Ga naar inhoud
  • Drifter
    Drifter

    Windows 11 krijgt nieuwe beveiligingscontrole: programma's kunnen straks weigeren te starten als je pc niet aan de eisen voldoet

    Microsoft werkt aan een nieuwe beveiligingsfunctie voor Windows 11 die mogelijk grote gevolgen heeft voor de manier waarop bepaalde programma's op computers functioneren. Met Windows Baseline Protection introduceert het bedrijf een centrale controle waarmee het besturingssysteem vaststelt of een computer over een reeks belangrijke beveiligingsvoorzieningen beschikt en of deze daadwerkelijk zijn ingeschakeld.

    Het bijzondere aan deze ontwikkeling is dat niet alleen Windows zelf de beveiligingsstatus kan controleren. Ook softwareontwikkelaars krijgen de mogelijkheid om deze informatie op te vragen. Daardoor kunnen programma's voortaan rekening houden met de beveiliging van de computer waarop ze worden uitgevoerd. Afhankelijk van de keuzes van de ontwikkelaar kan een programma een waarschuwing tonen, bepaalde functies uitschakelen of in het uiterste geval helemaal weigeren om te starten.

    Microsoft presenteerde Windows Baseline Protection op 17 november 2026. De functie is inmiddels beschikbaar als testversie voor deelnemers aan het Windows Insider-programma. De algemene beschikbaarheid staat voorlopig gepland voor 2027.

    Eén centrale controle voor acht belangrijke beveiligingsvoorzieningen

    Windows 11 beschikt al jaren over verschillende beveiligingstechnieken die samen moeten voorkomen dat kwaadwillenden toegang krijgen tot belangrijke onderdelen van het besturingssysteem. Deze voorzieningen beschermen onder meer het opstartproces, het geheugen, systeemprocessen en de communicatie tussen Windows en de hardware.

    Het probleem is dat deze beveiligingsfuncties afzonderlijk van elkaar zijn ingesteld. Sommige zijn standaard ingeschakeld, terwijl andere afhankelijk zijn van de gebruikte hardware, de firmware-instellingen of de keuzes van de gebruiker. Daardoor is het niet altijd eenvoudig om vast te stellen of een computer daadwerkelijk aan een bepaalde beveiligingsstandaard voldoet.

    Met Windows Baseline Protection wil Microsoft daar verandering in brengen. De verschillende beveiligingscontroles worden samengebracht in één centraal systeem dat de beveiligingsstatus van een computer beoordeelt.

    De computer krijgt daarbij in feite één duidelijk resultaat: voldoet het apparaat aan alle gestelde beveiligingseisen of niet?

    Om aan de eerste versie van de beveiligingsstandaard te voldoen, moeten acht onderdelen in orde zijn. Het gaat om bestaande Windows- en hardwarebeveiligingen die gezamenlijk een stevigere bescherming moeten bieden tegen aanvallen op het besturingssysteem.

    Welke acht beveiligingsonderdelen controleert Microsoft?

    De eerste versie van Windows Baseline Protection kijkt naar de volgende acht beveiligingsvereisten:

    1. Beveiligingsprocessor (TPM 2.0)

    De Trusted Platform Module, doorgaans afgekort tot TPM, is een beveiligingsonderdeel dat gebruikmaakt van gespecialiseerde hardware. Deze processor kan gevoelige beveiligingsgegevens veilig bewaren en helpt Windows om de betrouwbaarheid van de computer vast te stellen.

    TPM 2.0 speelt onder meer een belangrijke rol bij apparaatbeveiliging, versleuteling en het controleren van de integriteit van het opstartproces.

    2. Secure Boot

    Secure Boot controleert tijdens het opstarten van de computer of de software die wordt geladen betrouwbaar is. Hierdoor wordt het moeilijker voor schadelijke programma's om zich al vóór het starten van Windows in het systeem te nestelen.

    Deze beveiligingsfunctie is vooral belangrijk tegen zogenoemde bootkits en andere vormen van malware die proberen het opstartproces te manipuleren.

    3. Virtualization-Based Security (VBS)

    Virtualization-Based Security gebruikt hardwarematige virtualisatie om een afgeschermde omgeving binnen Windows te creëren. Belangrijke beveiligingsprocessen kunnen daardoor in een afzonderlijk beschermd gedeelte worden uitgevoerd.

