Heb je nostalgische gevoelens bij de gedachte aan die iconische Nintendo 64-games? Binnenkort kun je ze weer opnieuw beleven. Spellen als *GoldenEye*, *Super Mario 64* en *Zelda: Ocarina of Time* behoren tot de beste games die ooit zijn gemaakt en kwamen allemaal uit op de Nintendo 64.

Traditioneel gezien heb je een emulator nodig om deze klassiekers te spelen of een oude CRT-tv om je console aan te sluiten. Maar daar komt binnenkort verandering in. De Nintendo 64 wordt vaak geprezen als een van de beste consoles ooit, met talloze legendarische titels die ons urenlang vermaakten. Misschien ligt jouw oude gamecartridge nog wel ergens op zolder te verstoffen.

### De Nieuwe Console van Analogue

Binnenkort kun je deze cartridges weer gebruiken dankzij een nieuw apparaat dat je in staat stelt om de games in uitstekende kwaliteit te spelen. Het bedrijf Analogue heeft een gemodificeerde console ontwikkeld die gebruikmaakt van een FPGA-chip. Dit betekent dat de originele console op hardware-niveau wordt geëmuleerd, waardoor je de originele cartridges kunt gebruiken, terwijl de technologie de beeldkwaliteit opschaalt naar 4K. Of je nu games uit de VS, Europa of Japan hebt, dit apparaat ondersteunt ze allemaal.

Dit is bijzonder goed nieuws, omdat het spelen van de originele Nintendo 64 op moderne televisies vaak problematisch is. De games zijn ontworpen voor veel lagere resoluties, meestal 320x240 pixels of zelfs minder. Moderne tv's hebben echter een resolutie van 3840x2160 pixels (4K), wat leidt tot problemen met beeldvervorming en onscherpte. Hoewel sommige moderne tv's de lage resolutie goed kunnen weergeven, zullen anderen dit niet kunnen en dat kan frustrerend zijn voor gamers. 

Daarnaast is de framerate een probleem. Waar moderne games vaak draaien op 30 fps of zelfs 60 of 120 fps, hadden veel Nintendo 64-games slechts 20 fps. Dit verschil is duidelijker zichtbaar op moderne televisies, waardoor het gamen op een originele Nintendo 64 minder ideaal wordt. Hoewel er oplossingen zijn voor deze problemen, vereisen ze vaak complexe aanpassingen.

### Voordelen van de Nieuwe Technologie

De console van Analogue biedt een gebruiksvriendelijke oplossing die automatisch alle technische problemen oplost, ongeacht de techniek van de cartridge en de resolutie van de originele game. Dit is niet de eerste keer dat Analogue zo’n apparaat introduceert; het bedrijf heeft eerder al versies van de NES, SNES, Genesis en Game Boy uitgebracht. 

Wat deze apparaten bijzonder maakt, is dat ze originele fysieke spellen ondersteunen in plaats van digitale ROM’s. Dit zorgt voor een betere en meer natuurlijke weergave met minder input-lag vergeleken met emulators. Je moet echter niet verwachten dat je Nintendo 64-games er ineens uitzien als titels voor de PlayStation 5 of Xbox Series X. Maar ze zullen wel aanzienlijk beter speelbaar zijn, waardoor je deze prachtige klassiekers opnieuw kunt ervaren.

### Specificaties en Beschikbaarheid

De nieuwe console komt met een Amerikaanse stekker, een USB-kabel, een HDMI-kabel en een 16 GB SD-kaart. Houd er rekening mee dat er geen controller bij de console wordt geleverd, dus je zult zelf moeten zorgen voor een controller; je kunt de originele gebruiken of kiezen voor een moderne vervanger.

Je kunt het apparaat vanaf 21 oktober om 17.00 uur Nederlandse tijd pre-orderen via de website van Analogue. Wees er snel bij, want de consoles van het bedrijf zijn vaak snel uitverkocht door scalpers. Houd ook rekening met de prijs: het apparaat kost $250. 

Mis deze kans niet om je favoriete Nintendo 64-games opnieuw te beleven in een nieuwe, verbeterde vorm!

Door: Drifter

Versie 7.20 van Calibre is uitgebracht. Dit opensource e-bookbeheerprogramma is onmisbaar voor elke e-readerbezitter. Het biedt de mogelijkheid om uitgebreide informatie en omslagafbeeldingen op te zoeken, e-boeken te bewerken en te converteren zodat ze geschikt zijn voor verschillende soorten e-readers. Daarnaast kan het programma kranten, tijdschriften en nieuwsartikelen omzetten in e-bookformaat op basis van RSS-feeds, en biedt het de optie om boeken aan te schaffen bij bekende webwinkels. Calibre is beschikbaar voor de besturingssystemen Windows, Linux en macOS.

In versie 7.0 zijn er diverse nieuwe mogelijkheden toegevoegd, waaronder het toevoegen van notities aan auteurs en series en de ondersteuning voor EPUB-audioboeken. Het is ook mogelijk om extra bestanden, zoals alternatieve omslagafbeeldingen, aan boeken toe te voegen. Bovendien heeft Calibre nu een eigen prullenbak, zodat gebruikers hun verwijderde items kunnen beheren zonder de prullenbak van het besturingssysteem te hoeven gebruiken. In deze recente update zijn er verschillende nieuwe functies en verbeteringen doorgevoerd:

**Nieuwe functies**
- **PDF Invoer**: Er is een nieuwe, speciaal ontwikkelde PDF-invoermachine die automatisch kop- en voetteksten detecteert en verwijdert op basis van documentanalyse. Deze nieuwe motor is standaard ingeschakeld, maar gebruikers kunnen terugschakelen naar de oude motor door deze te selecteren in de PDF Invoer-sectie van het conversievenster.
- **Voorlezen**: Er is een optie toegevoegd om een extra pauze in te stellen aan het eind van elke zin bij gebruik van de Piper TTS-engine, wat het leesgemak verder verbetert (sluit tickets: 2083058).
- **PDF Uitvoer**: De mogelijkheid om variabelen _WIDTH_PIXELS_ en _HEIGHT_PIXELS_ toe te voegen in templates, om de breedte en hoogte van het kop-/voettekstgebied te kennen.
- **Windows**: Calibre maakt nu standaard gebruik van de meegeleverde SSL-certificaten in plaats van de certificaatopslag van het systeem. Dit kan worden uitgeschakeld door de omgevingsvariabele CALIBRE_USE_SYSTEM_CERTIFICATES=1 te zetten.
- **Afbeeldingsknip-tool**: Er is een controle toegevoegd om de beeldverhouding aan te passen.
- **Kobo-driver**: Ondersteuning voor de nieuwe firmware van de Tolino Shine 5 is toegevoegd.

**Bugfixes**
- De update lost een regressiefout op die het kopiëren van boeken naar een andere bibliotheek verstoorde als de auteur van het boek niet bestond in de doeldatabase.
- Voor de Piper-backend is het probleem verholpen waarbij stemmen met niet-ASCII-tekens op Windows niet werkten.
- De inhoudsserver heeft een probleem verholpen met het downloaden van boeken met niet-ASCII-bestandsnamen in de Kindle-browser bij gebruik van de /mobile-weergave.
- Het probleem waarbij de server HTML binnen een iframe van een derde partij een fout veroorzaakte, is eveneens opgelost.

**Nieuwe nieuwsbronnen**
- NYT Magazine door unkn0wn
- RedaktionsNetzwerk Deutschland door epubli

**Verbeterde nieuwsbronnen**
- The Wire
- Nikkei Asia Magazine
- Swarajya
- Mainichi
- Nautilus
- National Geographic
- Science Journal
- Times Literary Supplement
- Saechsische Zeitung
- India Today
- Scientific American

Met deze nieuwe functies en verbeteringen blijft Calibre een krachtige tool voor het beheren van e-books en het optimaliseren van de leeservaring.

Door: Drifter

Lunacy is een veelzijdig grafisch ontwerpprogramma dat beschikbaar is voor Windows, Linux en macOS. Het biedt ontwerpers een breed scala aan ingebouwde content, waaronder iconen, stockfoto's, gemaskeerde afbeeldingen en illustraties, waardoor het een krachtige tool is voor verschillende ontwerpbehoeften. Een van de sterke punten van Lunacy is de compatibiliteit met bestanden van andere populaire ontwerpprogramma's: het kan zowel Sketch- als Figma-bestanden openen en is in staat om Sketch-plug-ins te gebruiken, wat de overstap voor gebruikers van deze programma's makkelijker maakt.

Het programma wordt actief ontwikkeld door Icons8, dat goed naar feedback van de community lijkt te luisteren. Lunacy is in de basis gratis te gebruiken, maar voor geavanceerdere functies en voor cloudopslagopties is een betaald abonnement vereist. Dit maakt het toegankelijk voor zowel hobbyisten als professionals, met opties om uit te breiden wanneer dat nodig is.

In versie 10.4.0 zijn verschillende verbeteringen en veranderingen doorgevoerd:

**Veranderingen:**
- **Automatische updates in gedeelde bibliotheken:** Wanneer een component of stijl in de gedeelde bibliotheek wordt bewerkt, worden de wijzigingen automatisch beschikbaar in alle bestanden die deze bibliotheek gebruiken, zodra je ze opnieuw opent. Dit zorgt voor een betere samenwerking en consistentie in projecten.
- **Magnetische uitlijning uitgebreid:** De magneetfunctie, die eerder alleen werkte met tekst, kan nu ook worden gebruikt voor het nauwkeurig uitlijnen van elementen in frames met auto-layout. Dit biedt gebruikers meer flexibiliteit en precisie bij het werken met geavanceerde lay-outs.

**Opgeloste problemen:**
- **Belangrijke bugs verholpen:** Er zijn diverse kritieke bugs opgelost, wat de algehele stabiliteit en prestaties van het programma verder heeft verbeterd.

Deze update laat zien dat Lunacy zich blijft richten op gebruiksgemak, productiviteit en compatibiliteit, terwijl het nieuwe functionaliteiten toevoegt om het werkproces van ontwerpers te stroomlijnen.

Door: Drifter

De game-industrie is de afgelopen tijd opgeschrikt door een reeks verontrustende hacks, waarbij grote studio’s zoals Game Freak en Rockstar Games het doelwit waren. Dit heeft niet alleen geleid tot onthullingen van vertrouwelijke informatie over aankomende titels zoals *Pokémon* en *Grand Theft Auto 6* (GTA 6), maar ook tot de blootstelling van gevoelige gegevens van werknemers. Dit type cyberaanval heeft verregaande consequenties, niet alleen voor de getroffen bedrijven, maar ook voor de bredere gaminggemeenschap.

