat binnenkort volledig verdwijnen. Het bedrijf sluit stap voor stap de laatste achterpoortjes die gebruikers toelieten om Windows offline te configureren, zonder zich aan te melden met een Microsoft-account.

Verplichte internetverbinding en Microsoft-account

De verandering heeft betrekking op de OOBE (Out-Of-Box Experience), het eerste configuratieproces dat start wanneer Windows 11 voor het eerst wordt geïnstalleerd of opgestart op een nieuw systeem. Tijdens deze installatiegids moeten gebruikers hun voorkeuren instellen, updates downloaden en privacy-opties kiezen. Tot op heden konden gebruikers nog via bepaalde omwegen een lokale account aanmaken, bijvoorbeeld door tijdelijk de internetverbinding te verbreken of via specifieke commandoregels.

Met de nieuwe aanpassing zal dat niet langer mogelijk zijn. Een actieve internetverbinding en een Microsoft-account worden verplicht tijdens het installatieproces. Pas wanneer de configuratie voltooid is, kunnen gebruikers beperkte wijzigingen aanbrengen in hun accountinstellingen, maar het gebruik van Windows zonder koppeling aan een Microsoft-account zal niet meer worden ondersteund.

Reden van Microsoft

Volgens Microsoft is deze maatregel bedoeld om te waarborgen dat gebruikers hun systeem “correct en veilig” instellen. Het bedrijf stelt dat een online configuratie noodzakelijk is om toegang te krijgen tot essentiële onderdelen van het ecosysteem, zoals OneDrive, Microsoft Store, Windows Update, synchronisatie-instellingen en Microsoft 365-integratie.

In werkelijkheid speelt echter ook een strategisch belang mee: een Microsoft-account maakt het voor het bedrijf mogelijk om gebruikersactiviteiten beter te volgen, persoonlijke aanbevelingen te doen en de adoptie van cloud- en abonnementsdiensten te stimuleren. Voor veel gebruikers is dat juist de reden om liever bij een lokale account te blijven, zonder koppeling aan online diensten of dataverzameling.

Lokale accounts verdwijnen geleidelijk

De wijziging bevindt zich momenteel in testfase en is opgenomen in recente Beta- en Dev-builds van Windows 11. Dat betekent dat de wijziging nog niet in de stabiele versie is doorgevoerd, maar het is slechts een kwestie van tijd voordat die wordt uitgerold naar het brede publiek. Zodra dat gebeurt, zal het aanmaken van een lokale account tijdens de initiële installatie niet langer mogelijk zijn.

Gebruikers die alsnog een lokale account willen behouden, kunnen dat voorlopig alleen doen door hun systeem vóór de update te configureren of achteraf een Microsoft-account om te zetten naar een lokaal profiel via de instellingen – al is ook dat iets wat Microsoft in de toekomst verder lijkt te willen beperken.

Wat betekent dit voor gebruikers?

Voor wie privacy hoog in het vaandel draagt of liever een volledig offline systeem gebruikt, wordt Windows 11 daardoor een stuk minder aantrekkelijk. De verplichting tot online registratie betekent dat elke nieuwe installatie voortaan gekoppeld zal zijn aan Microsofts online infrastructuur. Alternatieven zoals Linux-distributies of oudere Windows-versies blijven wel lokale accounts ondersteunen, maar verliezen na verloop van tijd steeds meer ondersteuning en beveiligingsupdates.

Kort samengevat:

• Microsoft verwijdert definitief alle opties voor lokale accounts tijdens de Windows 11-installatie.
• Een internetverbinding en Microsoft-account zijn verplicht om Windows te activeren en in te stellen.
• De wijziging zit nog in testversies (Beta en Dev), maar zal later voor alle gebruikers gelden.
• De maatregel is bedoeld om Microsoft-diensten zoals OneDrive en 365 sterker te integreren in het systeem.
• Gebruikers die liever offline werken, zullen het steeds moeilijker krijgen om dat met Windows te doen.

Door: Drifter

Google DeepMind heeft CodeMender onthuld, een AI-agent die volgens het bedrijf automatisch kwetsbaarheden in open source-software kan opsporen en repareren voordat kwaadwillenden ze kunnen uitbuiten. DeepMind stelt dat het systeem beveiligingspatches kan genereren die — nadat ze door mensen zijn beoordeeld — direct kunnen worden toegepast op projecten.

Wat is CodeMender?

CodeMender is een geautomatiseerde tool die is gebouwd op het Gemini Deep Think-model van DeepMind. Het is ontworpen om zowel reactief te werken (reparaties toepassen op aangetroffen fouten) als proactief (code herschrijven om hele klassen van kwetsbaarheden te verwijderen). Het doel is niet om menselijke beveiligingsonderzoekers te vervangen, maar om hun werk aanzienlijk te verlichten door meer potentiële problemen te vinden en voorgestelde fixes te valideren voordat mensen ernaar kijken.

Hoe werkt het?

Volgens DeepMind combineert CodeMender meerdere analyse-technieken om de oorzaak van bugs te achterhalen en regressies te voorkomen:

• Fuzzing — het geautomatiseerd voeren van vele, vaak willekeurige inputs naar software om crashende of onveilige gedragspatronen bloot te leggen.
• Statische analyse — het doorzoeken van broncode zonder uitvoering, op zoek naar patronen en constructies die mogelijk kwetsbaarheden veroorzaken.
• Differentiële testen — het vergelijken van verschillende versies of implementaties om afwijkend gedrag te detecteren dat kan wijzen op een bug.

Door deze methoden te combineren kan CodeMender niet alleen defecten identificeren, maar ook gerichte patches genereren en controleren of die patches geen nieuwe problemen introduceren.

Resultaten tot nu toe

DeepMind meldt dat het systeem in de afgelopen zes maanden al tientallen fixes heeft opgeleverd. Concreet werd aangegeven dat 72 beveiligingspatches “upstream” zijn gebracht naar open source-projecten, waaronder aanpassingen in projecten met omvang tot ongeveer 4,5 miljoen regels code. Dat illustreert volgens DeepMind dat CodeMender in staat is te werken op grote, bestaande codebases.

Een concreet voorbeeld dat DeepMind noemt is een automatische toepassing van -fbounds-safety-annotaties in delen van de libwebp-imagecompressiebibliotheek. Die annotaties dwingen de compiler controles op buffergrenzen uit te voeren, waardoor het risico op overflow-gerelateerde aanvallen afneemt. (In algemene termen: het doel van zulke annotaties is dat de compiler extra grenzencontroles inschakelt om geheugenoverschrijvingen te voorkomen.)

Menselijke controle en betrouwbaarheid

DeepMind benadrukt dat CodeMender menselijke beoordeling blijft vereisen: de gegenereerde patches worden door het systeem gevalideerd en vervolgens voor review naar ontwikkelaars of beveiligingsonderzoekers gestuurd. Volgens het bedrijf moet de betrouwbaarheid van het systeem eerst breed bewezen worden voordat het breder beschikbaar wordt gesteld voor ontwikkelaars. DeepMind geeft aan dat het wil uitbreiden naar intensievere tests met maintainers van open source-projecten, en pas daarna een bredere release overweegt.

Reden en context

DeepMind en zijn onderzoekers wijzen erop dat tegelijk met de groei van AI-mogelijkheden ook kwaadwillenden AI inzetten om kwetsbaarheden te vinden en te misbruiken. Daarom is er volgens hen behoefte aan geavanceerde verdedigingstools die op vergelijkbaar schaalniveau problemen kunnen identificeren en verhelpen.

Beveiligingsbeleid en beloningen

Tegelijk met de ontwikkeling van tools als CodeMender heeft Google zijn Secure AI Framework herzien en een nieuw Vulnerability Reward Program opgezet specifiek voor AI-gerelateerde kwetsbaarheden. Deze stappen laten zien dat het bedrijf zowel technisch als beleidsmatig inzet op het beheersen van risico’s rond AI en softwarebeveiliging.

Wat betekent dit praktisch?

• Voor open source-maintainers: een systeem als CodeMender kan grote hoeveelheden routinewerk verminderen door voorgestelde fixes te genereren en voor te testen, maar uiteindelijk blijft menselijke review cruciaal.
• Voor beveiligingswerkers: AI-hulpmiddelen kunnen helpen meer kwetsbaarheden sneller op te sporen, maar ze veranderen ook de spelregels doordat zowel verdedigers als aanvallers AI inzetten.
• Voor gebruikers en organisaties: verbeterde automatische testing en patching kan de algemene beveiliging van afhankelijkheden verbeteren, mits die patches zorgvuldig worden beoordeeld en geïntegreerd.

Door: Drifter

Deze functie vormt een belangrijke uitbreiding van de zoekervaring in Google Zoeken en is bedoeld om gebruikers sneller en vollediger antwoord te geven op complexe vragen. De AI Mode verschijnt als een nieuw tabblad in de zoekinterface — links naast het vertrouwde tabblad Alle — en biedt de mogelijkheid om op een meer interactieve manier informatie te vinden.

Wat is AI Mode?

De AI-modus is een vernieuwde zoekfunctie die niet alleen zoekresultaten toont, maar deze ook automatisch doorzoekt, analyseert en samenvat. Wanneer een gebruiker een vraag stelt, scant AI Mode relevante websites, combineert de belangrijkste informatie en presenteert vervolgens een beknopte samenvatting in natuurlijke taal. Gebruikers kunnen daarna verder in gesprek gaan met de AI, vergelijkbaar met een chatbot, om hun zoekopdracht te verfijnen of vervolgvraag te stellen.

Verschil met eerdere AI-overzichten

De nieuwe modus verschilt wezenlijk van de AI-overzichten (AI Overviews) die Google eerder toevoegde aan de zoekmachine. Waar de AI-overzichten geïntegreerd zijn binnen de gewone zoekpagina, werkt AI Mode als een aparte omgeving waarin gebruikers actief kunnen communiceren met het systeem. In deze modus wordt de zoekervaring dus interactiever en dynamischer: je kunt vragen stellen, aanvullende context vragen of specifieke details laten opzoeken, allemaal binnen hetzelfde gesprek.

Technologie achter AI Mode

Op de achtergrond draait de functie op een aangepaste versie van Google’s Gemini 2.5-model. Dit model verwerkt gebruikersprompts door ze op te splitsen in meerdere kleinere zoekopdrachten. Elke deelopdracht wordt afzonderlijk uitgevoerd, waarna de resultaten worden gecombineerd tot één samenhangend antwoord. Vervolgens voert de software nog een interne kwaliteitscontrole uit om de nauwkeurigheid en consistentie van de samenvatting te waarborgen, voordat het antwoord aan de gebruiker wordt getoond.

Google benadrukt dat AI Mode complexere vragen en opdrachten aankan dan de bestaande AI-overzichten. Denk aan opdrachten die verschillende stappen, bronnen of contextuele afwegingen vereisen — bijvoorbeeld het plannen van een reis met meerdere tussenstops, het vergelijken van ingewikkelde technische producten of het analyseren van actuele maatschappelijke thema’s.

Beschikbaarheid en taalondersteuning

De AI-modus wordt gelijktijdig uitgerold in 38 landen, waaronder vrijwel alle Europese lidstaten. Voor Nederland en België is de functie meteen volledig beschikbaar in het Nederlands. De interface, antwoorden en conversaties worden automatisch vertaald en afgestemd op de lokale taal en context.

Geen vervanging van traditioneel zoeken

Volgens Google is het niet de bedoeling dat AI Mode de klassieke zoekfunctie vervangt. De traditionele zoekmachine blijft het meest efficiënt voor eenvoudige taken zoals het controleren van het weer, het vinden van openingstijden, routebeschrijvingen of directe links naar websites en diensten. AI Mode is juist bedoeld als aanvulling op het reguliere zoeken — een hulpmiddel voor gebruikers die diepgaandere, samengestelde of contextgevoelige antwoorden zoeken.