    Zelfs wanneer een aanvaller erin slaagt een ander onderdeel van Windows te compromitteren, kan deze extra beveiligingslaag voorkomen dat bepaalde gevoelige onderdelen direct toegankelijk worden.

    4. Geheugenintegriteit (Memory Integrity)

    Geheugenintegriteit is een onderdeel van de beveiliging van Windows dat controleert welke code en stuurprogramma's toegang krijgen tot bepaalde beschermde onderdelen van het systeem.

    De functie helpt voorkomen dat schadelijke of onbetrouwbare code zich nestelt in belangrijke geheugenonderdelen van Windows. Dit is met name relevant omdat stuurprogramma's vaak uitgebreide rechten hebben en daardoor een aantrekkelijk doelwit vormen voor aanvallers.

    5. Alleen ondertekende stuurprogramma's

    Windows controleert of stuurprogramma's digitaal zijn ondertekend voordat deze mogen worden geladen. Een digitale handtekening helpt vaststellen waar een stuurprogramma vandaan komt en of het bestand sinds de ondertekening is gewijzigd.

    Door deze controle kunnen niet-ondertekende en mogelijk onbetrouwbare stuurprogramma's worden tegengehouden.

    6. Door Windows gecertificeerde stuurprogramma's

    Naast digitale ondertekening kijkt de beveiligingsstandaard ook naar de certificering van stuurprogramma's. Het gaat hierbij om stuurprogramma's die voldoen aan de relevante eisen van Microsoft voor gebruik binnen Windows.

    Dit moet helpen voorkomen dat onbetrouwbare of onvoldoende gecontroleerde software op een diep niveau toegang krijgt tot het besturingssysteem.

    7. Bescherming tegen kerneldebugging

    Kerneldebugging is een geavanceerde functie waarmee ontwikkelaars en technici fouten in de diepste onderdelen van Windows kunnen onderzoeken.

    Hoewel deze mogelijkheid belangrijk is voor softwareontwikkeling en probleemoplossing, kan het uitschakelen van bepaalde beperkingen ook extra mogelijkheden bieden om de beveiliging van Windows te omzeilen.

    De nieuwe standaard controleert daarom of deze vorm van debugging voldoende is afgeschermd voor normaal dagelijks gebruik.

    8. Bescherming tegen kwetsbare stuurprogramma's

    Sommige stuurprogramma's bevatten beveiligingslekken die door kwaadwillenden kunnen worden misbruikt om hogere systeemrechten te verkrijgen.

    Windows beschikt daarom over beveiligingsmechanismen die bekende kwetsbare stuurprogramma's kunnen tegenhouden. De nieuwe controle kijkt of deze bescherming actief is.

    Samen vormen deze acht onderdelen de eerste beveiligingsstandaard van Windows Baseline Protection. Microsoft kan de eisen in toekomstige versies verder uitbreiden wanneer nieuwe beveiligingsrisico's daarom vragen.

    Waarom kan dit gevolgen hebben voor programma's die je dagelijks gebruikt?

    De belangrijkste verandering zit niet zozeer in de afzonderlijke beveiligingsfuncties, maar in de manier waarop softwareontwikkelaars de informatie daarover kunnen gebruiken.

    Tot nu toe moesten ontwikkelaars die wilden controleren of een computer voldoende beveiligd was vaak zelf verschillende controles uitvoeren. Een programma kon bijvoorbeeld afzonderlijk controleren of TPM 2.0 aanwezig was, of Secure Boot actief was en of bepaalde beveiligingsfuncties van Windows waren ingeschakeld.

    Dat kost ontwikkeltijd en kan bovendien tot verschillen tussen programma's leiden.

    Windows Baseline Protection maakt het mogelijk om de beveiligingsstatus via één centraal controlesysteem op te vragen. Een programma hoeft daardoor niet langer alle afzonderlijke beveiligingsvoorzieningen zelf te onderzoeken.

    Windows geeft aan of de computer aan de volledige beveiligingsstandaard voldoet. Wanneer dat niet het geval is, kan aanvullende informatie beschikbaar worden gemaakt over de onderdelen die ontbreken.

    Vervolgens bepaalt de softwareontwikkelaar wat er met die informatie gebeurt.