### Grote Hack bij Game Freak en Rockstar

Game Freak, het bedrijf achter de populaire *Pokémon*-franchise, werd onlangs getroffen door een enorme datalek. Daarbij kwamen niet alleen plannen voor toekomstige games naar buiten, maar ook persoonlijke gegevens van werknemers. Dit incident doet sterk denken aan een eerdere hack bij Rockstar Games, waarbij beelden van *GTA 6* vroegtijdig werden gelekt. Hoewel het misschien leuk lijkt voor fans om vroegtijdig een blik te werpen op een nieuwe game, zijn de gevolgen van dit soort datalekken vaak desastreus.

### Het gevaar van gelekte informatie

Wanneer gevoelige informatie op straat komt te liggen, kunnen de gevolgen enorm zijn. In het geval van Game Freak werd er onder andere broncode van oudere Pokémon-games gestolen. Dit geeft kwaadwillenden niet alleen de mogelijkheid om illegale kopieën van de games te maken, maar opent ook de deur voor phishingaanvallen en verdere hacks. Daarnaast zorgt de handel in gestolen persoonsgegevens op de zwarte markt voor ernstige risico’s voor de medewerkers van de getroffen bedrijven.

Maar de impact blijft niet alleen beperkt tot deze directe schade. Het vroegtijdig vrijgeven van incomplete gamebeelden kan ook desastreus zijn voor de reputatie van een game. In het geval van de *GTA 6*-hack werden beelden gelekt van een game die nog volop in ontwikkeling was. Dit soort beelden zijn vaak onafgewerkt en geven een verkeerd beeld van de uiteindelijke kwaliteit. Toch vellen veel gamers en het publiek snel een oordeel. Als de eerste indruk negatief is, kunnen potentiële kopers afhaken, zelfs wanneer de game in de uiteindelijke versie aanzienlijk verbeterd is.

### Financiële en creatieve gevolgen

Voor grote studio's zoals Rockstar is de schade op de lange termijn wellicht te overzien, maar voor kleinere studio’s kunnen dit soort incidenten rampzalige gevolgen hebben. Een negatieve eerste indruk kan leiden tot tegenvallende verkoopcijfers, wat de financiële levensvatbaarheid van een studio in gevaar kan brengen. Dit betekent dat kleinere, onafhankelijke studio's, die vaak innovatieve en creatieve games maken, in een kwetsbare positie terechtkomen. Als dit soort incidenten zich blijven voordoen, bestaat de kans dat we in de toekomst minder diversiteit en originaliteit in de gamewereld zien.

### De groeiende dreiging van cyberaanvallen

Het probleem van hacks en datalekken in de game-industrie lijkt helaas steeds groter te worden. Games zijn tegenwoordig een van de meest lucratieve entertainmentvormen, en daarmee ook een aantrekkelijk doelwit voor cybercriminelen. Het is een zorgwekkende ontwikkeling die niet alleen invloed heeft op de bedrijven achter onze favoriete games, maar ook op de kwaliteit en diversiteit van de games zelf.

Wat deze incidenten bij Game Freak en Rockstar duidelijk maken, is dat de gamewereld kwetsbaarder is dan ooit. Zolang bedrijven, groot of klein, het doelwit blijven van dergelijke aanvallen, zullen gamers en ontwikkelaars de gevolgen blijven voelen.

Door: Drifter

Microsoft lijkt de focus op native apps voor Windows 11 te hebben losgelaten, en daarmee zet het een trend waar ook zijn partners in meegaan. OpenAI, een van de belangrijkste samenwerkingspartners van Microsoft, vormt daarop geen uitzondering. Recent lanceerde het bedrijf een "ChatGPT-app voor Windows 11 en Windows 10", maar teleurstellend genoeg bleek uit tests dat het slechts een webwrapper is, verpakt in een Electron-container.

De ChatGPT-app bevindt zich nog in een vroege ontwikkelingsfase en is vooralsnog alleen beschikbaar voor Plus-, Team- en Enterprise-gebruikers. OpenAI heeft gewaarschuwd dat de prestaties en de algehele ervaring momenteel niet optimaal zijn, en heeft beloofd dat er "grotere veranderingen op komst" zijn. Ondanks deze belofte is het echter onwaarschijnlijk dat OpenAI Electron zal laten vallen voor een meer native framework. Een opmerkelijke kanttekening daarbij is dat de app niet eens gebruikmaakt van Microsoft's WebView2, wat juist door Microsoft wordt aanbevolen bij het ontwikkelen van web-gebaseerde applicaties. Interessant genoeg volgt de macOS-versie van de ChatGPT-app wél de native ontwerp- en kwaliteitsrichtlijnen van Apple.

Tijdens tests werd de ChatGPT-app gedownload en geïnstalleerd op Windows 11, en uit een blik op het resourcegebruik in Taakbeheer bleek direct dat het een Electron-app is. Bij het uitpakken van de app-bestanden werden er typische Electron-componenten ontdekt, zoals de bestanden *chrome_100_percent.pak* en *chrome_200_percent.pak*, die standaard zijn in Electron-apps omdat Electron sterk leunt op Chromium voor het uitvoeren van webinhoud. Verder waren er ook andere Electron-specifieke bestanden, zoals *ffmpeg.dll*, *v8_context_snapshot.bin* en *libEGL.dll*, die worden gebruikt voor rendering en videobewerking.

De grootte van de ChatGPT-app voor Windows 11 is bijna 260 MB, wat niet onverwacht is gezien Electron de volledige Chromium-runtime bundelt, inclusief Node.js. Daarentegen is Microsoft's eigen Copilot voor Windows 11 een stuk lichter, met een omvang van minder dan 600 KB. Dit verschil is opvallend, vooral omdat Copilot vergelijkbare prestaties biedt, maar wel gebruikmaakt van WebView2. WebView2 is vooraf geïnstalleerd op Windows 11 en kan systeembreed worden gedeeld, terwijl de Electron-versie van de ChatGPT-app zijn eigen exemplaar van Chromium meebrengt, wat bijdraagt aan de opgeblazen omvang en het extra verbruik van systeembronnen.

Het probleem met Electron-apps is niet het idee erachter, maar het zware verbruik van middelen dat ermee gepaard gaat. In plaats van deze aanpak had OpenAI beter kunnen kiezen voor WebView2, als het toch een web-app wilde aanbieden. Een andere optie had kunnen zijn om een volwaardige native app te bouwen op basis van de Windows App SDK, zoals het bedrijf dat al heeft gedaan voor macOS.

Ondanks dat Microsoft een belang van 49% in OpenAI heeft, lijkt dat onvoldoende invloed te hebben om ervoor te zorgen dat er een efficiënte, native app voor Windows 11 wordt ontwikkeld. Dit wekt de indruk dat zelfs binnen nauwe partnerschappen tussen tech-giganten, de prioriteiten en kwaliteitsnormen tussen platforms aanzienlijk kunnen verschillen.

Door: Drifter

De kwaliteit van ondertitels voor films en series gaat volgens professionele ondertitelaars achteruit door de toenemende inzet van machinevertalingen, vooral bij streamingdiensten zoals HBO Max en Videoland. Waar ondertitels vroeger volledig door ervaren professionals werden gemaakt, wordt nu vaak gebruikgemaakt van geautomatiseerde vertalingen. Dit proces houdt in dat de computer het grootste deel van het werk doet en een werknemer daarna slechts kleine aanpassingen maakt. Dit leidt vaak tot letterlijke vertalingen en slechte timing, wat de kijkervaring belemmert.

Een groot voorbeeld hiervan is Iyuno, een van de grootste spelers op de markt voor ondertitels. Deze organisatie heeft ondertitelaars gevraagd om machinevertalingen slechts oppervlakkig te bewerken, zodat ze voldoen aan minimale kwaliteitseisen. Terwijl tikfouten worden gecorrigeerd, worden letterlijke vertalingen toegestaan, zolang de betekenis begrijpelijk blijft voor de kijker. Dit is echter in strijd met de standaard voor goede ondertiteling, waarbij niet alleen getrouw vertaald moet worden, maar ook geparafraseerd en ingedikt, zodat de tekst past binnen de leescapaciteit van de gemiddelde kijker.

Volgens Peter Bosma, bestuurslid van de Auteursbond en ervaren ondertitelaar, is het de bedoeling dat een goede vertaling onopvallend is en niet afleidt van de film of serie. Hij merkt echter op dat dit bij streamingdiensten steeds minder het geval is. "Ondertitels verschijnen en verdwijnen zo snel dat je amper tijd hebt om ze te lezen," zegt hij. Bovendien zijn letterlijke vertalingen vaak langer en vergen ze meer tijd om te lezen.

Streamingdiensten zoals Videoland en HBO Max rechtvaardigen hun gebruik van machinevertalingen door te zeggen dat het hen helpt om sneller ondertitels te leveren voor nieuwe content. Videoland stelt dat ze niet bezuinigen, maar de vertalingen simpelweg niet snel genoeg kunnen afwerken om aan de vraag te voldoen. Disney+, daarentegen, beweert dat al hun ondertitels handmatig door professionals worden gemaakt, terwijl HBO Max erkent dat er problemen zijn geweest met Google Translate in het verleden, maar dat hun huidige partners garanderen dat menselijke ondertitelaars worden ingeschakeld.

Ondanks deze verklaringen, blijft de kwaliteit van ondertitels vaak te wensen over, zoals duidelijk blijkt uit een voorbeeld van slechte ondertiteling in de verfilming van Stephen King's *Salem's Lot* op HBO Max. Lettie Dorst, hoofddocent vertaling aan de Universiteit Leiden, gelooft niet dat de bedrijven volledig eerlijk zijn over hun processen. "Bedrijven claimen wel dat ze professionele ondertitelaars inschakelen, maar vaak gebeurt dit pas in de laatste fase, wanneer de schade al is aangericht," stelt zij. Ondertitelaars verdienen bovendien veel minder wanneer ze slechts machinevertalingen aanpassen in plaats van hun eigen teksten te creëren.

De kern van het probleem is volgens Dorst dat AI en machinevertalingen de nuances van taal en cultuur niet begrijpen. Mensen communiceren vaak via onvolledige zinnen, metaforen of met subtiele hints, iets wat computers moeilijk kunnen vatten. Toch erkent ze dat technologie kan helpen bij specifieke taken, zoals het precies synchroniseren van ondertitels met spraak, maar voor complexere vertaalwerkzaamheden zijn menselijke professionals nog steeds noodzakelijk.

Ondertitelen is een creatief proces, dat volgens Bosma steeds meer onder druk komt te staan. "Bedrijven gebruiken AI niet om het werk van ondertitelaars te verbeteren, maar om de prijzen te drukken. Hierdoor moeten ondertitelaars werken onder hun gebruikelijke kwaliteitsniveau, wat resulteert in een race to the bottom," legt hij uit. Vooral bij streamingdiensten is de druk op de prijs zo groot, dat ervaren ondertitelaars de sector verlaten.