Kortom, met AI Mode zet Google een belangrijke stap richting een meer gespreksgerichte en intelligente zoekervaring, waarbij gebruikers niet alleen resultaten krijgen, maar ook daadwerkelijk in dialoog kunnen gaan met de zoekmachine zelf.

Door: Drifter

Discord heeft bekendgemaakt dat bij een recente cyberaanval mogelijk identiteitsbewijzen van naar schatting 70.000 gebruikers wereldwijd zijn buitgemaakt. Eerder sprak het bedrijf nog over een “klein aantal” getroffen ID’s, maar nieuw onderzoek wijst uit dat het daadwerkelijke aantal aanzienlijk hoger ligt. Discord is momenteel bezig met het persoonlijk informeren van de getroffen gebruikers en benadrukt dat het incident is veroorzaakt door een beveiligingsinbreuk bij een externe dienstverlener waarmee het bedrijf samenwerkt voor klantenondersteuning.

Wat er precies is gebeurd

Volgens Discord richtte de cyberaanval zich niet direct op hun eigen servers, maar op een derde partij die namens het platform klantenserviceactiviteiten uitvoert. Deze partij beheerde onder meer gebruikerscommunicatie met de helpdesk. Tijdens de aanval zijn gegevens gestolen van gebruikers die eerder contact hadden opgenomen met de klantenservice van Discord.

Onder de buitgemaakte informatie bevinden zich:

• IP-adressen van gebruikers die contact hadden met de klantenservice,
• volledige chatgesprekken tussen gebruikers en medewerkers,
• gebruikersnamen op Discord,
• contactgegevens zoals e-mailadressen of telefoonnummers,
• en in sommige gevallen de laatste vier cijfers van creditcardnummers en informatie over aankopen via het platform, wanneer die tijdens het contact werden gedeeld.

Datalek bij handmatige leeftijdsverificatie

Een bijzonder risicovolle groep bestaat uit gebruikers die hun identiteitsbewijs (ID-kaart, paspoort of rijbewijs) hebben gedeeld met de klantenservice. Dit gebeurde vooral in het kader van Discords recente leeftijdsverificatieproces, dat bedoeld is om te controleren of gebruikers voldoen aan de minimumleeftijdsvereisten van het platform.

Bij deze verificatie konden gebruikers kiezen uit twee methoden:

1. Een geautomatiseerd verificatiesysteem, dat direct op de servers van Discord draait en volgens het bedrijf niet getroffen is door de aanval.

2. Een handmatige verificatie via de klantenservice, bedoeld voor gebruikers die het automatische systeem weigerden te gebruiken.

Juist deze tweede groep — de gebruikers die hun ID handmatig via de klantenservice hebben gedeeld — is mogelijk slachtoffer geworden van het datalek. Discord schat dat ongeveer 70.000 personen op die manier hun identiteitsdocument hebben geüpload.

Onzekerheid over de omvang

Hoewel Discord spreekt over 70.000 getroffen ID’s, beweren de aanvallers iets heel anders. De hackers stellen dat ze 1,5 terabyte aan data hebben buitgemaakt, waaronder naar eigen zeggen meer dan 2,1 miljoen foto’s en video’s van identiteitsbewijzen. Dat cijfer zou erop wijzen dat de daadwerkelijke impact van de aanval veel groter is dan Discord momenteel aangeeft. Vooralsnog is niet bevestigd of de beweringen van de hackers kloppen.

Reactie van Discord

Discord zegt dat het de inbreuk zeer serieus neemt en dat er maatregelen zijn genomen om de beveiliging van klantgegevens te versterken. Het bedrijf werkt samen met externe cybersecurityspecialisten en toezichthouders om de omvang van de schade volledig vast te stellen. Daarnaast worden alle getroffen gebruikers rechtstreeks op de hoogte gebracht en krijgen zij advies over hoe ze mogelijke identiteitsfraude kunnen voorkomen.

Discord benadrukt ten slotte dat de aanval geen directe toegang heeft verschaft tot gebruikersaccounts, wachtwoorden of betalingssystemen binnen het platform zelf. De kerninfrastructuur van Discord, waaronder de chatservers en authenticatiesystemen, zou niet zijn aangetast.

Toch wijst het incident op de risico’s van het delen van identiteitsdocumenten via handmatige verificatiekanalen en onderstreept het de noodzaak van strengere beveiligingsmaatregelen bij externe dienstverleners die met gevoelige gebruikersdata omgaan.

Door: Drifter

Microsoft gaat binnenkort een nieuwe, drempelgestuurde auto-archiveringsfunctie voor Exchange Online uitrollen om te voorkomen dat mailboxen vol raken en e-maildistributie of -ontvangst wordt onderbroken. In plaats van archivering alleen op basis van leeftijd (bijvoorbeeld “verplaats na twee jaar”), werkt deze functie op basis van mailbox-gebruik: zodra de opslagruimte van een mailbox de kritieke grens van ongeveer 90% nadert, worden de oudste berichten automatisch naar het archief verplaatst om ruimte vrij te maken.

De functie is bedoeld als proactieve, geautomatiseerde ruimtebeheer-maatregel — gebruikers en organisaties vroegen om een systeem dat voorkomt dat mailboxquota “vol” raken en dat handmatige schoonmaak of lastige uitrol van extra opslag overbodig maakt. Volgens Microsoft is dit geen vervanging voor de bestaande archiverings- of bewaarbeleidinstellingen die organisaties hebben ingesteld; bestaande regels blijven van kracht en worden gerespecteerd.

Belangrijke punten:

• Beleid en retentie blijven geldig. Verplaatsing naar het archief betekent niet dat retentie- of verwijderregels buiten werking worden gesteld: gearchiveerde items blijven binnen het archiefsysteem onderhevig aan dezelfde bewaarbeleid en verwijderingsinstellingen als daarvoor van toepassing zijn.

• Uitzonderingen blijven gelden. Items die gemarkeerd zijn met tags zoals “Never Move to Archive” blijven in de primaire mailbox en worden niet verplaatst door deze auto-archivering.

• Niet uitschakelbaar voor eindgebruikers. Microsoft stelt dat gebruikers de nieuwe auto-archivering niet kunnen uitzetten; het is een fail-safe die alleen wordt geactiveerd wanneer de mailboxutilisatie de kritieke 90%-drempel overschrijdt en is bedoeld om mailflow-onderbrekingen te voorkomen.

• Auto-expanding archives op de roadmap. Microsoft werkt daarnaast aan ondersteuning voor archieven die automatisch kunnen uitbreiden voorbij de gebruikelijke 100 GB-limiet, zodat organisaties meer archiefruimte krijgen zonder handmatige interventie.

Wat betreft beschikbaarheid: Microsoft noemt een gefaseerde uitrol — commerciële/public cloudomgevingen krijgen de update in oktober 2025, waarna government-cloudomgevingen de functie in november 2025 ontvangen. Als reactie op klantfeedback heeft Microsoft aangegeven dat het uitrolplan mogelijk wordt herzien en dat een bijgewerkt schema “binnenkort” gecommuniceerd zal worden; ten tijde van het eerdere bericht was dat schema nog niet aangepast.

Wat betekent dit voor gebruikers en beheerders?

Voor eindgebruikers:

• Je hoeft in de meeste gevallen niets te doen; Outlook/Exchange verplaatst automatisch de oudste items naar het archief wanneer je mailbox bijna vol is.
• Gearchiveerde e-mails blijven beschikbaar via je archiefmap en zijn onderhevig aan hetzelfde bewaarbeleid.
• E-mails met “Never Move to Archive” blijven in je primaire mailbox en worden niet automatisch verplaatst.
• Je kunt de functie niet uitschakelen — houd er rekening mee dat sommige oudere berichten zonder handmatige actie in het archief terecht kunnen komen zodra je mailbox bijna vol is.

Voor IT-beheerders / compliance-teams:

• Controleer en documenteer hoe deze automatische verplaatsingen zich verhouden tot jullie bestaande bewaarbeleid en juridische/regelgevende vereisten.
• Communiceer naar gebruikers wat er gebeurt wanneer hun mailbox 90% bereikt en hoe ze gearchiveerde items kunnen vinden.
• Houd het uitrolschema in de gaten en plan waar nodig aanpassingen in interne richtlijnen of monitoring (bijvoorbeeld alerts bij hoge mailbox-utilisatie).
• Overweeg hoe de toekomstige beschikbaarheid van auto-expanding archives (uitbreidbare archieven) jullie opslagplanning kan beïnvloeden.

De nieuwe drempelgebaseerde auto-archivering is opgezet als een automatische veiligheidsmechaniek om te voorkomen dat mailboxen vol raken en mailflow wordt verstoord. Het verandert niets aan bestaande bewaarbeleid of uitzonderingen zoals ‘Never Move to Archive’, maar beheerders en gebruikers doen er goed aan de veranderingen te evalueren en gebruikers te informeren zodat er geen verrassingen ontstaan wanneer oudere berichten naar het archief worden verplaatst.

Door: Drifter

Microsoft heeft officieel bevestigd dat Edit, een nieuwe command-line teksteditor, voortaan standaard onderdeel zal zijn van Windows 11. In recente builds, zoals Windows 11 Build 27965 (beschikbaar in het Canary-kanaal), is Edit al vooraf geïnstalleerd – je hoeft het dus niet meer handmatig toe te voegen.

Een ontbrekende schakel in Windows

Hoewel Windows wereldwijd dé standaard is voor ontwikkelaars, systeembeheerders en IT-professionals, ontbrak er jarenlang iets wat op Linux en macOS als vanzelfsprekend werd beschouwd: een ingebouwde, lichtgewicht teksteditor voor de command-line.

Waar andere besturingssystemen standaard editors als Vim of Nano meeleveren, moesten Windows-gebruikers het doen met Notepad of externe oplossingen. Notepad is de laatste jaren echter zwaarder geworden en richt zich steeds meer op algemene gebruikers in plaats van ontwikkelaars. Microsoft erkende dat er behoefte was aan een eenvoudige, snelle terminal-editor — en dat gat wordt nu opgevuld door Edit.

Wat is Edit precies?

Edit is een TUI-editor (Text User Interface) die rechtstreeks binnen de terminal draait. Het is dus geen grafisch programma, maar een teksteditor die volledig in de opdrachtregel (Command Prompt), PowerShell of Windows Terminal werkt.

Het programma is open-source en door Microsoft uitgebracht op GitHub. Ondanks dat de naam “Edit” bekend voorkomt, gaat het niet om dezelfde editor als de oude MS-DOS Editor uit de jaren ’90. Die oudere variant werkte enkel op 16- of 32-bits systemen en verdween toen Windows overstapte naar 64-bit architectuur. Hierdoor hadden moderne versies van Windows tientallen jaren géén native command-line editor — tot nu.

Waarom Edit belangrijk is

Decennialang moesten Windows-gebruikers zelf editors als Vim, Nano, of Micro installeren, vaak via WSL (Windows Subsystem for Linux) of handmatige downloads. Dit was een merkwaardige tekortkoming, zeker voor een platform dat zo sterk leunt op ontwikkelaars en beheerders.

Edit vult dat gemis op: het is licht, snel, universeel aanwezig op toekomstige Windows-versies en ontworpen om direct te werken zonder extra configuratie.

Hoe werkt het?

Het gebruik is eenvoudig: open de Terminal, PowerShell of Command Prompt, typ edit en druk op Enter.