    Een ontwikkelaar kan bijvoorbeeld besluiten om:

    • Een melding te tonen waarin wordt uitgelegd welke beveiligingsvoorziening ontbreekt.
    • De gebruiker te adviseren bepaalde beveiligingsinstellingen in Windows in te schakelen.
    • Alleen bepaalde gevoelige functies tijdelijk uit te schakelen.
    • Extra controles uit te voeren voordat het programma toegang geeft tot belangrijke gegevens.
    • Het gebruik van de software volledig te blokkeren zolang de computer niet aan de beveiligingseisen voldoet.

    Dat laatste scenario is vooral interessant, maar ook potentieel problematisch. Microsoft verplicht softwaremakers namelijk niet om computers die niet aan de standaard voldoen te blokkeren. De beslissing ligt volledig bij de ontwikkelaar van het betreffende programma.

    Een computer die niet aan Windows Baseline Protection voldoet, betekent dus niet automatisch dat Windows zelf alle programma's tegenhoudt.

    Adobe, Battle.net en 1Password testen de nieuwe beveiligingsfunctie

    Microsoft werkt bij de ontwikkeling samen met verschillende softwarebedrijven. Onder de betrokken partijen bevinden zich onder meer Adobe, Battle.net, 1Password, Schoolyear en Raycast.

    Deze samenwerking is belangrijk omdat de beveiligingscontrole voor uiteenlopende toepassingen interessant kan zijn.

    Voor Adobe kan de mogelijkheid om de beveiligingsstatus van een computer te controleren bijdragen aan het herkennen van risicovolle situaties en het beschermen van gebruikers tegen nagemaakte of schadelijke software.

    Bij Battle.net, het gameplatform van Blizzard Entertainment, kan de controle helpen om de betrouwbaarheid van computers waarop games worden gespeeld beter te beoordelen. Dat kan bijvoorbeeld relevant zijn voor de beveiliging van online games en de bestrijding van misbruik.

    Ook wachtwoordmanager 1Password heeft belang bij een betrouwbare computeromgeving. Een wachtwoordmanager verwerkt immers zeer gevoelige informatie. Wanneer de computer waarop het programma draait onvoldoende beveiligd is, kan dat extra risico's opleveren voor opgeslagen wachtwoorden en andere vertrouwelijke gegevens.

    Schoolyear heeft eveneens een duidelijk toepassingsgebied. Deze software wordt gebruikt voor digitale examens. Onderwijsinstellingen moeten erop kunnen vertrouwen dat leerlingen een computer gebruiken die voldoende beveiligd is en niet eenvoudig kan worden gemanipuleerd tijdens een toets.

    Door de beveiligingsstatus vooraf te controleren, kan de examensoftware vaststellen of een apparaat aan de gestelde voorwaarden voldoet.

    Het is belangrijk om hierbij een onderscheid te maken: de betrokken bedrijven testen de mogelijkheden van Windows Baseline Protection, maar hebben daarmee niet aangekondigd dat hun bestaande programma's straks automatisch worden geblokkeerd op computers die niet aan alle eisen voldoen.

    Nieuwe beveiligingspagina in de instellingen van Windows 11

    Microsoft wil de nieuwe functie niet uitsluitend beschikbaar maken voor softwareontwikkelaars. Ook gewone gebruikers krijgen een overzichtelijke manier om te controleren hoe goed hun computer is beveiligd.

    Daarvoor wordt een aparte pagina toegevoegd aan de instellingen van Windows 11.

    In de testversie is Windows Baseline Protection te vinden via:

    Instellingen > Beveiliging > Baseline Protection

    Op deze pagina wordt weergegeven of de computer aan alle beveiligingsvereisten voldoet.

    Wanneer alle controles succesvol zijn afgerond, verschijnt een groen schild met de melding dat het apparaat volledig aan de beveiligingsstandaard voldoet.

    Wanneer één of meerdere beveiligingsvoorzieningen ontbreken, verschijnt een waarschuwing. Windows laat vervolgens zien welke onderdelen aandacht nodig hebben.

    Het voordeel hiervan is dat gebruikers niet langer afzonderlijk door allerlei ingewikkelde beveiligingsmenu's hoeven te zoeken om te ontdekken waarom hun computer niet optimaal is beveiligd.

    Microsoft wil bovendien een knop toevoegen waarmee ontbrekende beveiligingsvoorzieningen waar mogelijk automatisch kunnen worden ingeschakeld.

    Deze mogelijkheid kan een groot deel van het instelwerk uit handen nemen. Wel kan het noodzakelijk zijn om de computer opnieuw op te starten voordat de wijzigingen volledig actief worden.