Dit heeft ook bredere maatschappelijke gevolgen, stelt Dorst. Ondertitels zijn in Nederland een belangrijk leermiddel. Kinderen leren beter Nederlands en Engels door het zien van goede ondertitels. Maar wanneer de kwaliteit achteruitgaat, wordt dit educatieve aspect ondermijnd. Bosma sluit zich daarbij aan en wijst erop dat er in Nederland 2,5 miljoen laaggeletterde mensen zijn, die moeite kunnen hebben met de hoge leessnelheid van letterlijke vertalingen. "Zelfs mensen die de tekst kunnen volgen, worden steeds afgeleid door de ondertitels en dit doet afbreuk aan de kijkervaring."

De toename van machinevertalingen dreigt dus niet alleen de kwaliteit van het ondertitelvak, maar ook de kwaliteit van de Nederlandse taal in het algemeen aan te tasten.

Door: Drifter

Het lijkt erop dat Microsoft zich voorbereidt om enkele nieuwe AI-functies voor Windows 11 uit te brengen onder de naam "Windows Intelligence". Dit komt op het moment dat Apple een vergelijkbare naam, "Apple Intelligence", gebruikt voor zijn iOS-gerelateerde AI-functies, wat een fascinerende parallel schept in de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie in besturingssystemen.

Microsoft heeft zijn focus op AI aanzienlijk vergroot, met de lancering van tools zoals Copilot en andere innovatieve AI-functies die hun weg vinden naar verschillende platforms die door het bedrijf worden beheerd. De aankomende update voor Windows 11, versie 24H2, wordt gezien als een van de belangrijkste updates en belooft de introductie van maar liefst vijf nieuwe AI-functies. Daarnaast zijn er al meerdere AI-gerelateerde functies beschikbaar in de huidige versies van Windows 11.

In de code van een intern document, "appprivacy.adml", zijn verwijzingen naar "Windows Intelligence" gespot. Hierin wordt gespeculeerd over meer controle voor applicaties die gebruikmaken van AI-functionaliteit binnen Windows 11 24H2 en latere versies. Er worden drie opties geboden voor gebruikers om de toegang van apps tot deze AI-functionaliteiten te beheren:

1. Gebruikers kunnen zelf beslissen welke apps toegang hebben tot AI.
2. Bepaalde apps kunnen verplicht worden gesteld om altijd toegang te hebben tot AI.
3. Specifieke apps kunnen worden geblokkeerd van het gebruik van AI, onafhankelijk van de wensen van de gebruiker.

Deze apps worden geïdentificeerd aan de hand van hun unieke namen, ook wel bekend als Package Family Names.

De merknaam "Windows Intelligence" is bijzonder relevant, aangezien Microsoft eerder al deze term had gebruikt voor beveiligingsgerelateerde updates van Windows, wat aangeeft dat het een betekenisvolle branding is die verder kan gaan dan alleen AI. Dit lijkt een bewuste keuze te zijn, vooral gezien de recentere verwijzingen naar "Windows AI", die mogelijk een eerdere naam voor deze functies was.

Naast de eerder genoemde AI-functies zijn er ook geruchten over andere innovaties die Microsoft kan introduceren. Een voorbeeld hiervan is de "Cowriter"-functie in Kladblok, waarbij AI (aangedreven door technologie vergelijkbaar met ChatGPT) gebruikers zou helpen bij het schrijven van teksten. Deze functie staat echter nog niet op de agenda. Een andere mogelijke toevoeging is "Copilot in File Explorer", waarmee gebruikers bestanden en foto's direct naar de Copilot-app zouden kunnen sturen. Dit idee ondergaat momenteel evaluaties door recente wijzigingen in de Copilot-functies.

Microsoft heeft al wel bevestigd dat het van plan is om "Click To Do" te implementeren, een AI-overlayfunctie die bovenop het scherm verschijnt en gebruikers in staat stelt om inhoud te analyseren. Een andere significante wijziging betreft de AI-aangedreven Windows Search, die gebruikers helpt om afbeeldingen en bestanden te zoeken met behulp van natuurlijke taal.

Al deze ontwikkelingen zouden binnenkort kunnen samensmelten onder de noemer "Windows Intelligence", wat Microsofts duidelijke antwoord lijkt op Apple's aanpak met "Apple Intelligence". Deze evolutie in branding toont de groeiende rol van AI in moderne besturingssystemen en hoe bedrijven bereid zijn om deze technologieën te integreren in hun aanbod.

Door: Drifter

Het afsluiten van een internetabonnement gaat vaak eenvoudig, maar het opzeggen ervan kan bij veel providers een ware uitdaging zijn. Uit onderzoek van NU.nl blijkt dat meerdere internetproviders mogelijk de wet overtreden door klanten te verplichten telefonisch op te zeggen. Dit terwijl het wijzigen van bijvoorbeeld internetsnelheid of het aan- of uitzetten van tv-pakketten vaak wel gemakkelijk online kan.

Het zou logisch zijn dat opzeggen even gemakkelijk zou moeten gaan als het aanpassen van je abonnement. Toch blijkt uit het onderzoek van NU.nl dat geen van de vijftien onderzochte internetproviders een optie biedt om via de online omgeving op te zeggen.

Volgens Charlotte Pavillon, hoogleraar consumentenrecht aan de Rijksuniversiteit Groningen, is dat in strijd met de wet: "De wet stelt dat je je abonnement op dezelfde manier moet kunnen opzeggen als dat je het bent aangegaan. Heb je het online afgesloten, dan moet je het ook online kunnen opzeggen."

Van de vijftien onderzochte providers bieden zes alleen de mogelijkheid om telefonisch op te zeggen, waaronder Odido. Hoewel deze provider erkent dat internetabonnementen momenteel niet online opgezegd kunnen worden, beloven ze deze optie in de toekomst toe te voegen.

Opzeggen vereist bij veel providers bovendien doorzettingsvermogen. Vaak wordt de opzeginformatie diep op de website verstopt, waardoor klanten meerdere stappen moeten doorlopen voordat ze überhaupt weten dat ze moeten bellen met de klantenservice. Het bellen zelf kan ook problematisch zijn, met wachttijden die soms oplopen tot wel een half uur, zoals NU.nl opmerkt.

Eenmaal in contact met de klantenservice volgt vaak nog een poging om de klant te behouden, bijvoorbeeld door kortingen aan te bieden of problemen op te lossen die de reden voor opzegging vormen. Veel klanten ervaren dit als een extra drempel.

Toch is een opzeggingsverzoek per e-mail altijd rechtsgeldig, aldus de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Zelfs als er geen specifiek e-mailadres voor opzeggingen op de website staat, volstaat een e-mail. Het is belangrijk om een verzonden mail goed te bewaren, evenals de ontvangstbevestiging.

Er zijn echter ook providers die zich wel aan de wet houden. Bij onder andere Delta, Caiway, Freedom Internet, Jonaz, SKP en SKV kun je je abonnement net zo makkelijk online opzeggen als dat je het hebt afgesloten. Ook KPN en Ziggo bieden deze mogelijkheid, al is de informatie hierover goed verstopt op hun websites.

Bij KPN worden klanten bijvoorbeeld via een systeem met vragen geleid, dat uiteindelijk alleen telefonische opzegging lijkt aan te bieden. Pas helemaal onderaan de pagina, via een verborgen link, wordt duidelijk dat online of per brief opzeggen ook mogelijk is. Ziggo plaatst ook nadrukkelijk op zijn opzeginformatiepagina dat klanten moeten bellen, maar in kleine lettertjes onderaan de pagina staat dat online opzeggen mogelijk is.

Daarnaast vragen KPN, Ziggo en Solcon vaak om een "telefonische bevestiging" van een online opzegging. Volgens Pavillon is dit onnodig: "Een online opzegging is rechtsgeldig vanaf het moment dat deze de provider bereikt. Een eventuele telefonische bevestiging is dus overbodig."

Ziggo geeft toe dat er soms contact wordt opgenomen na een online opzegging, maar benadrukt dat dit niet als voorwaarde geldt voor de opzegging. Het kan bijvoorbeeld voorkomen als een klant opzegt vanwege een prijswijziging, waarbij het bedrijf feedback wil verzamelen om de dienstverlening te verbeteren.

Al met al blijft het voor veel consumenten een uitdaging om een internetabonnement op te zeggen, vooral wanneer providers de wet niet volledig naleven of opzeggingen onnodig ingewikkeld maken.

Door: Drifter

Versie 24.2.3 van DBeaver is uitgebracht. Dit krachtige programma stelt gebruikers in staat om databases effectief te beheren, met functionaliteiten zoals het uitvoeren van query's en het tonen, filteren en bewerken van gegevens. Het ondersteunt verschillende populaire databases waaronder MySQL, Oracle, DB2, SQL Server, PostgreSQL, Firebird en SQLite. DBeaver is beschikbaar in een opensource-community-editie (CE) en drie commerciële versies, die extra functionaliteiten bieden, zoals ondersteuning voor diverse NoSQL-databases, waaronder MongoDB, Apache Cassandra en Apache Hive, evenals extra plug-ins en JDBC-drivers.

De changelog van deze uitgave bevat de volgende wijzigingen:

### Wijzigingen in DBeaver versie 24.2.3:

**SQL-editor:**
- De instelling “Show values” in de autocompletionsectie is standaard uitgeschakeld vanwege prestatieproblemen.
- Toegevoegd: Markering en validatie van synoniemen.
- De stijl voor semantische fouten is aangepast.
- Probleem opgelost met markering dat zich voordeed bij het opslaan van het script.

**Metadata:**
- Een uitzondering verholpen die optrad bij het rechtsklikken op tabeleigenschappen.

**Connectiviteit:**
- Probleem opgelost waarbij scriptuitvoering niet stopte bij een verbroken connectie.
- Mogelijkheid toegevoegd om driverbestanden te exporteren vanuit de dialoog “Driver bewerken”.
- Imperfectie in de weergave van gebruikersnamen in SSH-profielen gecorrigeerd.

**Diversen:**
- Een aanvullende Java-configuratiebestand toegevoegd, onafhankelijk van updates van de productversie.
- De mogelijkheid geïmplementeerd om Windows Defender bij het opstarten uit te schakelen, wat de laadtijd van de applicatie versnelt.
- Diverse SWT-fouten opgelost.
- Installatie van het Darkest Dark-thema gecorrigeerd.
- De mogelijkheid toegevoegd om te werken met besturingssysteemgebruikersnamen die speciale tekens bevatten.
- Installatie van de Git-extensie aangepast.
- Licentietekst van Eclipse bijgewerkt.
- Een uitzondering verholpen die optrad bij het laden van procedures.