• Om een specifiek bestand te openen: edit bestandsnaam.txt

• De editor ondersteunt muiskliks, menu’s, en toetsenbordcombinaties.

• Via Ctrl + F open je een zoekbalk met opties zoals Match Case, Whole Word en zelfs regex-ondersteuning (regular expressions).

• Met Alt + Z of via View > Word Wrap kun je woordterugloop aanzetten, zodat lange regels automatisch worden afgebroken.

• Meerdere bestanden tegelijk openen en ertussen schakelen kan met Ctrl + P.

Ondanks dat het programma slechts een fractie van een megabyte groot is, voelt het verrassend compleet aan.

Vervangt Edit Notepad?

Nee. Edit is geen vervanger voor Notepad, Notepad++ of Visual Studio Code.
Het mist functies zoals syntax highlighting, kleurcodering en plug-ins — functies die juist belangrijk zijn in GUI-editors. Edit is bedoeld als minimale, snelle oplossing voor snelle aanpassingen vanuit de terminal.

Kort gezegd:

• Edit is voor snelle, directe bewerkingen in de command-line.

• Notepad/VS Code blijven de beste keuze voor uitgebreid bewerken en coderen.

Beschikbaarheid

Op dit moment is Edit alleen beschikbaar in de Canary-versie van Windows 11 (Build 27965), onderdeel van het Windows Insider-programma.

Voor gebruikers die nog niet deelnemen aan het Insider-programma zijn er twee opties:

1. Handmatige installatie via GitHub – de open-sourceversie is vrij te downloaden.

2. Installatie via Winget – Microsofts pakketbeheerder voor Windows.

Microsoft heeft nog geen exacte datum bekendgemaakt voor de brede uitrol, maar het ligt voor de hand dat Edit in de loop van de komende Windows 11-updates automatisch zal worden toegevoegd zodra de compatibiliteitstesten zijn afgerond.

Samenvatting

Met Edit herintroduceert Microsoft eindelijk een eenvoudige, ingebouwde terminalteksteditor in Windows — iets wat sinds de 64-bit overgang ontbrak. Edit combineert de vertrouwdheid van de klassieke MS-DOS Editor met moderne gebruiksgemak: snel, compact, intuïtief en direct beschikbaar via de command-line.

Waar Linux-gebruikers al jaren genieten van nano of vim, krijgen Windows-gebruikers nu eindelijk hun eigen native alternatief – zonder poespas, zonder installatie, en volledig geïntegreerd in het besturingssysteem. 

Door: Drifter

Softwareontwikkelaar Piriform heeft CCleaner 7 uitgebracht, de nieuwste versie van zijn bekende optimalisatie- en opschoonprogramma voor Windows. Deze release betekent een grote sprong vooruit: niet alleen op visueel vlak, maar ook qua prestaties, gebruiksgemak en systeemcompatibiliteit.

Een modern ontwerp met donkere modus

De gebruikersinterface van CCleaner is volledig opnieuw vormgegeven. Het programma oogt nu moderner, overzichtelijker en reageert sneller dan voorheen. Menu’s zijn gestroomlijnd, iconen en knoppen hebben een duidelijkere structuur, en de navigatie voelt intuïtiever aan.

Gebruikers kunnen nu kiezen tussen drie thema’s:

• Licht thema – voor een klassieke, heldere weergave.
• Donkere modus – rustiger voor de ogen, vooral ’s avonds of bij weinig licht.
• Automatische modus – past zich aan de instellingen van Windows aan.

Deze visuele upgrade maakt het werken met CCleaner prettiger en consistenter met de moderne Windows-interface.

Verbeterde compatibiliteit en prestaties

CCleaner 7 is volledig geoptimaliseerd voor moderne Windows-pc’s, inclusief volledige ondersteuning voor Arm64-processoren. Dat betekent dat het programma nu soepeler draait op nieuwere laptops en tablets met bijvoorbeeld Qualcomm Snapdragon-chips.

Door verbeterde systeemintegratie is de totale responstijd korter en werkt het opschonen van bestanden en registers merkbaar sneller dan in voorgaande versies.

Slimmer verwijderen van programma’s

Een van de opvallendste verbeteringen is de nieuwe uninstaller-engine. Waar de standaard Windows-verwijderfunctie vaak sporen achterlaat, pakt CCleaner 7 dit grondiger aan:

• Meerdere programma’s kunnen tegelijk worden verwijderd, zonder telkens bevestigingen te hoeven geven.
• Restbestanden en registerverwijzingen worden automatisch opgespoord en verwijderd.
• CCleaner kan nu ook tijdelijk apps verwijderen – handig voor het oplossen van problemen of het testen van systeemstabiliteit. Na afloop kunnen deze apps eenvoudig weer worden hersteld.

Dit maakt het beheren van software aanzienlijk flexibeler en veiliger.

Verbeterde schijfanalyse en dubbele bestanden

De vernieuwde Disk Analyser biedt nu een veel duidelijker overzicht van de opslagstructuur en detecteert dubbele bestanden nauwkeuriger.

• Bij afbeeldingen toont CCleaner nu miniatuurvoorbeelden (thumbnails), zodat je eenvoudig kunt zien welke versies je wilt bewaren.

• Je kunt kiezen om bestanden permanent te verwijderen of eerst naar de prullenbak te verplaatsen voor extra zekerheid.

• Ook helpt de tool bij het opsporen van grote of ongebruikte bestanden, wat handig is om schijfruimte vrij te maken.

Hiermee biedt CCleaner 7 meer controle en transparantie over wat er precies op je systeem gebeurt.

Een grote stap vooruit

Met versie 7 heeft Piriform CCleaner duidelijk gemoderniseerd en afgestemd op de eisen van de huidige Windows-gebruiker. De combinatie van:

• een frisse, responsieve interface,
• betere compatibiliteit met nieuwe hardware, en
• slimmere schoonmaak- en beheerfuncties,

maakt CCleaner 7 tot een krachtige maar gebruiksvriendelijke tool voor iedereen die zijn pc snel, schoon en stabiel wil houden. Of je nu oude bestanden wilt opruimen, ongebruikte software veilig wilt verwijderen of simpelweg de prestaties van je systeem wilt verbeteren CCleaner 7 biedt een complete oplossing in een modern jasje.

Door: Drifter

Google Maps krijgt binnenkort een grote vernieuwing die het navigeren aanzienlijk gebruiksvriendelijker en slimmer maakt. De populaire navigatie-app — bekend van functies als flitserwaarschuwingen, realtime verkeersinformatie en uitgebreide bedrijfsprofielen — wordt nu uitgebreid met de langverwachte integratie van Gemini, Google’s nieuwe AI-assistent.

De huidige assistent (links), Gemini (midden) en de instellingen (rechts).

Tot nu toe kon je tijdens het rijden je route alleen aanpassen door handmatig op je telefoon te tikken, wat niet alleen onveilig maar ook omslachtig is. Stel dat je onderweg spontaan besluit om langs een McDonald’s te rijden, een tankstation te zoeken of een vriend op te halen, dan moest je eerst stoppen, verschillende knoppen indrukken en handmatig locaties invoeren. Hoewel Google Assistant hiervoor enige stemfuncties bood, werkte dat in de praktijk vaak moeizaam doordat de assistent niet altijd begreep wat je bedoelde.

Met Gemini verandert dat volledig. De slimme AI begrijpt natuurlijke taal veel beter en kan complexe verzoeken direct uitvoeren, zelfs als je ze op een informele manier formuleert. In de nieuwe bèta-versie van Google Maps kun je Gemini activeren en eenvoudig opdrachten geven, zoals:

• “Pas mijn route aan zodat ik geen snelwegen gebruik.”

• “Zoek een koffietentje op de route naar huis.”

• “Plan een tussenstop bij een tankstation met lage brandstofprijzen.”

Gemini verwerkt deze opdrachten razendsnel en past de route dynamisch aan zonder dat je het scherm hoeft aan te raken. Dit maakt navigeren niet alleen veiliger, maar ook een stuk efficiënter.

De integratie gaat verder dan alleen autoroutes. Voor reizigers die vaak met het openbaar vervoer reizen, kan Gemini fungeren als een intelligente reisplanner. In plaats van verschillende apps te gebruiken zoals 9292 of NS Reisplanner, kun je straks gewoon vragen:

• “Wat is de snelste route naar Utrecht met zo min mogelijk overstappen?”

• “Wanneer vertrekt de volgende trein vanaf dit station naar Amsterdam?”

Gemini combineert deze informatie met real-time data over vertrektijden, overstappen en eventuele vertragingen, zodat je altijd het meest actuele en handige reisadvies krijgt.

De komst van Gemini naar Google Maps past binnen Google’s bredere strategie om de slimme assistent te integreren in al zijn diensten. Inmiddels is Gemini al beschikbaar in Google Docs, Sheets, Slides, Calendar, Messages en zelfs YouTube, waardoor het één van de meest veelzijdige AI-assistenten van het moment is.

Hoewel de nieuwe functie momenteel alleen beschikbaar is voor testers in de bèta-versie van Google Maps, lijkt de brede uitrol niet lang meer op zich te laten wachten. Zodra de update officieel beschikbaar wordt, zal Gemini Maps veranderen van een eenvoudige navigatie-app in een persoonlijke, contextbewuste reisassistent die begrijpt wat je nodig hebt — nog vóórdat je het zelf beseft.

Door: Drifter

Arattai Messenger is in korte tijd uitgegroeid tot een van de meest gedownloade berichtenapps: volgens recente rapporten bereikte de app binnen enkele dagen miljoenen downloads, met Zoho-gerelateerde berichten die aantonen dat het aantal downloads snel in de miljoenen liep (rapportage tot begin oktober 2025).

Wat is Arattai?
Arattai — een naam die uit het Tamil komt en ruwweg “praten”, “kletsen” of “casual chat” betekent — is een instant-messagingdienst ontwikkeld door Zoho. De app belooft een eenvoudige, ‘Indian-made’ ervaring met de gebruikelijke functies: tekstberichten, spraakberichten, audio- en videogesprekken, bestandsdeling, verhalen/feeds en groepsfunctionaliteiten.

Waarom de snelle groei?
De snelle stijging in downloads wordt volgens berichten veroorzaakt door een mix van factoren: nationale belangstelling voor een huisgemaakte alternatief, publiciteit en aanbevelingen van publieke figuren, en de positionering van Arattai als lichtgewicht, data-zuinige optie die ook op eenvoudige telefoons en bij trage verbindingen bruikbaar is. Zoho-oprichter Sridhar Vembu benadrukt dat het doel is een communicatietool te bouwen die betrouwbaar werkt in gebieden met beperkte internetbandbreedte.

Unieke punten — Android TV en lichte footprint
Een opvallende troef van Arattai is dat er een officiële Android-TV-app beschikbaar is: gebruikers kunnen de toepassing op grote schermen installeren, iets wat de gangbare grote spelers (zoals WhatsApp) nog niet met een officiële Android-TV-app aanbieden. Daarnaast is Arattai ontworpen met een lichte resource-footprint, zodat berichten en gesprekken ook bij zwakkere verbindingen blijven werken. Die combinatie van flexibiliteit (mobiel én tv) en optimalisatie voor low-end hardware is een belangrijk onderdeel van de aantrekkingskracht.

Rankings en vergelijkingen met grote spelers
In app-storecharts schoof Arattai in de eerste dagen na de recente aandacht snel omhoog en behaalde het top-posities in de downloadlijsten; verschillende publicaties melden dat de app grote namen in enkele charts heeft ingehaald of overtroffen. Dat wil niet zeggen dat Arattai direct alle features of het wereldwijde bereik van gevestigde spelers evenaart, maar het toont wel hoe snel lokale belangstelling en downloads kunnen optrekken.