    Niet alle instellingen kunnen rechtstreeks vanuit Windows worden aangepast. Sommige beveiligingsvoorzieningen zijn namelijk afhankelijk van de firmware en de hardware van de computer.

    Secure Boot inschakelen kan aanvullende handelingen vereisen

    Vooral Secure Boot kan voor gebruikers wat ingewikkelder zijn.

    Deze functie wordt niet uitsluitend vanuit Windows geregeld, maar moet ook in de UEFI-instellingen van de computer correct zijn geconfigureerd.

    UEFI is de moderne opvolger van het traditionele BIOS en bevat verschillende instellingen die bepalen hoe de computer wordt opgestart.

    Wanneer Secure Boot niet actief is, kan Windows uitleg geven over de stappen die nodig zijn om de functie alsnog in te schakelen. De gebruiker moet daarvoor mogelijk de computer opnieuw opstarten en het UEFI-menu openen.

    Omdat de indeling van dit menu per fabrikant en computermodel verschilt, kan Microsoft aanvullende aanwijzingen geven om de juiste instelling te vinden.

    Ook andere beveiligingsvoorzieningen kunnen afhankelijk zijn van de gebruikte hardware, firmwareversie of configuratie. Het is daarom niet gegarandeerd dat iedere computer alle vereisten met één druk op de knop kan inschakelen.

    Wat betekent dit voor gebruikers die Linux naast Windows 11 gebruiken?

    Een groep gebruikers die mogelijk extra aandacht aan de nieuwe functie moet besteden, bestaat uit mensen die Windows 11 combineren met een andere besturingssysteeminstallatie.

    Bij een zogenoemde dualbootconfiguratie staan bijvoorbeeld Windows 11 en Linux naast elkaar op dezelfde computer. Tijdens het opstarten kan de gebruiker vervolgens kiezen welk besturingssysteem wordt gestart.

    Sommige gebruikers passen hiervoor bepaalde beveiligingsinstellingen aan. Secure Boot kan bijvoorbeeld worden uitgeschakeld wanneer een specifieke Linux-distributie, een aangepast opstartproces of bepaalde stuurprogramma's daarmee problemen ondervinden.

    Ook kan Geheugenintegriteit bewust worden uitgeschakeld vanwege compatibiliteitsproblemen met bepaalde stuurprogramma's of om specifieke redenen die verband houden met de prestaties.

    Wanneer een van de vereiste beveiligingsvoorzieningen niet actief is, kan de computer de controle van Windows Baseline Protection niet doorstaan.

    Dat betekent echter niet dat Linux-gebruikers automatisch problemen krijgen met Windows. Het betekent vooral dat software die de nieuwe beveiligingsstatus controleert, mogelijk vaststelt dat de computer niet aan alle eisen voldoet.

    Als een ontwikkelaar vervolgens besluit om aanvullende beperkingen op te leggen, kan dat wel gevolgen hebben voor het gebruik van bepaalde programma's.

    Vooral gebruikers die bewust hun systeemconfiguratie aanpassen, doen er daarom verstandig aan de verdere ontwikkeling van deze functie in de gaten te houden.

    Ook oudere computers kunnen tegen beperkingen aanlopen

    Windows Baseline Protection kan eveneens gevolgen hebben voor computers die wat ouder zijn of waarop Windows 11 met afwijkende hardwareconfiguraties wordt gebruikt.

    Niet iedere computer beschikt over dezelfde beveiligingsmogelijkheden. Hoewel veel moderne systemen ondersteuning bieden voor TPM 2.0, Secure Boot en virtualisatiegebaseerde beveiliging, kunnen oudere systemen beperkingen hebben.

    Daarnaast kan het voorkomen dat een beveiligingsfunctie technisch wel wordt ondersteund, maar door de fabrikant niet standaard is ingeschakeld.

    Dat onderscheid is belangrijk. Een computer kan Windows 11 prima uitvoeren, maar toch niet aan alle voorwaarden van de nieuwe beveiligingsstandaard voldoen.

    Ook gebruikers die Windows 11 op officieel niet-ondersteunde hardware hebben geïnstalleerd, kunnen hiermee te maken krijgen.