**Databases:**
- Voor BigQuery is de weergave van Arrays en JSON verbeterd.
- Db2 z/OS: Configuratie voor generieke drivers hersteld.
- DuckDB: Weergave van BLOB's gecorrigeerd.
- MySQL: Ondersteuning voor tabelnamen tussen backticks toegevoegd voor de SQL-editor.
- PostgreSQL: Probleem met de toestemmingeditor verholpen. 

Deze update biedt substantiële verbeteringen en bugfixes die gebruikerservaring bevorderen en de functionaliteit van DBeaver verder optimaliseren.

Door: Drifter

Microsoft bestrijdt phishing op een innovatieve manier door hackers te lokken naar realistisch nagebouwde IT-omgevingen van klanten. Via deze geavanceerde honeypots, die bekend staan als 'hybrid high interaction honeypots', probeert Microsoft zo veel mogelijk gegevens van hackers te verzamelen en hun activiteiten te verstoren en vertragen. Deze honeypots bootsen complexe Microsoft-klantenomgevingen na, compleet met toegang tot Azure, eigen domeinnamen, duizenden gebruikersaccounts en realistisch uitziend netwerkverkeer, zoals interne communicatie en bestandendeling.

Microsoft heeft deze omgevingen gebouwd op het uitgefaseerde platform code.microsoft.com. Het doel van deze tactiek is om hackers te verleiden deze systemen te infiltreren, zodat Microsoft hun methodes kan bestuderen en hun acties kan verstoren. Deze aanpak geeft Microsoft inzicht in de infrastructuur en werkwijze van phishinggroepen, en stelt hen in staat om grootschalige phishingcampagnes te verstoren, de criminelen te identificeren en hun activiteit aanzienlijk te vertragen.

**Actief lokken van hackers**  
Een belangrijke verandering in de strategie van Microsoft is dat het bedrijf niet langer passief wacht totdat hackers hun honeypots vinden. In plaats daarvan gaat Microsoft proactief op zoek naar bekende phishing-accounts en -sites die zich richten op Microsoft-gebruikers. Ze vullen deze phishingpagina's met de inloggegevens van hun nep-omgevingen. De systemen zijn bewust kwetsbaar gemaakt, zonder tweestapsverificatie, om hackers een valse indruk te geven dat ze een zwakke plek hebben gevonden.

**Informatie verzamelen en tijd rekken**  
Microsoft houdt dagelijks ongeveer 25.000 phishingsites in de gaten. Bij ongeveer 20% van deze sites worden honeypot-gegevens ingevoerd, terwijl de rest wordt geblokkeerd met CAPTCHA’s en anti-botmechanismen. Van de hackers die de honeypot-inloggegevens gebruiken, blijkt 5% toe te happen. Zodra hackers toegang krijgen tot deze nep-omgevingen, wordt hun activiteit nauwkeurig gelogd. Microsoft volgt hun tactieken, technieken en procedures (TTP's) en verzamelt waardevolle gegevens zoals IP-adressen, browserinformatie, locaties en gedragspatronen. Ook wordt bijgehouden of ze gebruikmaken van VPN's of VPS, en welke phishing kits ze inzetten.

Gedurende deze periode houdt Microsoft bewust de interactie met hackers minimaal, zodat zij zo lang mogelijk in de veronderstelling blijven dat ze toegang hebben tot een echte omgeving. Dit vertraagt hun activiteiten aanzienlijk; sommige hackers doen er tot 30 dagen over om door te hebben dat ze in een nep-omgeving werken.

**Een wapen tegen geavanceerde hackers**  
De door Microsoft verzamelde informatie wordt gedeeld met andere beveiligingsteams, zodat zij uitgebreidere profielen en sterkere verdedigingsmechanismen kunnen ontwikkelen. Dankzij deze geavanceerde honeypots is Microsoft in staat om niet alleen amateuristische phishingcriminelen aan te pakken, maar ook meer gesofisticeerde hackersgroepen, waaronder financieel gemotiveerde cybercriminelen en zelfs door de staat gesteunde hackers. Een voorbeeld hiervan is de Russische Midnight Blizzard (voorheen bekend als Nobelium), die onder meer betrokken was bij de SolarWinds-hack.

Deze strategie helpt Microsoft om phishingaanvallen wereldwijd te vertragen en te verstoren, waardoor het moeilijker wordt voor hackers om snel hun aanvallen te voltooien.

Door: Drifter

Paramount Software heeft onlangs een nieuwe versie van Macrium Reflect Home uitgebracht. Dit veelzijdige back-upprogramma stelt gebruikers in staat om een volledige diskimage te maken van een partitie of een complete harde schijf. Deze images kunnen worden gebruikt voor het herstellen van een beschadigde Windows-installatie of om individuele bestanden terug te halen door de image aan het systeem te koppelen. Een opvallende verandering is dat Paramount Software eind december 2023 is gestopt met het aanbieden van een gratis versie van Macrium Reflect. Voor wie de laatste gratis versie wil downloaden, is die nog beschikbaar via externe bronnen. De Home-versie vereist nu een betaalde licentie, die voor 42 euro per jaar te verkrijgen is.

In versie 8.1.8325 van Macrium Reflect zijn verschillende verbeteringen doorgevoerd:

**Algemeen**  
- Problemen met installatiefouten gerelateerd aan *ThreadManagement.dll* zijn opgelost.  
- Sommige gebruikers kregen herhaaldelijk de melding "Licentie niet geregistreerd op deze hardware" bij het opstarten. Dit probleem is nu verholpen; wie hier nog hinder van ondervindt, kan contact opnemen met de supportafdeling van Paramount Software.  
- Voorbereidingen zijn getroffen voor een soepele overgang naar Reflect X, de volgende generatie van het programma.

**Imaging**  
- Een zeldzaam probleem dat een crash kon veroorzaken bij het herstellen van gesplitste back-upbestanden, met name wanneer FAT32-partities werden verkleind, is opgelost.  
- Reflect vraagt nu correct om een schijf wanneer er geen media is ingevoerd bij het back-uppen naar cd/dvd.

**Bestands- en mappenback-ups**  
- De "Pauze"-knop in bestands- en mappenback-ups werkt nu naar behoren.

**Overige verbeteringen**  
- Diverse kleine foutoplossingen en wijzigingen zijn doorgevoerd om de algehele stabiliteit en prestaties van Macrium Reflect verder te verbeteren.

Met deze aanpassingen blijft Macrium Reflect een krachtig en betrouwbaar hulpmiddel voor het maken van back-ups en het herstellen van systemen.

Door: Drifter

Windows 11 24H2 brengt uitdagingen met zich mee, waarbij meerdere pc's, waaronder sommige modellen van ASUS, geconfronteerd worden met ernstige problemen zoals de Blue Screen of Death (BSOD) en camerafouten. Deze problemen maken de update moeilijk te installeren voor gebruikers van de vorige versie, Windows 11 23H2. Hieronder volgt een overzicht van de meest voorkomende problemen die gebruikers tegenkomen na de installatie van de 24H2-update.

### 1. **BSOD op ASUS-pc's**
Microsoft heeft de distributie van de Windows 11 24H2-update op bepaalde ASUS-pc-modellen tijdelijk stopgezet. Dit omvat de ASUS X415KA- en X515KA-laptops, die instapmodellen zijn met Intel Celeron N4500- en Intel Pentium Silver N6000-processors. Wanneer gebruikers de update proberen te installeren, leidt dit tot een BSOD, waardoor de update mislukt. Dit probleem is echter niet beperkt tot alleen deze twee modellen; ook op andere pc's, zoals sommige Lenovo-modellen, zijn vergelijkbare problemen gemeld. ASUS werkt aan een firmware-update voor de getroffen apparaten, waarna Microsoft de 24H2-update weer zal aanbieden.

### 2. **Camera- en gezichtsherkenningsproblemen**
Gebruikers die de 24H2-update hebben geïnstalleerd, melden problemen met de geïntegreerde camera. Wanneer de Camera-app wordt geopend of wanneer functies zoals gezichtsherkenning via Windows Hello worden gebruikt, loopt de app of zelfs het hele systeem vast. Dit probleem treedt ook op in sommige apps van derden die gezichtsherkenning gebruiken. Microsoft heeft een compatibiliteitsbeperking ingesteld voor apparaten met gezichtsherkenningsondersteuning. Gebruikers die de update al hebben geïnstalleerd en dit probleem ondervinden, wordt aangeraden om terug te keren naar Windows 11 23H2 of alternatieve inlogmethoden te gebruiken totdat er een oplossing is.

### 3. **VoiceMeeter-incompatibiliteit**
De populaire audio-app VoiceMeeter, die wordt gebruikt om audio van meerdere bronnen te mixen, veroorzaakt BSOD's bij gebruikers die hun systeem hebben geüpdatet naar Windows 11 24H2. De specifieke foutmelding die gebruikers zien, is een MEMORY MANAGEMENT stopcode. Dit probleem wordt veroorzaakt door een incompatibiliteit van de stuurprogramma's van de app met de nieuwe Windows-versie. Gebruikers van VoiceMeeter die nog op 23H2 zitten, zullen geen update naar 24H2 aangeboden krijgen totdat de ontwikkelaars een patch voor de app hebben uitgebracht.

### **Conclusie**
Gebruikers van Windows 11 23H2 moeten voorzichtig zijn met het upgraden naar 24H2, vooral als ze een ASUS-pc bezitten of gebruik maken van apps zoals VoiceMeeter. De update veroorzaakt verschillende technische problemen, variërend van BSOD's tot het vastlopen van de camera-app. In sommige gevallen, zoals bij ASUS-laptops, blokkeert Microsoft de update helemaal totdat een firmware-update beschikbaar is. Voor gebruikers die al tegen deze problemen aanlopen, is teruggaan naar Windows 11 23H2 of wachten op patches van hardware- of softwareleveranciers de beste optie.

Door: Drifter

De iPad mini blijft zonder twijfel de beste compacte tablet op de markt. De nieuwe versie, voorzien van een krachtigere A17 Pro-chip, bouwt verder op het succes van zijn voorganger, zonder ingrijpende veranderingen. Hoewel we drie jaar hebben gewacht op een update, heeft Apple voornamelijk onder de motorkap verbeteringen doorgevoerd. Dit resulteert in een kleine tablet die krachtiger is dan ooit, zonder dat het vertrouwde, draagbare ontwerp verloren gaat. Met de A17 Pro-chip en meer geheugen (nu 8 GB RAM) is de iPad mini sneller en beter in staat om de nieuwste apps en AI-functies te ondersteunen.