Privacy en beveiliging — waar nog vragen zijn
Hoewel Arattai end-to-end-encryptie heeft voor (ten minste) voice- en videocalls, bieden berichten (tekstchats) op dit moment in veel gevallen nog geen standaard end-to-end-encryptie voor alle gebruikers; de berichten worden momenteel anders versleuteld of lokaal / server-matig beheerd volgens de( door Zoho gecommuniceerde) architectuur. Die situatie riep bij beveiligingsexperts en privacy-bewuste gebruikers vragen op: voor veel mensen is volledige end-to-end-encryptie voor gewone chats inmiddels een harde verwachting.

Reactie van Zoho & roadmap
Zoho-leidinggevenden hebben publiekelijk erklärt dat het verbeteren van chat-encryptie hoog op de prioriteitenlijst staat en dat bredere end-to-end-ondersteuning voor tekstberichten in ontwikkeling is. Dat betekent dat de huidige kritiek op privacy deels adressé wordt, maar het is belangrijk om te letten op wát er precies uitgerold wordt (bijv. opt-in “secret chats” versus standaard, en hoe backups en multi-device synchronisatie daarbij geregeld zijn).

Technische en operationele punten om in de gaten te houden

• Schaalbaarheid: een plotselinge toeloop van gebruikers kan infrastructuur op de proef stellen; Zoho heeft aangegeven dat het snel moet schalen om pieken op te vangen.

• Data-locatie en beleid: Zoho profileert Arattai als ’Indian-made’ en benadrukt lokale hosting / data-praktijken; tegelijkertijd vragen critici door naar concrete garanties over toegang, logging en back-ups.

Voor wie is Arattai vooral aantrekkelijk?
Arattai lijkt vooral aantrekkelijk voor: gebruikers in rurale of semi-stedelijke gebieden met onbetrouwbare of dure data, mensen met oudere of low-end smartphones, en organisaties die een lichtgewicht, eenvoudige groeps-/communicatietool zoeken zonder zware eisen aan bandbreedte. Voor gebruikers die absolute privacy-garanties willen (vergelijkbaar met platforms die standaard E2EE voor alle chats bieden), kan het verstandig zijn de precieze instellingen en updates rond encryptie af te wachten.

Slotbeschouwing
De snelle adoptie van Arattai illustreert twee grotere trends: de groeiende bereidheid van gebruikers om (binnenlandse) alternatieven te proberen, en de vraag naar apps die efficiënt omgaan met beperkte bandbreedte. Arattai heeft met zijn lichte ontwerp en featureset duidelijk een marktkans benut — maar om een volwaardig en duurzaam ‘WhatsApp-alternatief’ te zijn, zal het bedrijf verder moeten investeren in betrouwbaarheid, schaalbaarheid en vooral in transparante, robuuste privacy-maatregelen. Download Arattai op uw mobiele apparaat, desktop of tablet en blijf verbonden met veilige berichten en telefoongesprekken.

Door: Drifter

Fysici van de Universiteit van Konstanz hebben een methode beschreven waarmee objecten — door hun magnetische eigenschappen met licht te beïnvloeden — tijdelijk lijken te “veranderen in een ander materiaal”. Het onderzoek, gepubliceerd in Science Advances, toont aan dat gerichte laserpulsen coherente paren magnonen kunnen opwekken in natuurlijke kristallen. Dit effect kan nieuwe mogelijkheden openen voor gegevensopslag, ultrasnelle informatieoverdracht en kwantumonderzoek bij kamertemperatuur.

Wat is een magnon?

Een magnon is een quantaal deeltje dat een collectieve verstoring van de spins van elektronen in een magnetisch materiaal voorstelt. In een magnetisch materiaal zijn de spins van veel elektronen vaak min of meer uitgelijnd. Als de spin van één elektron omslaat, veroorzaakt dat een kettingreactie: aangrenzende spins verschuiven waardoor een golf door het rooster loopt. Die golfachtige excitatie draagt energie en impulsmoment en is daarom essentieel voor het begrip van magnetisme en voor spintronica — een technologie waarbij informatie wordt gedragen door spins in plaats van door elektrische lading.

Wat ontdekten de onderzoekers?

De groep onder leiding van Davide Bossini ontdekte dat laserpulsen met de juiste eigenschappen paren van hoogfrequente (hoog-momentum) magnonen coherent kunnen opwekken. Deze hoge-momentum-magnonen bleken te koppelen aan lage-momentum-magnonen in het materiaal, waardoor de frequenties en amplitudes van die lage-momentum-modi veranderden. Met andere woorden: door doelbewust bepaalde magnetische collectieve bewegingen aan te drijven, konden de onderzoekers de magnetische 'resonanties' van het materiaal verschuiven zonder het materiaal merkbaar te verwarmen.

De onderzoekers noemen dit effect verrassend en theoretisch onverwacht — volgens de teamleden bestond er geen voorspelling dat deze koppeling tussen hoog- en laag-momentum-modi op deze manier plaatsvond.

Niet-thermisch — het gaat om licht, niet om warmte

Een cruciaal punt in de bevindingen is dat de waargenomen veranderingen niet het resultaat waren van laserverwarming van het monster. De onderzoekers leggen het uit als een niet-thermisch mechanisme: het licht fungeert als directe aandrijver van coherente magnetische excitatie, en veroorzaakt zo veranderingen in de magnetische eigenmodi van de vaste stof zonder de gebruikelijke opbouw van warmte die snelle verwerking en hoge frequenties vaak beperkt.

Bossini vat het zo samen: het is het licht dat de veranderingen veroorzaakt, niet temperatuurstijging. Door deze niet-thermische route vermijdt men één van de grootste problemen bij opschaling naar zeer snelle (terahertz-) informatieverwerking: thermische throttling.

Wat betekent “het materiaal verandert van aard”?

Elke vaste stof heeft een karakteristieke set van resonanties — elektronische overgangen, trillingstoestanden van het rooster (fononen), en magnetische excitations (magnonen). Deze samen vormen als het ware het “vingerprint” of de “magnetische DNA” van het materiaal. Door de magnetische eigenmodi met licht aan te passen, veranderen tijdelijk de magnetische eigenschappen en daarmee sommige functionele eigenschappen van het materiaal. Dat is wat Bossini bedoelt met “praktisch een ander materiaal zijn geworden” — niet dat de atomaire samenstelling verandert, maar dat de dynamische magnetische eigenschappen en dus het gedrag van het materiaal onder specifieke omstandigheden wezenlijk anders zijn.

Hoe deden ze dat — materiaal en methode

De experimenten werden uitgevoerd op haematiet (ook wel hematite genoemd), een veelvoorkomend ijzeroxidekristal dat vanouds bekend is en historisch gebruikt werd in magnetische toepassingen (bijvoorbeeld in eenvoudige kompasachtige instrumenten). Een praktisch voordeel van dit werk is dat het geen zeldzame aardmetalen of exotische materialen vereist; het effect is aangetoond in een alledaags ferromagnetisch/antiferromagnetisch-achtig mineraal.

De kern van de werkwijze:

• Resonante optische excitatie: laserpulsen afgestemd op specifieke optische/resonante condities om hoog-momentum magnonparen aan te drijven.
• Observatie van koppeling: experimenten toonden aan dat deze hoog-momentum-excitatie energie en coherente koppeling overdraagt naar laag-momentum-modi, die daardoor in frequentie en amplitude verschuiven.
• Uitsluiting van verhitting: meerdere controlemetingen en argumenten ondersteunen dat de gemeten effecten niet verklaard kunnen worden door eenvoudige verwarming van de proef.

De auteurs verklaren de waarnemingen met een resonant lichtverstrooiingsmechanisme: licht scattering koppelt discrete magnetische eigenmodi over momentumruimte — waardoor modi die normaal niet direct optisch toegankelijk zijn, via deze route worden beïnvloed.

Mogelijke gevolgen en toepassingen

De ontdekte methode kan verschillende technologische en fundamentele lijnen openen:

• Gegevensopslag en spintronica op terahertz-schaal: omdat het mechanisme niet thermisch is, lijkt er een route om magnonfrequenties en dynamica snel en energie-efficiënt te manipuleren — belangrijk voor gegevensverwerking bij extreem hoge snelheden waar verwarming een groot probleem is.

• Hoge-snelheid informatieoverdracht: controle over magnondynamica kan worden gebruikt voor signaalverwerking en transmissie waarbij spingolven informatie dragen (magnongeleiding).

• Kwantumonderzoek bij kamertemperatuur: de onderzoekers noemen de mogelijkheid om licht-gedreven Bose–Einstein-condensatie (BEC) van hoge-energie magnonen te bereiken bij kamertemperatuur. Als zulk een condensaat zich zou vormen, zou dit het bestuderen van bepaalde kwantumeffecten mogelijk maken zonder de noodzaak van extreem lage temperaturen (bijvoorbeeld nabij −270 °C).

• Fasetransities en mode-instabiliteiten: het mechanisme kan routes blootleggen om materiaalfases door licht te laten ‘verzachten’ (mode softening) of zelfs licht-geïnduceerde fasetransities te forceren, met mogelijke implicaties voor optisch aanstuurbare magnetische of zelfs supergeleiding-gerelateerde verschijnselen (theoretisch link met spinfluctuaties).

Het onderzoek presenteert dus zowel directe experimentele bevindingen als een reeks suggesties en mogelijkheden die vervolgonderzoek kunnen verkennen.

Belang en beperkingen

Belang:

• De ontdekking is opvallend omdat ze laat zien dat licht, via een coherente en niet-thermische route, collectieve magnetische excitations zó kan manipuleren dat de magnetische karakteristieken van een vaste stof wezenlijk veranderen.
• Potentieel veelbelovend voor toekomstig gebruik in technologieën die snellere, koelere en energiezuinigere manieren van informatieverwerking zoeken.

Beperkingen en open vragen:

• De gepresenteerde resultaten tonen aan dat het effect bestaat en dat koppeling tussen hoog- en laag-momentum-modi mogelijk is, maar veel praktische stappen blijven: stabiliteit, reproduceerbaarheid in verschillende materialen, schaalbaarheid voor apparaten en integratie in bestaande technologieën moeten nog worden onderzocht.
• De extrapolatie naar toepassingen zoals betrouwbare room-temperature BEC's van magnonen, of licht-geïnduceerde supergeleiding via spinfluctuaties, terwijl conceptueel interessant en motiverend, vereist substantiële vervolgexperimentele en theoretische arbeid.
• De huidige resultaten tonen vooral wat er fysisch mogelijk is onder gecontroleerde laboratoriumcondities; engineering van robuuste apparaten op basis van dit principe is toekomstwerk.

Concluderende samenvatting

Het team van Konstanz heeft aangetoond dat gerichte optische excitatie van hoog-momentum magnonparen in een natuurlijk kristal coherente koppeling kan veroorzaken naar laag-momentum-modi, waardoor die laatste in frequentie en amplitude verschuiven zonder noemenswaardige verhitting. Dit niet-thermische proces verandert tijdelijk de magnetische eigenschappen — de “magnetische vingerafdruk” — van het materiaal, waardoor het functioneel gezien even “anders” reageert. De ontdekking opent veelbelovende wegen voor snelle, koelbare informatietoepassingen en voor kwantumexperimenten bij kamertemperatuur, maar verdere studie is nodig om de technologie richting praktische toepassingen te ontwikkelen.

Door: Drifter

De recente gebeurtenissen hebben pijnlijk blootgelegd hoe kwetsbaar het Europese digitale ecosysteem is zolang het in handen blijft van Amerikaanse technologiebedrijven. Een enkel politiek besluit in Washington kan immers hele Europese systemen lamleggen — van overheidsdiensten tot cruciale infrastructuur.