    Het is op dit moment niet duidelijk welke gevolgen afzonderlijke softwareontwikkelaars hier uiteindelijk aan zullen verbinden. Een computer die niet aan de standaard voldoet, hoeft immers niet onbruikbaar te worden. Het hangt af van de programma's die de controle daadwerkelijk gaan gebruiken en de eisen die zij stellen.

    Windows Baseline Protection is geen garantie dat een computer volledig veilig is

    Hoewel de nieuwe functie een belangrijke stap kan zijn in het verbeteren van de beveiliging van Windows 11, moet de betekenis ervan niet worden overschat.

    Wanneer een computer aan alle acht voorwaarden voldoet, betekent dit dat de belangrijkste gecontroleerde beveiligingsvoorzieningen actief zijn. Het is echter geen garantie dat het systeem volledig beschermd is tegen virussen, ransomware, phishing, spyware of andere vormen van cybercriminaliteit.

    Ook een goed beveiligde computer kan besmet raken wanneer een gebruiker bijvoorbeeld een schadelijke bijlage opent, inloggegevens op een nagemaakte website invoert of een onbetrouwbaar programma installeert.

    Windows Baseline Protection moet daarom worden gezien als een controle van de technische beveiligingsbasis van een computer, niet als een vervanging voor antivirussoftware, software-updates of verstandig computergebruik.

    Het doel is vooral om ervoor te zorgen dat essentiële beveiligingsvoorzieningen daadwerkelijk actief zijn en dat zowel gebruikers als softwareontwikkelaars daar op een betrouwbare manier inzicht in krijgen.

    Microsoft wil de beveiligingsstandaard in de toekomst verder aanscherpen

    De eerste versie van Windows Baseline Protection is nadrukkelijk bedoeld als het begin van een bredere ontwikkeling.

    Microsoft wil de beveiligingsstandaard in de toekomst verder uitbreiden. Naarmate nieuwe bedreigingen ontstaan en beveiligingstechnieken worden verbeterd, kunnen aanvullende eisen worden toegevoegd.

    Daarbij is het belangrijk dat de beveiligingsstatus niet alleen een momentopname van enkele instellingen is. Microsoft wil een controleerbare en versiegebonden beveiligingsstatus aanbieden, zodat duidelijk is aan welke standaard een computer op een bepaald moment voldoet.

    Voor bedrijven en organisaties kan dit bijzonder nuttig zijn. Systeembeheerders krijgen daarmee een eenvoudiger manier om te controleren of alle computers binnen hun organisatie voldoende beveiligd zijn.

    Voor ontwikkelaars ontstaat bovendien een uniforme methode om te beoordelen of een apparaat geschikt is voor het gebruik van hun software.

    Microsoft werkt hiervoor ook aan mogelijkheden waarmee de beveiligingsstatus cryptografisch kan worden gecontroleerd. Dit is vooral interessant voor situaties waarin een organisatie niet alleen wil vertrouwen op informatie die lokaal door Windows wordt weergegeven, maar ook op afstand zekerheid wil krijgen over de beveiligingsstatus van een apparaat.

    Wanneer verschijnt Windows Baseline Protection voor iedereen?

    Op dit moment bevindt Windows Baseline Protection zich in de testfase binnen het Windows Insider-programma. Dat betekent dat de functie nog niet voor alle Windows 11-gebruikers beschikbaar is.

    Microsoft heeft de algemene beschikbaarheid voor 2027 aangekondigd. Tot die tijd kan de werking verder worden aangepast op basis van ervaringen van gebruikers, ontwikkelaars en zakelijke klanten.

    Het is bovendien mogelijk dat de beveiligingsvereisten in de aanloop naar de definitieve introductie worden uitgebreid of gewijzigd.

    Voorlopig hoeven gebruikers dus niet direct hun computer aan te passen of zich zorgen te maken dat bestaande programma's plotseling niet meer werken.

    Wel is het verstandig om de beveiligingsinstellingen van Windows 11 op orde te houden. Functies zoals Secure Boot, TPM 2.0 en Geheugenintegriteit bieden belangrijke bescherming tegen verschillende vormen van aanvallen en zijn voor de meeste gebruikers aan te raden.

    Door: Drifter




    Feedback Gebruiker

    Aanbevolen Reacties

    Er zijn geen reacties om weer te geven.



    Log in om te reageren

    Je kunt een reactie achterlaten na het inloggen



    Login met de gegevens die u gebruikt bij softtrack

×
×
  • Nieuwe aanmaken...