Qua design blijft de iPad mini trouw aan zijn compacte en lichtgewicht formaat, perfect om overal mee naartoe te nemen. Het toestel is nog steeds dun (7,7 x 5,3 x 0,25 inch) en weegt slechts 0,65 pond, waardoor het gemakkelijk in een binnenzak past. Nieuw in deze generatie zijn de kleurenopties: spacegrijs, sterrenlicht, paars en blauw. Apple heeft de connectiviteit verder geüpdatet met Wi-Fi 6E, 5G-ondersteuning en Bluetooth 5.3, wat hem klaarstoomt voor de toekomst.

De grootste verbetering is zonder twijfel de processor. De A17 Pro-chip biedt een 30% snellere CPU, 25% betere GPU-prestaties en verdubbelt de machine learning-snelheid. Dit maakt de nieuwe iPad mini bijzonder geschikt voor AI-taken en zakelijke toepassingen, vooral in sectoren zoals detailhandel, distributie en zelfs de luchtvaart. Piloten gebruiken bijvoorbeeld vaak een iPad mini om vluchtkaarten te raadplegen en ondersteuning-apps te gebruiken. Dankzij de hogere verwerkingssnelheden en ondersteuning voor hardwareversnelde ray tracing, biedt de iPad mini 7 betere prestaties zonder vertraging.

Het 8,3-inch Liquid Retina-display blijft vrijwel ongewijzigd, met dezelfde resolutie van 2255x1488 pixels (326 ppi) en 500 nits helderheid. De toevoeging van Wide Color P3 en True Tone maakt het scherm nog levendiger, doordat de kleur en intensiteit automatisch worden aangepast aan het omgevingslicht. Ondanks deze verbeteringen ondersteunt het scherm nog steeds slechts een verversingssnelheid van 60Hz, wat opvalt nu concurrerende tablets vaak 120Hz bieden. Dit is een punt van kritiek voor gebruikers die vloeiendere beelden willen bij bijvoorbeeld gamen of scrollen.

De camera's blijven in lijn met de vorige generatie, en hoewel ze goed genoeg zijn voor videoconferenties en alledaagse foto's, zal je smartphonecamera waarschijnlijk betere resultaten opleveren. De softwarematige beeldverwerking via Apple's AI-technologie optimaliseert echter wel de foto’s en video's. Vooral in zakelijke omgevingen, zoals het scannen van documenten, presteert de camera uitstekend.

Een nadeel voor bestaande gebruikers is dat de nieuwe iPad mini alleen de nieuwe Apple Pencil Pro of de USB-C Pencil ondersteunt. Dit betekent dat gebruikers van de tweede generatie Apple Pencil helaas moeten overstappen op een nieuwe stylus, wat een extra kostenpost kan zijn.

De iPad Mini is te krijgen in vier kleuren: spacegrijs, blauw, paars en sterrenlicht. Het goedkoopste model kost je 609 euro voor 128 GB opslaggeheugen. Voor 256 GB ligt de prijs op 739 euro, terwijl je voor een halve terabyte 989 euro neertelt. Standaard is het toestel uitgerust met wifi. Wil je een SIM in de iPad kunnen steken om te surfen op het mobiele netwerk? Dan betaal je 170 euro bovenop de basisprijs. Echter, het gebruik van Apple Intelligence vereist minimaal 4 GB aan opslagruimte, wat de effectieve beschikbare opslag iets beperkt.

Al met al biedt de nieuwe iPad mini een betere gebruikerservaring dankzij de krachtige processor, het verbeterde scherm en de nieuwe functies. Als je momenteel een iPad mini 6 of ouder hebt, is de overstap naar dit model zeker de moeite waard. Voor iedereen die op zoek is naar een kleine, krachtige tablet voor onderweg, blijft de iPad mini 7 de onbetwiste leider in zijn klasse.

Door: Drifter

Microsoft Edge voor Android is momenteel bezig met het testen van nieuwe extensies, waaronder populaire VPN-opties zoals NordVPN en Touch VPN. Hoewel mobiele browsers in de loop der jaren aanzienlijke vooruitgang hebben geboekt, blijft de ondersteuning voor extensies een beperkt kenmerk dat slechts door enkele browsers wordt aangeboden. Microsoft Edge op Android heeft reeds enige tijd extensie-ondersteuning in ontwikkeling en heeft recentelijk een aantal nieuwe extensies toegevoegd aan de beschikbare lijst.

Volgens recente updates is er een nieuwe functie genaamd "Extensie V3" beschikbaar in de Canary-versie van Microsoft Edge voor Android. Deze functie kan worden geactiveerd via de experimentele instellingen van de browser. Door de vlag "Android V3" in te schakelen in het gedeelte edge://flags/ en de browser opnieuw op te starten, kan de gebruiker profiteren van extra extensies. Deze versie behoudt ook de mogelijkheid om meerdere extensies tegelijkertijd te installeren, een functie die eerder werd geïntroduceerd met de V2-versie.

In recente tests zijn er negen nieuwe extensies geïdentificeerd die deel uitmaken van de V3-update, waaronder:

1. **NordVPN**: De officiële extensie van NordVPN waarmee gebruikers hun IP-adres kunnen veranderen.
2. **Touch VPN**: Een populaire gratis VPN-extensie die beschikbaar is in de Chrome Web Store.
3. **Browsec VPN**: Een ander gratis VPN-alternatief dat zijn eerste lancering in 2016 had.
4. **SponsorBlock voor YouTube**: Een handige tool om ongewenste advertenties te omzeilen tijdens het kijken naar YouTube-video's in Edge.
5. **AIXDownloader**: Een extensie die mediabestanden van verschillende websites kan downloaden.
6. **FetchV**: Een video downloader voor m3u8-bestanden die vergelijkbare functionaliteit biedt als AIXDownloader.
7. **AdGuard VPN**: Een gratis extensie voor Edge die een optioneel betaald programma biedt voor verbeterde functionaliteit.
8. **Violentmonkey**: Een extensie waarmee gebruikers scripts kunnen uitvoeren op websites om hun functionaliteit uit te breiden.
9. **ScriptCat**: Een alternatief voor Violentmonkey waarmee eveneens gebruikersscripts kunnen worden uitgevoerd.

Met deze toevoegingen is het duidelijk dat Microsoft zich richt op het verbeteren van de extensie-ondersteuning voor mobiele gebruikers, hoewel de snelheid van deze implementatie misschien niet de verwachtingen overtreft. De diversiteit aan nieuwe extensies omvat verschillende functionaliteiten, van VPN-diensten tot ad-blockers en downloadtools, wat de gebruikerservaring op Microsoft Edge voor Android aanzienlijk kan verrijken.

Door: Drifter

Amazon lijkt gebruikers steeds meer te sturen naar het aanschaffen van e-books via hun eigen platform of het nemen van een Kindle Unlimited-abonnement. Dit blijkt uit een nieuwe maatregel waarbij het niet langer mogelijk is om e-books via een usb-aansluiting naar Kindle e-readers over te zetten. Voorheen konden gebruikers hun Kindle eenvoudig via usb met hun computer verbinden om e-books te kopiëren, maar bij de recent gelanceerde Kindle-modellen is deze optie afgeschaft, meldt de blog Good e-Reader. 

De nieuwe Kindle-modellen maken nu gebruik van het MTP-bestandssysteem (Media Transfer Protocol), waardoor de verbinding met een computer voor het overzetten van bestanden niet meer werkt. Wanneer je een nieuwe Kindle via usb met een computer verbindt, wordt het apparaat enkel opgeladen, zonder dat er gegevensoverdracht mogelijk is. 

Het besluit van Amazon om e-books niet langer via usb te laten overzetten, is wellicht een voorzorgsmaatregel om piraterij tegen te gaan. In het verleden konden gebruikers via usb namelijk ook gekochte e-books van hun Kindle naar de computer kopiëren. Hoewel deze bestanden doorgaans zijn beveiligd met DRM (Digital Rights Management), biedt dit geen volledige bescherming tegen illegale verspreiding. 

Daarnaast heeft Amazon ook de mogelijkheid verwijderd om aangeschafte e-books via de ‘contentpagina’ van het Amazon-profiel te downloaden en via usb op de Kindle te zetten. Dit betekent dat gebruikers van de nieuwste Kindle-modellen verplicht zijn om een wifi-verbinding te gebruiken om e-books te downloaden en over te zetten naar hun apparaat.

Voor oudere Kindle-modellen blijft het echter wel mogelijk om e-books via usb over te zetten, zolang de e-books al op de computer staan. Het nieuwe MTP-bestandssysteem geldt alleen voor de nieuwste generatie Kindles, waardoor eigenaren van oudere apparaten voorlopig nog hun vertrouwde methode kunnen blijven gebruiken.

Door: Drifter

Versie 9.1.4 van **moOde audio player** is uitgebracht. Dit veelzijdige programma transformeert een Raspberry Pi in een volledig uitgerust muziekcentrum, waarmee gebruikers muziek kunnen afspelen vanaf het lokale netwerk, internetradiostations en verschillende streamingdiensten. De bediening van de speler verloopt via een webbrowser of mobiel apparaat, en de software biedt ondersteuning voor een breed scala aan digitale-naar-analoog omzetters (DAC's). Dit zorgt ervoor dat muziek met hoge geluidskwaliteit kan worden afgespeeld, wat moOde ideaal maakt voor audiofielen.

Deze nieuwste release, versie 9.1.4, is gebaseerd op **RaspiOS Bookworm Lite** en bevat de meest recente softwarepakketten vanaf 26 oktober 2024. De software draait op de **Linux kernel 6.6.51** en bevat diverse op maat gemaakte drivers en patches voor optimale prestaties. Naast belangrijke updates en verbeteringen bevat deze versie ook diverse bugfixes.

### Belangrijkste updates:
- Toegevoegd: WebUI-melding wanneer er een gebruikers-ID ontbreekt.
- Toegevoegd: Welkomstmelding bij eerste gebruik in de WebUI.
- Toegevoegd: Informatie over de huidige release in het systeemconfiguratiescherm.
- Toegevoegd: **Jazz de Ville**-radiostations in de categorieën Chill, Dance, Groove en Jazz.
- Toegevoegd: Optie om specifieke tags/waarden uit te sluiten bij automatisch schudden (auto-shuffle).
- Verbeterd: MPD-herstartproces in de radiostreammonitor.

### Opgeloste bugs:
- Probleem opgelost waarbij het Spotify Connect-eventscript niet correct sessies verwerkte, zoals het verbinden of verbreken van sessies.