Zo besloot de Amerikaanse regering onder leiding van president Donald Trump in mei om Microsoft te verplichten de mailbox van de hoofdaanklager van het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag uit te schakelen. Deze ingreep, voortvloeiend uit Amerikaanse sancties tegen het Strafhof, legde in één klap de digitale werkzaamheden van een internationaal instituut grotendeels stil. Daarmee werd zichtbaar dat de Europese digitale infrastructuur in feite niet autonoom is, maar afhankelijk van het beleid en de politieke grillen van de Verenigde Staten.

De hypothetische vraag wat er zou gebeuren als de Amerikaanse president vandaag besluit dat bedrijven als Microsoft, Google, Apple, Amazon en Oracle geen diensten meer mogen leveren aan Europese klanten, is niet langer een academische exercitie maar een reële dreiging. In zo’n scenario zouden miljoenen Europeanen van het ene op het andere moment geen toegang meer hebben tot hun e-mails, bestanden en foto’s die zijn opgeslagen in Amerikaanse clouds. Bedrijven en overheden die werken met Microsoft 365, Google Cloud of Amazon Web Services zouden eveneens stilvallen. Zelfs essentiële diensten, zoals energiebeheer, ziekenhuizen, luchthavens en transportsystemen, zouden ernstige storingen ondervinden omdat zij in hoge mate leunen op Amerikaanse digitale infrastructuur.

Marijn Hoijtink, universitair hoofddocent internationale betrekkingen aan de Universiteit van Antwerpen, waarschuwt dat deze afhankelijkheid niet alleen een technisch probleem is, maar ook een geopolitiek risico. Zolang Europa vertrouwt op Amerikaanse technologiebedrijven, blijft het kwetsbaar voor politieke druk vanuit Washington. De terugkeer van Donald Trump als president heeft dat risico opnieuw vergroot: één persoon met beleidsmacht kan directe invloed uitoefenen op de digitale slagader van een heel continent.

Europarlementariër Kim van Sparrentak benadrukt dat Europa dit gevaar jarenlang heeft onderschat. Volgens haar was er in Brussel weinig bereidheid om de afhankelijkheid van Amerikaanse technologie serieus te nemen. “Wie waarschuwde voor de risico’s van Big Tech, werd niet zelden weggezet als overbezorgd,” stelt ze. Dat sentiment sloeg echter om toen duidelijk werd hoe nauw de banden zijn tussen de Amerikaanse politiek en de grote technologiebedrijven. Tijdens Trumps inauguratie zaten de CEO’s van Microsoft, Google, Apple en andere techreuzen immers op de eerste rij — een symbolisch beeld dat de verwevenheid van politiek en technologie blootlegt.

De sancties tegen het Internationaal Strafhof vormden een harde wake-upcall. Nadat het ICC in november vorig jaar arrestatiebevelen uitvaardigde tegen onder meer de Israëlische premier Benjamin Netanyahu wegens vermeende oorlogsmisdaden in de Gazastrook, reageerden de Verenigde Staten met strenge maatregelen. Amerikaanse bedrijven mochten geen zaken meer doen met het hof of met personen die ermee verbonden waren. Als gevolg daarvan vielen cruciale digitale diensten uit, wat de werking van het Strafhof ernstig belemmerde. Het incident liet zien hoe afhankelijk Europa is van externe partijen voor de continuïteit van zijn rechtsstaat en internationale instellingen.

Volgens Deborah Nas, hoogleraar technologie en innovatie aan de TU Delft, is het afbouwen van die afhankelijkheid een kwestie van lange adem. Volledige digitale soevereiniteit zal niet van de ene op de andere dag bereikt worden, maar elke stap richting autonomie is volgens haar waardevol. Vooral in domeinen die tot de vitale infrastructuur behoren — zoals energie, water, transport, gezondheidszorg en defensie — moet Europa streven naar meer controle over de eigen digitale middelen.

Nas pleit voor een systematische aanpak waarin overheden en bedrijven inventariseren welke diensten en processen zouden uitvallen als Amerikaanse techbedrijven hun samenwerking zouden beëindigen. Ze vergelijkt dit met noodstroomvoorzieningen in ziekenhuizen: instellingen weten precies welke systemen moeten blijven draaien bij een stroomstoring. Eenzelfde denkwijze moet worden toegepast op digitale afhankelijkheden — met back-upplannen, Europese alternatieven en lokale dataopslag.

De oorzaak van de huidige situatie ligt volgens Van Sparrentak grotendeels bij Europa zelf. Overheden en bedrijven hebben uit gemak of financiële overwegingen jarenlang Amerikaanse techreuzen de voorkeur gegeven bij grote aanbestedingen. Daardoor kregen Europese alternatieven nauwelijks de kans om te groeien. Zij pleit voor een omslag in het aanbestedingsbeleid: Europese overheden zouden bewust moeten kiezen voor Europese leveranciers, zelfs als die in eerste instantie minder geavanceerd of duurder zijn. Alleen met langdurige contracten en structurele investeringen kunnen Europese bedrijven de schaal en expertise opbouwen die nodig zijn om te concurreren met Amerikaanse giganten.

De urgentie om digitale onafhankelijkheid te vergroten is nu hoog, maar volgens Nas bestaat het risico dat die aandacht weer verdwijnt zodra politieke spanningen afnemen. Als Trump zijn ambtstermijn beëindigt of internationale crises zoals de oorlog in Oekraïne tot rust komen, kan de druk om te investeren in digitale soevereiniteit snel wegebben. Toch toont de huidige situatie volgens haar duidelijk aan dat technologie niet langer slechts een economisch hulpmiddel is, maar een strategische factor die de geopolitieke positie van Europa mede bepaalt.

De boodschap is helder: Europa moet technologie niet langer beschouwen als een marktkwestie, maar als een pijler van nationale en Europese veiligheid. Digitale autonomie is geen luxe of idealistisch doel, maar een noodzaak om controle te houden over de eigen toekomst. Iedere stap in die richting — hoe klein ook — versterkt de weerbaarheid van Europa tegen externe druk en waarborgt de continuïteit van zijn democratische instellingen en infrastructuren.

Door: Drifter

De spanningen tussen Nederland en China zijn de afgelopen weken sterk opgelopen na de ingreep van het Nederlandse ministerie van Economische Zaken en Klimaat bij chipproducent Nexperia. De Chinese regering reageerde fel op het besluit en beschuldigde Nederland van discriminatie en politieke inmenging in economische aangelegenheden. Volgens Peking vormt de maatregel een directe aanval op Chinese bedrijfsbelangen in Europa en een gevaarlijk precedent in de internationale handel.

Nederlandse ingreep bij Nexperia

Het Nederlandse kabinet greep in bij Nexperia vanwege zorgen over de nationale en Europese economische veiligheid. De overheid maakte hierbij gebruik van de Wet beschikbaarheid goederen, een wet die bedoeld is om te voorkomen dat cruciale producten of technologieën in buitenlandse handen terechtkomen of onder buitenlandse invloed komen te staan. Het is de eerste keer dat deze wet daadwerkelijk is toegepast.

De ingreep volgde op een reeks signalen over bestuurlijke misstanden en belangenverstrengeling bij het bedrijf. Volgens ingewijden zou Zhang Xuezheng, de Chinese topman van moederbedrijf Wingtech Technology, te veel directe invloed hebben uitgeoefend op strategische beslissingen binnen Nexperia. Daarbij zouden Europese bestuurders herhaaldelijk hebben gewaarschuwd dat de levering van essentiële chips voor onder meer de auto-industrie en telecomsector in gevaar dreigde te komen.

De Ondernemingskamer van het gerechtshof in Amsterdam besloot begin oktober om Zhang voorlopig te schorsen, nadat interne meldingen waren gedaan van ernstige tekortkomingen in het bestuur. In reactie hierop nam demissionair minister Vincent Karremans tijdelijk controle over bepaalde besluiten binnen Nexperia, om zo de continuïteit van de chipproductie en de belangen van de Europese economie te waarborgen.

Chinese tegenreactie: exportverbod op chips

China reageerde vrijwel onmiddellijk en kondigde een exportverbod aan op bepaalde producten van Nexperia. Uit brieven aan klanten blijkt dat dit verbod sinds 4 oktober van kracht is en betrekking heeft op chips die worden geproduceerd in de zuidelijke provincie Guangdong.

De Chinese autoriteiten rechtvaardigen de maatregel door te stellen dat het gaat om zogenoemde “dual-use”-producten — technologie die zowel voor civiele als militaire toepassingen geschikt is. Volgens Peking is exportcontrole daarom een kwestie van nationale veiligheid.

Het exportverbod heeft echter verstrekkende gevolgen voor Europese bedrijven. Vooral in de auto-industrie en de elektronicaproductie is grote onrust ontstaan. Diverse distributeurs melden dat er voor specifieke chiptypen geen directe vervangers beschikbaar zijn, wat kan leiden tot stilvallende productielijnen en forse vertragingen in leveringen. Bedrijven in Duitsland, Frankrijk en Nederland zouden inmiddels noodscenario’s hebben opgesteld om alternatieve leveranciers te vinden.

Toenemende diplomatieke spanningen

De Chinese regering beschuldigt Nederland ervan het begrip nationale veiligheid “onbehoorlijk op te rekken” om Chinese ondernemingen uit te sluiten van de Europese markt. Volgens het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken is de Nederlandse ingreep een vorm van economische discriminatie en een politiek gemotiveerde poging om China’s technologische groei te beperken.

Ook de China Semiconductor Industry Association (CSIA) uitte zware kritiek. De organisatie stelt dat het besluit een gevaar vormt voor de stabiliteit van mondiale toeleveringsketens en de samenwerking tussen Europa en Azië onder druk zet.

In Chinese staatsmedia, waaronder de Global Times, wordt gewaarschuwd dat Nederland “de vastberadenheid en het doorzettingsvermogen van China niet moet onderschatten”. Volgens analisten in Beijing is het exportverbod bedoeld als tegenmaatregel, bedoeld om druk uit te oefenen op Den Haag en om andere Europese landen te waarschuwen voor vergelijkbare stappen.

Achtergrond van Nexperia

Nexperia, dat in het verleden onderdeel was van NXP Semiconductors, werd in 2019 overgenomen door Wingtech Technology, een Chinese producent van halfgeleiders en consumentenelektronica. Sindsdien is het bedrijf uitgegroeid tot een van de belangrijkste leveranciers van standaardchips die worden gebruikt in auto’s, huishoudelijke apparaten en mobiele telefoons.

Door de huidige situatie bevindt Nexperia zich in een lastige positie. Het bedrijf probeert via diplomatieke kanalen en gesprekken met zowel de Chinese als Nederlandse autoriteiten een oplossing te vinden voor de exportbeperkingen. Ondertussen probeert de Europese directie te garanderen dat de productie in fabrieken buiten China — onder meer in Nijmegen en Hamburg — doorgang kan vinden om de leveringszekerheid voor klanten te waarborgen.

Breder geopolitiek perspectief

De zaak rond Nexperia past in een bredere trend van geopolitieke spanningen rondom de halfgeleiderindustrie. Westerse landen, waaronder Nederland, de Verenigde Staten en Japan, nemen steeds vaker maatregelen om hun technologische afhankelijkheid van China te beperken. Tegelijkertijd ziet China deze stappen als onderdeel van een strategie om zijn economische groei te vertragen en zijn invloed op de wereldmarkt te beperken.

Het incident met Nexperia markeert een nieuw dieptepunt in de betrekkingen tussen Nederland en China. Diplomaten vrezen dat het conflict kan uitmonden in een langdurige handelsspanning, met mogelijk gevolgen voor andere sectoren waarin beide landen nauw samenwerken.

Door: Drifter

De topman van OpenAI, Sam Altman, heeft aangekondigd dat de chatbot ChatGPT binnenkort ook erotisch getinte gesprekken zal toestaan. Volgens Altman is dit een bewuste en zorgvuldig voorbereide stap, die vanaf december wordt uitgerold zodra een betrouwbaar leeftijdsverificatiesysteem volledig operationeel is. Het doel daarvan is om expliciet volwassen content uitsluitend toegankelijk te maken voor gebruikers van achttien jaar en ouder.

Tot nu toe blokkeerde ChatGPT automatisch alle expliciet seksuele of erotische gesprekken. De voornaamste reden daarvoor was dat het systeem niet kon controleren of het met minderjarigen communiceerde. Die beperking verdwijnt dus gedeeltelijk — maar alleen binnen streng gecontroleerde kaders. Er komen duidelijke richtlijnen voor wat wel en niet toegestaan zal zijn. Zo zullen bijvoorbeeld gewelddadige of niet-consensuele scenario’s verboden blijven, en worden de interacties voortdurend gemonitord om misbruik te voorkomen.

Altman benadrukte dat deze verandering niet zomaar wordt ingevoerd. De afgelopen maanden is de chatbot bewust minder expressief en minder “gezellig” gemaakt, juist om kwetsbare gebruikers met psychische problemen beter te beschermen. Door de toon en het gedrag van ChatGPT te beperken, wilde OpenAI voorkomen dat mensen met ernstige mentale problemen te afhankelijk zouden worden van de chatbot of ongezonde hechting zouden ontwikkelen. Volgens Altman was dat een noodzakelijke maar ingrijpende beslissing, die ook voor veel andere gebruikers merkbaar was doordat gesprekken afstandelijker en minder speels aanvoelden.

Met de aankomende update belooft OpenAI die balans opnieuw te zoeken. Binnen enkele weken verschijnt een nieuwe versie van ChatGPT die zich meer zal gedragen zoals de populaire versie GPT-4o. Die versie stond bekend om zijn natuurlijke, warme en persoonlijke toon. Gebruikers krijgen straks meer keuzevrijheid in hoe ChatGPT zich gedraagt: wie een formele, neutrale gesprekspartner wil, kan dat blijven doen. Maar wie liever een meer menselijke stijl wil — bijvoorbeeld met humor, emoties of emoji’s — kan dat bewust inschakelen.

Altman onderstreepte dat deze meer persoonlijke stijl niet bedoeld is om gebruikers verslaafd te maken aan de chatbot, maar juist om hen controle te geven over hun eigen ervaring. De nadruk ligt volgens hem op vrijwilligheid, veiligheid en duidelijke grenzen. Zodra de leeftijdsverificatie volledig werkt, zal het erotische chatten alleen beschikbaar zijn voor volwassenen, onder duidelijke gedragsregels en toezicht. Daarmee wil OpenAI volgens Altman inspelen op de uiteenlopende behoeften van volwassen gebruikers, zonder de veiligheid van kwetsbare groepen uit het oog te verliezen.

Door: Drifter

Vanaf oktober 2025 ontvangt Windows 10 officieel geen beveiligings- of functie-updates meer van Microsoft. Dat betekent dat het besturingssysteem zijn einde van de reguliere ondersteuning heeft bereikt. Gebruikers die niet deelnemen aan het Extended Security Updates (ESU)-programma hebben met de Patch Tuesday-update van oktober 2025 hun laatste officiële update ontvangen. Ook de klantenondersteuning van Microsoft voor Windows 10 is op dit moment stopgezet. Wie dus na dit moment tegen bugs of systeemproblemen aanloopt, kan hiervoor niet langer terecht bij Microsoft zelf.

Toch is er een belangrijk lichtpunt voor wie Windows 10 nog even wil blijven gebruiken: Microsoft Defender Antivirus blijft nog tot oktober 2028 voorzien van beveiligingsupdates en virusdefinities. Dit betekent dat het ingebouwde antivirusprogramma van Windows ook na het einde van de officiële ondersteuning actief blijft beschermen tegen malware, spyware, ransomware en andere bedreigingen. De virusdefinities worden dus nog jarenlang bijgewerkt, zodat nieuwe virussen en bedreigingen herkend kunnen worden.

Het is echter belangrijk om te begrijpen wat dit wel en niet betekent voor de veiligheid van Windows 10. Hoewel Microsoft Defender nog updates ontvangt, worden er geen nieuwe kwetsbaarheden in het besturingssysteem zelf meer gerepareerd. Dat houdt in dat als er in de toekomst een lek wordt ontdekt in Windows 10, Microsoft dat niet meer zal dichten voor gebruikers zonder ESU. Hierdoor blijft het systeem gevoelig voor aanvallen die misbruik maken van deze zwakke plekken — zelfs als Defender de malware zelf kan detecteren of blokkeren. Antivirussoftware werkt immers reagerend: ze grijpt in nadat de aanval is ingezet of zodra schadelijke software wordt gedetecteerd. De onderliggende kwetsbaarheid in Windows blijft echter bestaan.

Naarmate de tijd verstrijkt, zal dit risico toenemen. Cybercriminelen richten hun aandacht vaak op verouderde systemen waarvan de beveiligingslekken openbaar bekend zijn. Daardoor wordt het steeds gevaarlijker om zonder aanvullende bescherming of updates verder te werken op Windows 10, vooral op computers die verbonden zijn met het internet.

Voor wie toch nog wat langer veilig wil blijven zonder meteen over te stappen op Windows 11, is er de mogelijkheid om zich aan te melden voor het gratis Extended Security Updates-programma (ESU). Dit programma is beschikbaar voor alle gebruikers in de Europese Economische Ruimte (EER) en loopt tot 13 oktober 2026. Door deelname aan dit programma ontvang je kritieke beveiligingsupdates die Microsoft alsnog uitbrengt, zonder dat je hiervoor hoeft te betalen. Aanmelden kan rechtstreeks via Windows Update, mits je bent ingelogd met een Microsoft-account.

Voor bedrijven en organisaties gelden aparte voorwaarden: zij kunnen tegen betaling nog tot drie jaar extra beveiligingsupdates ontvangen (tot 2028). De kosten van dit programma verdubbelen elk jaar. Bedrijven die gebruikmaken van Windows 365-cloudabonnementen krijgen deze ESU-updates bovendien gratis, zolang hun abonnement actief is.

Kort samengevat:

• Laatste officiële update: oktober 2025
• Einde standaardondersteuning: oktober 2025
• Microsoft Defender-updates: tot oktober 2028
• Gratis ESU-programma (EER): tot oktober 2026
• Betaalde ESU voor bedrijven: tot maximaal 2028
• Aanmelden voor ESU: via Windows Update, met Microsoft-account

Wie Windows 10 dus nog wil blijven gebruiken, heeft dankzij Microsoft Defender en het ESU-programma nog enkele jaren extra bescherming — maar op de lange termijn blijft het sterk aangeraden om over te stappen op Windows 11 of een ander modern besturingssysteem om blijvende beveiliging te garanderen.

Door: Drifter

Spotify en Samsung hebben samen een exclusieve, FAST (free ad-supported streaming TV) tv-zender gelanceerd: The Ringer from Spotify — de allereerste FAST-zender van Spotify. De zender brengt video-versies van The Ringer’s populairste podcasts 24/7 in een “lean-back” tv-ervaring, gratis en met reclame.

Wat is deze nieuwe zender?

The Ringer from Spotify is een gratis, reclame-ondersteunde tv-zender (FAST) die een zorgvuldig samengestelde selectie uit The Ringer’s video-podcastbibliotheek laat zien. De programmering draait constant: kijkers kunnen op elk moment inschakelen en afleveringen zien van bekende Ringer-formats zonder abonnement. Spotify positioneert dit als een manier om het bereik van zijn video-podcasts uit te breiden en kijkers op het grootste scherm te bedienen.

Welke shows staan er op de zender?

De 24/7-lijn bevat onder meer bekende Ringer-titels zoals:

• The Rewatchables — Bill Simmons en collega’s ontleden tijdloze films en bespreken waarom ze blijven bijblijven.
• Higher Learning — Van Lathan en Rachel Lindsay bespreken nieuws, politiek en cultuur met scherpe observaties.
• Speidi’s 16th Minute — Heidi en Spencer Pratt over popcultuur en social media in korte afleveringen.
• Book of Basketball 2.0 — Bill Simmons herwerkt en breidt zijn NYT-bestseller uit met nieuwe analyse en interviews over de NBA.
• The Big Picture — Filmrecensies, awards-analyse en filmdrafts met Sean Fennessey en Amanda Dobbins.
• The Ringer-Verse — Deep dives in nerd-cultuur (Star Wars, Marvel e.d.).
• The Dave Chang Show en The Recipe Club — voedsel, cultuur en gesprekken met chefs en gasten.
• House of R — Mallory Rubin en Joanna Robinson over fictieve universums (Game of Thrones, LOTR, Marvel enz.).

Deze titels en franchises maken deel uit van het aanbod waarmee The Ringer zijn brede portfolio (meer dan 50 shows) op tv beschikbaar stelt.

Op welke apparaten is de zender beschikbaar?

De zender is exclusief beschikbaar via Samsung TV Plus en daarmee geïntegreerd in Samsung’s 2025-tv-lijn (waaronder Neo QLED 8K, Neo QLED 4K, OLED, The Frame en The Frame Pro). Daarnaast is Samsung TV Plus aanwezig op Galaxy-apparaten, Smart Monitors en Family Hub-apparaten, zodat gebruikers op meerdere Samsung-schermen kunnen kijken.

Bereik en zakelijke context

Samsung meldt dat Samsung TV Plus meer dan 88 miljoen maandelijkse gebruikers heeft; het platform werkt al samen met meerdere bekende makers en merken (onder meer David Letterman, de Jonas Brothers, Mark Rober en Dhar Mann). De samenwerking met Spotify wordt gepresenteerd als een voorbeeld van hoe uitgevers en adverteerders FAST benutten om podcasts en video-content naar tv-publiek te brengen.

Door: Drifter

De ondersteuning voor deze apps eindigt op 15 december 2025, waarna ze niet langer zullen functioneren. Gebruikers die de app nog geopend hebben, ontvangen inmiddels een melding waarin Meta aangeeft dat de dienst binnenkort ophoudt te bestaan.

Volgens de mededeling van Meta (Windows) - (Mac) kunnen gebruikers na het stopzetten van de desktop-app hun gesprekken blijven voeren via de Facebook-website of via de Messenger-webapp. Zodra de desktoptoepassing wordt gesloten of verwijderd, worden gebruikers automatisch doorgestuurd naar de chatfunctie op Facebook. Voor mensen die geen Facebook-account gebruiken, blijft de standalone website van Messenger (messenger.com) beschikbaar om gesprekken voort te zetten.

De beslissing om te stoppen met de apps maakt deel uit van een bredere herstructurering waarbij Meta Messenger steeds nauwer integreert met het hoofdplatform Facebook. De afgelopen jaren heeft het bedrijf stappen gezet om beide diensten opnieuw samen te brengen, nadat Messenger lange tijd als zelfstandige applicatie fungeerde.

De huidige versies van Messenger voor Windows en macOS bestaan sinds april 2020 en waren gebouwd met Electron, een framework dat webtechnologieën gebruikt om desktopapplicaties te maken. Ze vervingen oudere Messenger-versies, waaronder een eerdere Windows 10-app die al in 2014 kort beschikbaar was.