Met deze updates en fixes biedt moOde audio player 9.1.4 een nog stabielere en meer gepersonaliseerde luisterervaring, ideaal voor iedereen die van hoogwaardige muziekweergave houdt op een Raspberry Pi-platform.

Door: Drifter

Microsoft is bezig met het uitbreiden van de nieuwe "Home"-pagina in de Instellingen-app van Windows 11 naar meer edities, waaronder Enterprise en Education. Deze pagina, die voor het eerst werd geïntroduceerd in Windows 11 23H2, bevat snelle toegang tot veelgebruikte instellingen en belicht diverse functies van Windows 11, zoals apparaatgegevens, verbindingsstatus, updates, en basisinstellingen voor weergave, geluid en Bluetooth. Daarnaast biedt de pagina toegang tot personalisatie-opties, zoals achtergronden en thema’s, en bevat het informatie over cloudopslag, back-ups, en beveiligingsopties.

Wat echter enige zorgen veroorzaakt, is de introductie van promotionele elementen, zoals advertenties voor Microsoft-producten en -services, in commerciële versies van Windows 11. Waar dit in consumentenversies al langer gebeurt, zoals promoties voor Microsoft 365, OneDrive en Xbox Game Pass, lijken deze nu ook hun weg te vinden naar de Enterprise- en Education-edities.

Gebruikers van deze commerciële edities, zoals studenten of medewerkers, maken vaak gebruik van lokale accounts of werk- of schoolaccounts, waarvoor promoties voor Microsoft-accounts (MSA) of diensten zoals OneDrive en Copilot irrelevant kunnen zijn. Deze advertenties kunnen als storend worden ervaren, vooral in omgevingen waar gedeelde apparaten worden gebruikt, zoals in scholen of laboratoria, waar meerdere gebruikers in verschillende sessies werken zonder persoonlijke Microsoft-accounts.

Hoewel deze functionaliteiten momenteel worden getest in preview-builds, bestaat de kans dat Microsoft in de toekomst meer MSA-gerelateerde promoties in deze edities gaat implementeren. Dit zou gebruikers kunnen dwingen zich aan te melden met een Microsoft-account, zelfs in scenario's waar dit onnodig is. Dit sluit aan bij de bredere trend waarin Microsoft gebruikers vaker promoot om zich aan te melden met een Microsoft-account, zelfs wanneer ze een lokaal account gebruiken.

Er is enige hoop dat Microsoft het belang van een schone, functionele interface erkent voor zakelijke gebruikers en ervoor kiest om de promotionele elementen te beperken of te verwijderen uit de Home-pagina van de Instellingen-app in de Enterprise- en Education-edities. In elk geval zijn er tot nu toe geen dergelijke promoties gespot in Windows 11 LTSC, de versie met langdurige ondersteuning, die doorgaans wordt gebruikt in omgevingen waar stabiliteit en minimalisme belangrijk zijn.

Al met al blijft het afwachten of Microsoft gehoor geeft aan feedback van commerciële gebruikers om promoties te beperken en zich te focussen op gebruiksgemak en relevantie in professionele omgevingen.

Door: Drifter

Plex Media Server versie 1.41.1.9057 is uitgebracht en is nu beschikbaar voor iedereen. Eerder was deze versie alleen toegankelijk voor PlexPass-abonnees, maar inmiddels kan iedereen deze downloaden. Plex Media Server is een veelzijdige mediaserver die compatibel is met diverse platforms zoals Windows, macOS, Linux, FreeBSD en verschillende nas-systemen. Het programma stelt gebruikers in staat om multimediabestanden zoals films, muziek en foto's te beheren en te streamen naar een breed scala aan apparaten. Dit kan zowel op lokale netwerken als via internet.

Plex Media Server ondersteunt tal van clients, variërend van desktopclients op Windows en macOS tot mobiele apps op iOS en Android. Daarnaast zijn er clients voor onder andere Google TV, Chromecast en spelcomputers. Hoewel Plex gratis te gebruiken is, biedt het een betaalde dienst genaamd PlexPass. Deze geeft gebruikers toegang tot premiumfuncties zoals mobiele synchronisatie, live-tv met een DVR-functie en eerdere toegang tot nieuwe updates.

In versie 1.41.1.9057 zijn de volgende verbeteringen en wijzigingen doorgevoerd:

### Nieuwe functies:
- **DVR:** DVR-opnamen maken nu gebruik van hardware-ondersteuning voor codering wanneer beschikbaar en wanneer DVR-transcodering is ingeschakeld. (PM-1906)
- **Web Client:** De webclient is geüpdatet naar versie 4.138.0.

### Oplossingen en verbeteringen:
- **Agents:** Bij het gebruik van de Plex Personal Media-agent kan het voorkomen dat posters van items in bibliotheken niet correct worden geladen tijdens de initiële scan. Dit probleem is nu opgelost. (PM-2133)
- **Metadata:** Er zijn diverse fixes doorgevoerd met betrekking tot metadata, zoals het probleem waarbij extra posters en kunstwerken niet werden geladen bij het bewerken van itemmetadata. (PM-2033)
- **Weergavetitels:** De lengte van een stream’s *displayTitle* is verkort om te voorkomen dat deze vaak een duplicaat is van de *extendedDisplayTitle*. (PM-2027)
- **Muziek:** Muziekbibliotheken die gebruikmaken van de Plex Personal Media-agent groepeerden tracks niet goed wanneer er geen albumfolders aanwezig waren. Dit is nu verbeterd. (PM-2133)
- **Photo Transcoder:** Er werd onnodig veel cache-geheugen gebruikt voor gecachte versies van foto's door de PhotoTranscoder, wat nu is verholpen. (PM-1167)
- **Voorvertoning Miniaturen:** Er waren verschillende problemen met de generatie van voorvertoning miniaturen. Bijvoorbeeld, miniaturen die alleen op basis van keyframes werden gegenereerd, faalden soms, en wanneer de generatie van miniaturen faalde, stopte het herhalen van pogingen niet automatisch. Beide problemen zijn opgelost. (PM-1601)
- **Transcoder:** Transcodering met de h264_mf-encoder faalde in bepaalde gevallen. Dit probleem is nu verholpen. (PM-2116)

Deze versie biedt verschillende prestatieverbeteringen en bugfixes die de algehele ervaring van gebruikers verbeteren, met speciale aandacht voor hardware-ondersteunde codering voor DVR-opnamen en een aantal fixes voor metadata en transcoding.

Door: Drifter

Heb je een Google Pixel 6 of Pixel 6 Pro? Dan is het verstandig om even te wachten met het installeren van de Android 15-update. Verschillende gebruikers melden namelijk ernstige problemen met hun toestel na de update. Google heeft Android 15, met de naam "Vanilla Ice Cream," uitgebracht voor meerdere Pixel-modellen, waaronder de Pixel 6-reeks. Maar helaas lijkt deze update bij veel gebruikers voor grote problemen te zorgen.

Na het installeren van Android 15 lopen sommige Pixel 6- en Pixel 6 Pro-toestellen volledig vast. De apparaten stoppen met reageren en kunnen niet meer worden opgestart. Standaard stappen om het toestel te resetten, zoals het gelijktijdig indrukken van de aan/uit-knop en de volumeknop, bieden geen oplossing. Zelfs het verbinden met een computer geeft geen resultaat; de smartphone blijft volledig onbruikbaar. 

Hoewel niet alle gebruikers dit probleem ervaren, is het duidelijk dat een aanzienlijk aantal Pixel 6-bezitters getroffen is. Aanvankelijk werd gedacht dat de nieuwe functie "Private Spaces" in Android 15, waarmee je apps kunt verbergen, de oorzaak was. Gebruikers die probeerden deze functie in te stellen, liepen vast. Maar ook toestellen waar de Private Spaces niet zijn ingesteld, lijken getroffen te worden. Dit probleem beperkt zich bovendien niet alleen tot de standaard Pixel 6; ook de Pixel 6 Pro blijkt kwetsbaar voor de problemen.

Google heeft nog niet officieel gereageerd op deze meldingen. De eerste klachten verschenen ongeveer een week geleden en sindsdien blijven nieuwe gebruikers zich melden met dezelfde problemen. De juiste oplossing voor vastgelopen toestellen is op dit moment niet bekend. Tot Google met een officiële fix komt, wordt aangeraden om de Android 15-update voorlopig niet te installeren en contact op te nemen met de klantendienst van Google als je toestel vastloopt.

Door: Drifter

De Nederlandse overheid heeft een strategische keuze gemaakt om het grootste deel van haar werkplekken te migreren naar Microsoft 365. Dit betekent dat ambtenaren binnenkort massaal gebruik gaan maken van cloudgebaseerde toepassingen zoals Word, Excel, PowerPoint en Outlook. Hoewel de migratie naar deze platformen ongetwijfeld de productiviteit en samenwerking zal verbeteren, roept deze stap ook belangrijke vragen op over gegevenssoevereiniteit en beveiliging, vooral omdat alle documentatie en bestandsbeheer wordt verplaatst naar servers beheerd door Microsoft.

Een recent gepubliceerd rapport over het rijksbrede cloudbeleid legt enkele kritische aandachtspunten bloot. Eén van de opvallendste constateringen is dat de Amerikaanse Cloud Act als een “geaccepteerd risico” wordt beschouwd. Deze wet biedt Amerikaanse autoriteiten de mogelijkheid om toegang te eisen tot gegevens die worden beheerd door Amerikaanse technologiebedrijven, zelfs wanneer die gegevens zich buiten de Verenigde Staten bevinden. Dit houdt dus in dat er een reële kans bestaat dat Amerikaanse inlichtingendiensten toegang krijgen tot gevoelige informatie van de Nederlandse overheid. De vraag dringt zich op of dit risico werkelijk acceptabel is, zeker gezien de vertrouwelijke en soms staatsgevoelige aard van veel overheidsdata.

De keuze voor Microsoft 365 komt voort uit een beperkte beschikbaarheid van alternatieven. Hoewel Google Workspace technisch gezien een optie zou kunnen zijn, brengt ook deze keuze dezelfde zorgen met zich mee rond de Cloud Act. De enige andere haalbare optie zou het zelf beheren van software en data zijn, bijvoorbeeld door de licenties van Microsoft-producten te kopen en deze op eigen servers of die van een Nederlandse IT-leverancier te hosten. Dit zou echter aanzienlijke kosten met zich meebrengen en mogelijk nadelen hebben op het gebied van schaalbaarheid en flexibiliteit. Toch dringt de vraag zich op of dat geen prijs is die de overheid bereid zou moeten zijn te betalen om de nationale veiligheid beter te waarborgen.