Meta heeft niet bekendgemaakt hoeveel gebruikers de desktopapps precies hadden, noch een specifieke reden gegeven voor het stopzetten ervan. Wel is duidelijk dat de onderneming haar focus meer richt op de web- en mobiele ervaringen, die frequenter worden bijgewerkt en nauwer geïntegreerd zijn met andere Meta-diensten, zoals Facebook en Instagram.

In de melding aan gebruikers benadrukt Meta dat alle gesprekken en contacten behouden blijven en toegankelijk blijven via de browser. De overgangsperiode van zestig dagen geeft gebruikers de tijd om over te schakelen naar de webversie voordat de desktopapplicaties definitief buiten gebruik worden gesteld.

Door: Drifter

Google heeft aangekondigd dat Android Auto voortaan niet langer werkt op toestellen met Android 8.0 (Oreo) of oudere versies van het besturingssysteem. De wijziging gaat in met versie 15.5 van Android Auto, die momenteel wordt uitgerold voor bètatesters en binnenkort ook breder beschikbaar zal zijn. Vanaf deze versie kunnen enkel nog toestellen met Android 9.0 (Pie) of nieuwer gebruikmaken van de dienst.

Wat betekent dit concreet?

Gebruikers met een smartphone die nog op Android 8.0 draait, zullen geen updates of ondersteuning meer ontvangen voor Android Auto. Dat betekent dat de app mogelijk niet meer functioneert, niet langer compatibel is met het infotainmentsysteem van de auto of simpelweg niet meer opstart. De enige oplossingen zijn:

1. Het toestel bijwerken naar Android 9.0 of hoger (indien de fabrikant nog updates aanbiedt).

2. Een nieuwere smartphone aanschaffen, wanneer een software-update niet meer mogelijk is.

Voor wie afhankelijk is van Android Auto om te navigeren, berichten te sturen of muziek te bedienen via het autoscherm, kan dit dus een noodzakelijke stap zijn.

Waarom stopt Google met de ondersteuning?

Het beëindigen van de ondersteuning voor Android 8.0 is geen plotselinge beslissing. Google had dit al meer dan een jaar geleden aangekondigd, maar besloot de overgang uit te stellen om gebruikers extra tijd te geven om over te stappen naar een nieuwer systeem. Nu wordt de maatregel definitief ingevoerd.

Dat Android 8.0 zo lang ondersteund bleef, is eigenlijk uitzonderlijk. Veel andere apps en diensten hebben de compatibiliteit met deze versie al jaren geleden stopgezet. Bovendien krijgen de meeste toestellen die nog op Android 8.0 draaien geen beveiligingsupdates meer, waardoor ze kwetsbaar zijn voor beveiligingsrisico’s.

Hoeveel gebruikers zijn getroffen?

Volgens recente cijfers van Google draait ongeveer 1% van alle actieve Android-smartphones nog op Android 8.0, en nog eens 3% op Android 8.1. In absolute aantallen betekent dat nog steeds miljoenen toestellen wereldwijd, maar relatief gezien is het aandeel beperkt. De overgrote meerderheid van de gebruikers bevindt zich inmiddels op Android 10 of hoger, waardoor de impact van deze wijziging beperkt blijft.

Oudere toestellen: tijd voor vernieuwing

Smartphones die nog op Android 8.0 draaien, stammen doorgaans uit de periode 2016–2017. Denk bijvoorbeeld aan toestellen als de Samsung Galaxy S8, LG G6 of Huawei P10. Deze modellen hebben hun levenscyclus inmiddels grotendeels achter de rug. Niet alleen lopen ze achter op softwarevlak, ook de prestaties en batterijduur zijn vaak niet meer optimaal voor dagelijks gebruik.

Wat als je toestel nog goed werkt?

Hoewel sommige gebruikers hun oude toestel nog prima vinden functioneren, is het belangrijk te beseffen dat verouderde software risico’s met zich meebrengt. Niet alleen zijn apps als Android Auto niet langer compatibel, maar ook beveiligingslekken worden niet meer gedicht. Voor wie veilig wil blijven rijden én gebruik wil blijven maken van moderne functies, is een upgrade daarom de meest verstandige keuze.

Door: Drifter

Het internationale kredietinformatiebureau Experian vertrekt uit Nederland na een ingrijpende beslissing van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP), die het bedrijf een boete van 2,7 miljoen euro heeft opgelegd. De toezichthouder concludeerde dat Experian jarenlang op ongeoorloofde wijze gegevens van miljoenen Nederlanders heeft verzameld, verwerkt en verhandeld, zonder dat betrokkenen daarvan op de hoogte waren of daar expliciet toestemming voor hadden gegeven.

Illegale verwerking van persoonsgegevens

Experian hield zich bezig met het opstellen van kredietwaardigheidsrapporten voor bedrijven zoals telecomaanbieders, webwinkels, energiebedrijven en financiële instellingen. Deze rapporten moesten helpen inschatten of een klant in staat zou zijn om rekeningen te betalen of krediet op afbetaling aan te gaan. Op basis van deze informatie konden bedrijven besluiten om klanten wel of geen producten op krediet aan te bieden.

Uit onderzoek van de AP bleek echter dat veel consumenten niet wisten dat Experian hun gegevens gebruikte om dergelijke beoordelingen te maken. Daardoor konden zij niet controleren of de informatie die over hen werd verwerkt juist was, noch bezwaar maken tegen foutieve of verouderde gegevens. Dit leidde in sommige gevallen tot afwijzingen bij aankopen op afbetaling of tot reputatieschade bij consumenten die onterecht als financieel risicovol werden aangemerkt.

Bronnen en werkwijze van Experian

De toezichthouder ontdekte dat Experian gegevens verzamelde uit zowel openbare als niet-openbare bronnen. Zo maakte het bedrijf onder meer gebruik van informatie uit het Handelsregister van de Kamer van Koophandel, maar ook van klantdata afkomstig van commerciële partijen zoals telecom- en energiebedrijven. Die bedrijven verkochten klantinformatie door aan Experian, die de gegevens vervolgens combineerde in een omvangrijke database met profielen van miljoenen Nederlanders.

De AP stelde vast dat Experian niet altijd kon uitleggen op welke juridische grondslag bepaalde gegevens waren verzameld of waarom het noodzakelijk was om die informatie te gebruiken. Er ontbrak een duidelijke belangenafweging tussen de commerciële doelen van Experian en de privacyrechten van consumenten. De toezichthouder concludeerde daarom dat het bedrijf in strijd handelde met de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), onder meer door onvoldoende transparantie te bieden en door persoonsgegevens te gebruiken zonder rechtmatige grond.

Reactie en gevolgen

Na de bevindingen van de AP heeft Experian aangegeven geen beroep aan te tekenen tegen de boete. In plaats daarvan kiest het bedrijf ervoor om alle activiteiten in Nederland volledig te beëindigen. Dit betekent dat de Nederlandse tak van Experian wordt ontmanteld en dat de database met consumentengegevens nog dit jaar wordt verwijderd.

Volgens AP-voorzitter Aleid Wolfsen is de zaak een belangrijk signaal naar de markt: “Mensen moeten kunnen weten wanneer hun gegevens worden gebruikt om hun kredietwaardigheid te beoordelen. Als dat in het geheim gebeurt, tast dat het vertrouwen in de financiële sector aan. Bovendien kunnen mensen zich niet verdedigen tegen fouten als ze niet eens weten dat hun gegevens worden verwerkt.”

Met het vertrek van Experian verliest Nederland één van de grootste spelers op het gebied van kredietinformatie. De zaak benadrukt opnieuw het belang van strikte naleving van privacywetgeving en de verantwoordelijkheid van bedrijven om transparant om te gaan met persoonsgegevens van consumenten.

Door: Drifter

De Tor Project-ontwikkelaars hebben in de nieuwste testversie van hun browser, Tor Browser 15.0a4, niet alleen een reeks gewone bugfixes en verbeteringen uitgebracht — de opvallendste wijziging is dat zij de nieuwe AI- en machine-learningcomponenten die Mozilla in Firefox toevoegde, actief hebben verwijderd.

Waarom ze het weghalen

De reden is vooral privacy- en veiligheidsgericht: veel van die AI-onderdelen draaien op getrainde, “black box” modellen waarvan de Tor-ontwikkelaars zeggen dat ze de code niet hebben geaudit en dat het praktisch onmogelijk is om het gedrag van die modellen volledig te auditen. Omdat Tor Browser zich richt op gebruikers die veiligheid en anonimiteit prioriteren, koos het team voor een “exclusion first”-benadering — beter geen ongeteste, ondoorzichtige componenten dan gebruikers blootstellen aan onbekende risico’s. De ontwikkelaars erkenden wel dat sommige gebruikers mogelijk bereid zijn dat risico te accepteren om functies te gebruiken, maar dat is iets wat zij niet standaard inbouwen.

Wat er precies verwijderd is

Belangrijke onderdelen van Firefox die uit Tor Browser 15.0a4 zijn gehaald:

• AI-chatbalk (sidebar) — de integratie waarmee Mozilla een chatbot in de zijbalk van de browser beschikbaar maakte, is verwijderd. (Mozilla rolde die functie eerder uit in maart.)

• Link-preview / pagina-samenvatting — de functie die pagina’s automatisch samenvat en als preview toont, is ook weggehaald (Mozilla introduceerde zo’n functie rond mei).

• Diverse Mozilla/Firefox-branding — meerdere herkenbare Firefox-elementen en -grafiekjes (bijvoorbeeld de kleine “vos”illustraties) zijn verwijderd of teruggezet naar minder prominente vormen.

• Firefox Home is niet meer aanwezig in de Tor-build.

• Nieuwe History Sidebar van Firefox is verwijderd; in plaats daarvan gebruikt Tor Browser weer het oude geschiedenispaneel dat ook in Tor Browser 14.5 te vinden was. Je kunt die oude geschiedenis weer openen met de bekende sneltoets Ctrl + H.

Kleine maar nuttige UI/UX-wijzigingen

Naast de grote privacybewuste aanpassingen bracht 15.0a4 een aantal kleinere, bruikbare verbeteringen:

• De browser verbergt het URL-protocol (http/https) niet langer op desktop: dat betekent dat je voortaan wél expliciet http:// of https:// in de adresbalk ziet. (Voor Android blijft het protocol nog verborgen.)

• Betere emoji-weergave op Linux door opname van het Noto Color Emoji-font in de distributie van de browser — dit vermindert afhankelijkheid van systeemlettertypen en zorgt voor consistenter uiterlijk.

• Een nieuw lettertype Jigmo is toegevoegd, waarvan de Tor-ontwikkelaars verwachten dat het CJK-glyphs (Chinese, Japanse en Koreaanse tekens) netter en betrouwbaarder rendert.

• Verbeterde ondersteuning voor donkere thema’s in Tor-specifieke UI-componenten, zodat de interface consistenter is bij gebruik van een dark mode.

Samenvattend

Tor Browser 15.0a4 is dus vooral een release die prioriteit geeft aan privacy, transparantie en controle: de Tor Project-ontwikkelaars hebben bewust gekozen om de nieuwe, moeilijk te auditen machine-learningfuncties van Firefox niet over te nemen. Dat past binnen de bredere filosofie van Tor: risico’s uitsluiten wanneer die ondoorzichtig en potentieel schadelijk zijn voor gebruikers die anoniem of privé willen blijven. Verder bevat de release praktische verbeteringen voor weergave en gebruiksgemak (emoji, CJK-lettertypen, dark mode) en een terugkeer naar sommige oudere, vertrouwde interface-elementen.