Een ander punt van zorg binnen het public cloudbeleid is het gebrek aan overzicht van het daadwerkelijke gebruik van clouddiensten binnen de overheid. Momenteel opereren verschillende overheidsinstanties autonoom op het gebied van hun IT-beleid en cloudinvesteringen, wat betekent dat er geen centrale rapportage of inzicht is in hoeveel gebruik de overheid precies maakt van cloudaanbieders. Dit beleid wil daar verandering in brengen door voortaan rapportages te eisen aan de CIO Rijk, met als doel om het gebruik van cloudoplossingen centraal te monitoren en te beheren.

Door: Drifter

De Raspberry Pi Foundation heeft onlangs een nieuwe versie van Raspberry Pi OS uitgebracht voor hun populaire singleboardcomputers. Raspberry Pi OS is, net als eerdere versies, gebaseerd op Debian Linux en biedt drie varianten: een uitvoering met een desktopomgeving en diverse applicaties, een uitvoering met alleen de desktopomgeving, en een uitvoering zonder desktopomgeving. Hoewel Raspberry Pi OS vaak verward wordt met Raspbian, worden de twee beschouwd als afzonderlijke projecten. Velen zien Raspbian echter als de voorloper van het huidige Raspberry Pi OS.

Raspberry Pi OS schakelt nu standaard over naar Wayland als displayprotocol op alle Raspberry Pi-modellen. Deze verandering vervangt de Xorg-displayserver, die tot nu toe verantwoordelijk was voor het weergeven van vensters, met het modernere Wayland-protocol, dat volgens de Raspberry Pi-ontwikkelaars efficiënter en beter presteert. Wayland was eerder alleen de standaard op de Raspberry Pi 4 en 5, maar zal nu op alle modellen worden toegepast, inclusief oudere versies.

De aankondiging van de volledige overstap naar Wayland werd door Raspberry Pi gedeeld in een recente blogpost. Hierin beschrijven ze dat de nieuwe standaard windowmanager labwc zal zijn, een implementatie van het Wayland-protocol. Na een update naar de nieuwste versie van Raspberry Pi OS, zullen gebruikers de keuze krijgen tussen labwc en de eerdere X11-gebaseerde windowmanager. De ontwikkelaars adviseren echter alle gebruikers, ongeacht hun model Raspberry Pi, om over te schakelen naar Wayland voor een soepeler en responsiever systeem.

Een groot voordeel van deze overgang is dat labwc ook de Xwayland-library bevat, wat backwards compatibility mogelijk maakt voor oudere applicaties die nog Xorg vereisen. Xwayland zorgt in feite voor een virtuele Xorg-omgeving die bovenop Wayland draait, zodat ook software zonder Wayland-ondersteuning nog steeds probleemloos werkt.

Wayland biedt verschillende voordelen boven het verouderde Xorg-protocol, dat door Raspberry Pi als ‘prehistorisch in computertermen’ wordt omschreven. In tegenstelling tot Xorg, dat een displayserver en een windowmanager gebruikt om vensters weer te geven en te positioneren, combineert Wayland deze functionaliteiten in één enkele applicatie, wat de prestaties en stabiliteit ten goede komt.

De nieuwe versie van Raspberry Pi OS is gebaseerd op Debian versie 12 en introduceert een significante verandering: de overstap van X11 naar Wayland als weergaveserver. Deze versie brengt verschillende vernieuwingen en optimalisaties met zich mee. Hieronder volgen de belangrijkste wijzigingen:

- **Labwc compositor**: Deze compositor is nu standaard op alle Raspberry Pi-modellen ingesteld, wat de efficiëntie en prestaties van de weergave moet verbeteren.
- **Dynamische plug-ins in wf-panel-pi**: Het wf-panel-pi laadt plug-ins nu dynamisch tijdens runtime.
- **Raindrop schermconfiguratietool**: Raindrop vervangt het oude arandr voor een gebruiksvriendelijkere configuratie van beeldschermen.
- **Squeekboard on-screen toetsenbord**: Dit virtuele toetsenbord wordt automatisch geactiveerd op systemen met touchscreens en kan handmatig worden ingeschakeld in de rc-gui voor andere gebruikers.
- **Verbeterde touchscreenondersteuning**: Gebruikers kunnen nu lang drukken voor een rechtermuisklik en dubbel tikken voor een dubbele klik.
- **Onafhankelijke updater**: De updatefunctie is verplaatst van het paneel naar een losstaand pakket, genaamd gui-updater, voor een helderder beheer.
- **Uitgebreide pictogramthema’s**: Ontbrekende cursorpictogrammen zijn toegevoegd aan het thema voor een volledige en consistente visuele ervaring.
- **Bluetooth HID-koppelingswizard**: De wizard koppelt niet langer standaard Bluetooth HID-apparaten. Gebruikers kunnen automatische koppeling inschakelen door het bestand "/boot/firmware/btautopair" aan te maken.
- **Aanpassing Pi 5 aan/uit-knop**: De verwerking van de aan/uit-knop op de Raspberry Pi 5 is geoptimaliseerd om de CPU-belasting tijdens de shutdown-dialoog te verlagen.
- **Raspberry Pi Connect**: Deze functie wordt nu beheerd via een speciale plugin in het paneel en niet langer via het systeemvak of rc-gui. Schermdeling is onmiddellijk beschikbaar zodra een draaiende WayVNC-server wordt gedetecteerd.
- **Veiligheidsinformatie**: Een link naar veiligheidsinformatie is toegevoegd aan het hoofdmenu.
- **Pakketnaamwijzigingen**: Het Chromium-browserpakket is hernoemd naar "chromium" en bijgewerkt naar versie 130.0.6723.58, terwijl Firefox is bijgewerkt naar versie 131.0.3.
- **Foutoplossingen**: Diverse geheugenlekken in de pcmanfm-bestandsbeheerder zijn verholpen. Daarnaast zijn crashes verholpen die optraden bij het openen van de weergave-instellingen op hoofdloze systemen en bij het openen van de pictogramkiezer in de applicatie-eigenschappen.
- **Vertaalupdates**: De vertalingen zijn bijgewerkt voor verbeterde toegankelijkheid wereldwijd.

Deze update brengt niet alleen prestatieverbeteringen en nieuwe functies, maar richt zich ook op stabiliteit en gebruiksvriendelijkheid, met speciale aandacht voor touchscreenondersteuning en systeembeheer. De release-notes en de volledige changelog zijn beschikbaar voor gebruikers die meer gedetailleerde informatie willen over de wijzigingen en verbeteringen.

Door: Drifter

Het Internet Archive heeft, behalve enkele geschillen met uitgevers, niemand kwaad gedaan. Toch blijft de site een doelwit voor hackers die keer op keer proberen de digitale bibliotheek te ontregelen. Hoewel het internet voor informatiezoekers zowel een zegen als een vloek is geweest — met een schat aan wereldwijde feiten en meningen, maar ook een steeds sneller verdwijnend verleden en een groeiend probleem met desinformatie — biedt het Internet Archive een lichtpunt. Het streeft ernaar om oprechte, nauwkeurige gegevens van het web vast te leggen. Dit digitale archief, opgericht door Brewster Kahle, had vanaf het begin één missie: "een bibliotheek van alles" bouwen.

Kahle zette zijn eerste stap in die richting in de jaren tachtig met de ontwikkeling van de Wide Area Information Server (WAIS), het eerste gedistribueerde zoeksysteem voor het internet. In 1996 richtte hij vervolgens het Internet Archive op met het ambitieuze doel van "universele toegang tot alle kennis". De resultaten zijn indrukwekkend: het archief bevat vandaag meer dan 44 miljoen boeken en teksten, 15 miljoen audio-opnamen, 10,6 miljoen video’s, 4,8 miljoen afbeeldingen, en zelfs een kopie van het tijdschrift *Computerworld* uit 1969. Het Internet Archive faciliteert ook projecten zoals de Wayback Machine, die toegang geeft tot meer dan 866 miljard gearchiveerde webpagina's, en de Open Library, die streeft naar een online pagina voor elk gepubliceerd boek.

Het is echter precies dit streven naar open toegang dat juridische problemen veroorzaakte. Tijdens de COVID-19-pandemie maakte Kahle, in een poging om kennis bereikbaar te houden, gebruik van het zogenaamde Controlled Digital Lending (CDL)-programma. Hiermee konden lezers tijdelijk e-boeken lenen. De uitgevers waren hier echter niet blij mee en dienden een rechtszaak in, die resulteerde in de zaak *Hachette v. Internet Archive*. De rechtbank verwierp het "fair use"-verweer van het Archief en oordeelde dat het digitale uitleenbeleid van het Archief inbreuk maakte op de auteursrechten van de uitgevers.

Naast juridische tegenslagen, kreeg het Internet Archive recent te maken met een reeks cyberaanvallen. Het eerste grote incident vond plaats op 9 en 10 oktober, toen hackers met behulp van een gestolen GitLab-token toegang kregen tot de broncode en gebruikersinformatie van 31 miljoen accounts wisten te ontvreemden. Gelijktijdig werd het archief getroffen door een DDoS-aanval, opgeëist door een pro-Palestijnse groep, SN BlackMeta, die beweerde te handelen vanwege de vermeende Amerikaanse connecties van de site. Dit is echter ongegrond: het Internet Archive opereert onafhankelijk van de Amerikaanse overheid en wordt enkel gedreven door zijn toewijding aan informatievrijheid.

En alsof dat niet genoeg was, volgde op 20 oktober opnieuw een beveiligingsinbreuk. Dit keer kregen hackers toegang via onbeveiligde API-tokens van Zendesk, een ondersteuningsplatform dat het archief gebruikt. Dit incident zorgde ervoor dat diverse diensten van het archief, waaronder de Wayback Machine, offline gingen. Dit voedde de bezorgdheid dat gegevens die door het archief waren opgeslagen, mogelijk waren verwijderd of gecompromitteerd.

Het team van het Internet Archive slaagde erin de site snel weer online te krijgen. Kahle zei in een recent interview: “Het is gewoon triest. We zijn blij dat we weer terug zijn en dat miljoenen mensen weer gebruik kunnen maken van de site.” Helaas duurde de heropleving niet lang, want het archief werd alweer snel getroffen door een nieuwe aanval. Het blijft een feit dat het blijven aanvallen van het Internet Archive geen enkele zin heeft: het zal de wereldproblemen niet oplossen en biedt geen financieel gewin. Het Internet Archive is simpelweg een digitale bibliotheek — en die functie alleen al is waardevol genoeg om beschermd te worden.

Deze digitale bibliotheek bewaart de echte geschiedenis van het web. Terwijl we steeds meer van onze kennis en ons nieuws uitsluitend digitaal opslaan, wordt het behoud van deze bronnen van onschatbare waarde. Het Internet Archive verdient bescherming en waardering, niet de ontwrichtingen die het nu te verduren krijgt.

Door: Drifter

Op dag twee van Apple’s Mac-week heeft het bedrijf een gloednieuwe Mac mini aangekondigd, uitgerust met de krachtige M4-chipsets. Het nieuwe model is opvallend compact, met een afmeting van slechts 13 x 13 centimeter, waardoor het de kleinste Mac mini ooit is en De Mac mini is ook 's werelds eerste koolstofneutrale Mac volgens Apple. Deze mini-pc is een stuk kleiner dan zijn voorgangers: waar de eerste generatie Mac mini’s nog 17 x 17 centimeter groot was, groeide de Mac mini in 2010 uit tot 19,6 x 19,6 centimeter. Dankzij de zuinigheid en kracht van Apple Silicon-processoren kon Apple het model nu echter flink verkleinen, tot net iets groter dan een Apple TV 4K-box.

De nieuwe Mac mini-modellen zijn uitgerust met de M4- en M4 Pro-chipsets, die aanzienlijk krachtiger zijn dan hun voorgangers. De CPU-prestaties zijn tot 1,8 keer hoger dan die van de M1, en de GPU-prestaties zelfs 2,2 keer sneller. Apple claimt dat de M4 Pro-variant wel zesmaal sneller is dan een vergelijkbare desktop-pc in dezelfde prijsklasse. 

### Specificaties van de nieuwe M4-chipsets

- **M4-chipset**: 10-core CPU, 10-core GPU, 16-core Neural Engine.
- **M4 Pro-chipset** (twee versies beschikbaar): 
  - Eerste variant: 12-core CPU, 16-core GPU, 16-core Neural Engine.
  - Tweede variant: 14-core CPU, 20-core GPU, 16-core Neural Engine.

### Connectiviteit en aansluitingen

Qua aansluitingen is de nieuwe Mac mini goed uitgerust, al heeft Apple USB-A-poorten weggelaten. Aan de voorzijde vind je twee USB-C-poorten (USB 3.0) en een hoofdtelefoonaansluiting, terwijl de achterzijde drie extra USB-C-aansluitingen biedt. De M4-variant heeft drie Thunderbolt 4-poorten, terwijl de M4 Pro-variant is uitgerust met drie Thunderbolt 5-poorten voor nog snellere dataoverdracht. Beide modellen beschikken verder over een HDMI- en Ethernet-poort, waarbij een upgrade naar 10 Gbit-ethernet mogelijk is; standaard krijg je 1 Gbit-ethernet.

### Geheugen en opslag

Voor het eerst start de Mac mini nu standaard met 16 GB RAM. Het basismodel van de M4 heeft verder 256 GB opslag, terwijl de M4 Pro standaard wordt geleverd met 24 GB RAM en 512 GB opslag. Upgrades zijn beschikbaar tot 32 GB RAM en 2 TB opslag voor de M4, en tot 64 GB RAM en 8 TB opslag voor de M4 Pro.

### Prijzen en beschikbaarheid

De prijzen voor de Mac mini M4 beginnen bij €719 voor het instapmodel en lopen op tot €5.464 voor de volledig geconfigureerde M4 Pro-variant. Pre-orders zijn reeds geopend, en vanaf 8 november zullen de nieuwe Mac mini’s ook bij andere retailers beschikbaar zijn.

Met deze indrukwekkende specificaties en het compacte formaat biedt de nieuwe Mac mini een krachtige en veelzijdige optie voor zowel professionele als thuisgebruikers die veel kracht willen in een klein apparaat.

Door: Drifter

GitHub Copilot verwelkomt concurrentie en evolueert naar een multi-modelstrategie, waarbij het niet langer uitsluitend wordt aangedreven door OpenAI’s GPT-modellen. Microsoft introduceert hiermee de mogelijkheid voor ontwikkelaars om zelf te kiezen uit meerdere AI-modellen voor hun code-assistent, zoals Claude 3.5 Sonnet van Anthropic en Google’s Gemini 1.5 Pro, naast de vertrouwde GPT-modellen van OpenAI.

### Toegang tot Meerdere Modellen

De nieuwe modellen zullen in de komende weken worden uitgerold in Copilot Chat, de chatfunctionaliteit die dient als het startpunt voor de multi-modelopties. Via Copilot Chat kunnen ontwikkelaars straks eenvoudig wisselen tussen verschillende modellen, afgestemd op hun specifieke behoeften en voorkeuren. Deze uitbreiding wordt ook geïntegreerd in andere onderdelen van GitHub Copilot, zoals Workspace.

### Onderlinge Concurrentie

De concurrentie tussen de AI-modellen binnen GitHub Copilot wordt versterkt door benchmarks die laten zien dat elk model unieke sterke punten heeft. Zo heeft Claude 3.5 Sonnet van Anthropic goed gescoord op programmeerbenchmarks, waarin het op bepaalde gebieden zelfs beter presteerde dan OpenAI’s GPT-4o. Toch blijft Microsoft investeren in het aanbod van OpenAI-modellen en voegt het ook de nieuwe OpenAI-modellen o1-preview en o1-mini toe aan GitHub Copilot.

### Van Exclusiviteit naar Keuzevrijheid

Voorheen was GitHub Copilot exclusief verbonden aan de LLM’s (Large Language Models) van OpenAI, dankzij de nauwe samenwerking tussen OpenAI en Microsoft, dat ook GitHub beheert. Met de overgang naar een multi-modelstrategie maakt Microsoft echter voorzichtig een stap in de richting van een openere benadering. Ondanks de overname door Microsoft blijft GitHub grotendeels zelfstandig opereren, wat ruimte geeft voor nieuwe partnerschappen en technologieën.

Volgens GitHub-CEO Thomas Dohmke is de multi-modelbenadering een natuurlijke stap in de ontwikkeling van AI-codegeneratie. “De volgende fase van AI-codegeneratie wordt niet alleen gedefinieerd door multi-modelfunctionaliteit, maar vooral door multi-modelkeuze,” stelt Dohmke. De nieuwe strategie biedt ontwikkelaars de flexibiliteit om het AI-model te selecteren dat het best aansluit op hun werkwijze en voorkeuren, waardoor GitHub Copilot nog beter kan inspelen op de groeiende diversiteit in AI-technologieën.

Door: Drifter

Shotcut 24.10 is een uitgebreide update voor het krachtige, opensource en cross-platform videobewerkingsprogramma, beschikbaar voor Windows, Linux en macOS. Shotcut maakt gebruik van FFmpeg, wat zorgt voor ondersteuning van de meest gangbare audio- en videoformaten. Bestanden hoeven niet geïmporteerd te worden en kunnen direct in hun originele formaat worden bewerkt. Het programma ondersteunt meerdere sporen, en projecten kunnen bestaan uit verschillende formaten en resoluties.

### Belangrijkste Veranderingen in Versie 24.10 ###

#### Spraak-naar-tekst (Speech to Text)
Shotcut introduceert voor het eerst AI-mogelijkheden, gebaseerd op OpenAI’s Whisper via het whisper.cpp-project. Via het menu *Subtitles > Speech to Text* kun je gesproken audio automatisch omzetten naar ondertiteling. De standaard ingebouwde AI-model is een basismodel dat goede snelheid en nauwkeurigheid biedt zonder veel geheugen te verbruiken. Voor een hogere nauwkeurigheid kan een groter model (in *ggml*-formaat) gedownload en geconfigureerd worden, wat wel ten koste gaat van snelheid.

Bij het omzetten van audio naar tekst worden twee taken uitgevoerd: de audio wordt geëxporteerd en vervolgens omgezet naar tekst. Het resultaat verschijnt als een nieuwe Subtitle Track in het Subtitles-paneel. Momenteel ondersteunt deze functie alleen Apple Silicon GPU’s; op andere systemen werkt deze functie multi-threaded op de CPU. Er kunnen echter afwijkingen zijn in de timing, en sommige transcripties kunnen onjuistheden bevatten. OpenAI waarschuwt bovendien om Whisper-modellen niet te gebruiken voor het transcriberen van opnamen zonder toestemming van de persoon in kwestie en raadt af om de functie te gebruiken in contexten waar nauwkeurigheid van cruciaal belang is.

#### Verbeteringen aan Transities
- Bij het *Ripple Deleten* van een transitie wordt de volledige inhoud van de originele clips hersteld.
- Bij *Liften* (niet-ripple delete) van een transitie wordt de opening automatisch opgevuld met de aangrenzende clips.
- Wanneer een aangrenzende clip verplaatst wordt, verlengt dit nu de duur van de transitie in plaats van een opening achter te laten.

#### Overige Verbeteringen
- De knop *Export > Video > Resample* is verwijderd; er verschijnen nu eenvoudig te negeren waarschuwingen bij bepaalde wijzigingen.
- *File > Show Project in Folder* is toegevoegd aan het menu.
- Een nieuwe *decimals* optie is toegevoegd voor numerieke waarden binnen het GPS Text-videofilter.
- *Recent Projects* heet nu simpelweg *Projects*, en items in deze lijst worden niet meer automatisch verwijderd wanneer de maximale lengte is bereikt.
- Het contextmenu in *Projects* bevat nu een *Remove* actie.
- De *Reframe*-video filter en -knop worden verborgen wanneer GPU-effecten zijn ingeschakeld.
- FFmpeg is geüpgraded naar versie 7.1 voor verbeterde ondersteuning en prestaties.

### Opgeloste Problemen
- Fout verholpen waarbij meerdere keren *Add Selected to Slideshow* kon leiden tot een crash, mogelijk ook van invloed op andere crashes in de Tijdlijn.
- Een probleem opgelost waarbij het openen van een project met een lege ondertitelingstrack een crash veroorzaakte.
- Een fout verholpen die soms leidde tot onjuiste breedtes in de *Reframe output* video filter, wat het exporteren kon verstoren.
- Een probleem met verdubbelde framerates voor AVCHD-video’s opgelost, wat mogelijk ook voor andere formaten verbeteringen oplevert.
- Een bug verholpen waarbij een proxyvideo voor iPhone 16 Pro-video’s met ruimtelijke audio problemen gaf.
- Problemen opgelost waarbij GPU-filters onder niet-GPU-filters geplakt werden.
- Het *Slideshow Generator* dialoogvenster is aangepast voor betere weergave bij verticale video’s.
- GPS Offset werd nu correct behouden in het GPS Text-videofilter.
- De maximale toegestane tijd in het Time Remap filter is aangepast om witte frames te voorkomen.

Met deze verbeteringen en fixes biedt Shotcut 24.10 een nog robuustere ervaring voor videobewerking, met nieuwe AI-mogelijkheden en verbeteringen in gebruikersgemak.

Door: Drifter