Door: Drifter

Er zijn veel manieren om GNU Image Manipulation Program (GIMP) — de vrije/open-source beeldbewerkingsapplicatie en een van de populairste alternatieven voor Photoshop op Linux — te installeren. De meestgebruikte methode is via de pakketbeheerder van je distributie. Daarnaast bestaan er universele pakketten zoals Flatpak en Snap.

Tot voor kort was Snap het enige universele distributiekanaal voor GIMP dat niet door het GIMP-team zelf werd onderhouden. Dat werd gedaan door de Snapcrafters-community. Hoewel dat onofficiële Snap-pakket werkte, had het geen officiële goedkeuring van het GIMP-project en stonden de ontwikkelaars niet rechtstreeks aan het stuur.

In juli van dit jaar veranderde dat: Bruno (@brunvonlope), een GIMP-ontwikkelaar, toonde belangstelling om Snap een officieel distributiekanaal te maken. Hij vroeg Snapcrafters formeel om de eigendom van de Snap Store-vermelding en de bijbehorende packaging-bestanden over te dragen aan het GIMP-project. Het doel was om Snap op dezelfde manier als de officiële Flatpak te beheren — volgens de verpakkingsprincipes van het team en binnen hun co-maintenance model.

Volgens een recente blogpost van het GIMP-team duurde de migratie “vruchtbare maanden”. Het team bedankte de Snapcrafters-community voor de samenwerking tijdens dat proces.

Wat merk je nu als gebruiker?

• In de Snap Store staat GIMP nu aangeduid met een groene “verified” vink — het pakket is officieel door het GIMP-project beheerd.
• GIMP 3.0.6 is de eerste versie die via het officiële Snap-pakket op het stable kanaal beschikbaar is.

Installatie (kort)

Als je Snap (snapd) al geïnstalleerd hebt, kun je GIMP eenvoudig via de terminal installeren met:

Zorg er dus voor dat snap/snapd op jouw systeem aanwezig is voordat je dit commando uitvoert.

Wijzigingen rondom plugins

Er zijn belangrijke veranderingen voor plugins: vanwege de verpakkingsprincipes die het GIMP-team hanteert, zijn derde-partij plugins die eerder in het onofficiële Snap waren meegenomen verwijderd uit het officiële Snap-pakket. Dat betekent dat het officiële snap alleen de hoofdapplicatie bevat; extra filters en uitbreidingen zitten er niet standaard bij.

Wil je bepaalde plugins — bijvoorbeeld GMIC of OpenVINO — gebruiken, dan moet je die zelf uit de respectieve repositories halen en installeren. Om dit eenvoudiger en veiliger te maken is er een nieuwe plug-interface gecreëerd, genaamd gimp-plugins. Deze interface maakt het mogelijk voor externe ontwikkelaars om hun plugins als aparte Snap-pakketten aan te bieden, zonder de confinement (beveiligde verpakking) van de hoofdapplicatie te doorbreken. Kortom: plugins kunnen als losse snaps worden verpakt en onderhouden, zodat GIMP zelf compact, veilig en volgens de projectregels blijft.

Door: Drifter

Agentic AI markeert het begin van een nieuw tijdperk in digitale veiligheid — een tijdperk waarin kunstmatige intelligentie niet langer slechts een hulpmiddel is, maar een zelfstandige actor met beslissingsbevoegdheid, leervermogen en handelingsvrijheid. Deze systemen zijn in staat om zelfstandig waar te nemen, te redeneren, beslissingen te nemen en acties uit te voeren, zowel digitaal als fysiek. Wat ooit een theoretische toekomstvisie leek, wordt nu in razend tempo werkelijkheid.

De komst van agentic AI belooft ongekende efficiëntie, innovatie en autonomie. Tegelijkertijd luidt ze een tijdperk in waarin de grenzen tussen mens, machine en besluitvorming vervagen — en waarin traditionele vormen van cybersecurity ernstig tekortschieten.

Van hulpmiddel naar autonome actor

Tot voor kort fungeerde AI voornamelijk als een ondersteunend systeem: een krachtig instrument dat beslissingen van mensen versterkte of versneld uitvoerde. Met de opkomst van agentic AI verandert dit fundamenteel. Deze systemen kunnen zelfstandig handelen op basis van doelstellingen, feedback en context, zonder voortdurende menselijke tussenkomst.

In praktische zin betekent dit dat een AI-agent:

• Zelfstandig doelen kan stellen en strategieën kan aanpassen, afhankelijk van veranderende omstandigheden;
• Informatie kan verzamelen, interpreteren en combineren uit uiteenlopende bronnen;
• Autonoom kan interageren met digitale ecosystemen, software-interfaces en zelfs fysieke systemen zoals industriële controles of robots;
• Lerend kan evolueren, waarbij eerdere beslissingen worden geanalyseerd en toekomstige acties worden geoptimaliseerd.

Deze eigenschappen maken agentic AI tot een buitengewoon krachtige innovatie — maar ook tot een potentiële veiligheidsdreiging van een geheel nieuw kaliber.

Een verschuivend dreigingslandschap

De snelle opmars van generatieve AI (GenAI) heeft het fundament gelegd voor deze ontwikkeling. Waar GenAI vooral draait om het creëren van content — tekst, code, beeld of video — richt agentic AI zich op het uitvoeren van taken en bereiken van doelen. Hierdoor ontstaan nieuwe, zelforganiserende digitale ecosystemen waarin AI niet alleen taken uitvoert, maar ook strategisch handelt.

De implicaties voor cybersecurity zijn diepgaand. Traditionele beveiligingsmodellen zijn ontworpen rond menselijke aanvallers, voorspelbare aanvalspatronen en herkenbare C2-structuren (Command-and-Control). Agentic AI doorbreekt dit paradigma volledig:

• Autonome malware kan zonder C2-infrastructuur opereren. De agent zelf fungeert als een adaptieve, zelflerende entiteit die realtime beslissingen neemt.

• AI-gestuurde botnets kunnen samenwerken, informatie uitwisselen en zich aanpassen aan de verdediging. Ze kunnen hun strategie dynamisch wijzigen op basis van detectie, netwerkomgeving of gedragsanalyse van verdedigers.

• Zelflerende aanvallers zullen in staat zijn om nieuwe exploits te genereren, kwetsbaarheden te ontdekken en aanvalstechnieken te optimaliseren zonder menselijke input.

• Hypergepersonaliseerde social engineering zal worden aangedreven door geavanceerde deepfake-technieken, waardoor misleiding, identiteitsfraude en infiltratiecampagnes bijna niet meer te onderscheiden zijn van legitieme interacties.

Het gevolg is dat het “meest waarschijnlijke aanvalspad” fundamenteel verandert: aanvallen zullen niet langer worden aangestuurd door menselijke intenties, maar door autonome agenten die hun eigen doelstellingen optimaliseren.

Drie zwakke punten in onze AI-verdediging

Tijdens recente internationale workshops en onderzoeksprogramma’s naar agentic AI-beveiliging kwamen experts tot dezelfde conclusie: onze huidige beveiligingsstructuren zijn niet voorbereid op de complexiteit en autonomie van deze systemen. De kwetsbaarheid van onze digitale infrastructuur wordt vergroot door drie fundamentele breuklijnen:

1. De supply chain- en integriteitskloof

We bouwen onze AI-systemen op fundamenten die we onvoldoende begrijpen of kunnen verifiëren. De herkomst van trainingsdata, de integriteit van modelarchitecturen en de authenticiteit van codepakketten blijven grotendeels ondoorzichtig.
Cruciale vragen dringen zich op:

• Hoe verifiëren we de betrouwbaarheid van een model of zijn ontwikkelomgeving?
• Hoe garanderen we dat een agent niet ongemerkt is gemanipuleerd of geïnjecteerd met schadelijke instructies?
• En hoe beschermen we de afhankelijkheden — libraries, datasets, frameworks — die de ruggengraat vormen van het AI-ecosysteem?

Zonder robuuste “AI supply chain integrity” riskeren organisaties dat kwaadwillenden onopgemerkt tussen de schakels infiltreren.

2. De bestuurs- en standaardenkloof

De huidige wet- en regelgeving is grotendeels ontwikkeld in een pre-AI-tijdperk. Kaders voor verantwoordelijkheid, aansprakelijkheid en naleving houden geen rekening met autonome besluitvorming door niet-menselijke entiteiten.
Er ontbreekt bovendien een universeel AI-veiligheidsreferentiekader — een equivalent van ISO 27001 specifiek voor AI-systemen. Hierdoor is er geen eenduidige norm voor vertrouwen, verificatie of naleving.
Ook ontbreekt een internationaal AI-CERT-mechanisme: een gespecialiseerde organisatie die coördinatie en incidentrespons kan bieden bij AI-gedreven aanvallen of systeemfouten.

3. De samenwerkingskloof

De noodzakelijke samenwerking tussen AI-onderzoekers, ontwikkelaars, cybersecurityprofessionals en beleidsmakers staat nog in de kinderschoenen. Deze domeinen spreken vaak verschillende technische en ethische talen, wat leidt tot misverstanden en versnippering.
Zonder structurele samenwerking — over sectoren en grenzen heen — blijft onze verdediging reactief in plaats van proactief, terwijl agentic dreigingen juist grensoverschrijdend, adaptief en autonoom opereren.

Naar een nieuwe blauwdruk voor veilige agentic AI

Om de risico’s te beperken zonder de innovatie te verstikken, is een fundamentele herziening van onze aanpak noodzakelijk. Veiligheid, transparantie en verantwoordelijkheid moeten vanaf het ontwerp worden ingebouwd — niet achteraf toegevoegd.

1. Secure AI by Design

Beveiliging moet de kern vormen van elk ontwerp- en ontwikkelproces. Van modeltraining tot implementatie moeten beveiligingscontroles, auditmechanismen en ethische richtlijnen ingebakken zijn.

2. Transparantie en uitlegbaarheid

Agentic AI moet niet functioneren als een ‘black box’. Organisaties moeten investeren in uitlegbare AI, logging-mechanismen, traceerbare besluitvorming en verificatie van modeloutput. Alleen dan kan er sprake zijn van verantwoord gebruik.

3. Governance en compliance

Er is dringend behoefte aan internationaal erkende normen en frameworks voor AI-governance. Industrieconsortia, beleidsmakers en academische instellingen moeten samenwerken aan standaarden die risicoanalyse, dataintegriteit en verantwoord gebruik afdwingen.

4. Nieuwe generatie cybersecurity

Beveiligingsleveranciers moeten hun focus verleggen van detectie naar interactie met autonome systemen. Dit betekent dat beveiligingstools zelf adaptief moeten worden — in staat om te communiceren met, te monitoren en te controleren overwegend autonome AI-agenten.

5. Verantwoord leiderschap

Bestuurders en beleidsmakers dragen een sleutelrol. Zij moeten zorgen voor strategische investeringen, een cultuur van AI-veiligheidsbewustzijn, en duidelijke kaders voor transparantie en aansprakelijkheid.

Conclusie

De opkomst van agentic AI is niet slechts een technologische trend, maar een kantelpunt in onze digitale evolutie. Deze systemen zullen een centrale rol spelen in economie, defensie, gezondheidszorg en infrastructuur — maar brengen ook het risico mee van ongecontroleerde, onvoorspelbare beslissingen met grote maatschappelijke impact.

De keuze die we nu maken, bepaalt of agentic AI zal uitgroeien tot een kracht die onze veiligheid versterkt of juist ondermijnt.
Dit is het moment om te handelen: om technologie, ethiek, governance en beveiliging te verenigen in één samenhangende visie. Alleen dan kunnen we een toekomst vormgeven waarin autonomie en veiligheid hand in hand gaan.

Door: Drifter