Windows 11 waarschuwt: nieuwe herstelfunctie kan tot 50 GB opslagruimte gebruiken, maar biedt een belangrijke veiligheidswinst

Microsoft introduceert in Windows 11 een nieuwe herstelmogelijkheid genaamd Point-in-time Restore (Herstel naar een eerder tijdstip). De functie verscheen voor het eerst in de optionele cumulatieve update KB5095093 van juni 2026 en wordt vanaf de beveiligingsupdates van Patch Tuesday in juli 2026 voor alle ondersteunde Windows 11-systemen beschikbaar.

Hoewel sommige gebruikers mogelijk schrikken van het feit dat de functie tot 50 GB opslagruimte kan gebruiken, is daar een goede reden voor. Point-in-time Restore maakt het mogelijk een complete Windows-installatie terug te zetten naar een eerder werkend moment, zonder dat Windows opnieuw hoeft te worden geïnstalleerd of persoonlijke bestanden handmatig moeten worden teruggezet.

Voor veel gebruikers kan deze functie het verschil betekenen tussen een herstel van ongeveer een half uur en urenlang opnieuw installeren, configureren en software terugplaatsen.

Wat is Point-in-time Restore?

Point-in-time Restore is een nieuwe ingebouwde systeemherstelfunctie van Windows 11 die automatisch volledige snapshots van de Windows-systeemschijf maakt.

Een dergelijke snapshot bevat onder andere:

• Windows zelf;
• geïnstalleerde programma's;
• stuurprogramma's;
• systeeminstellingen;
• het register;
• gebruikersbestanden die zich op de Windows-partitie bevinden.

Wanneer Windows later ernstig beschadigd raakt — bijvoorbeeld na een mislukte update, een defect stuurprogramma, corrupte systeembestanden of malware — kan de computer worden teruggezet naar één van deze opgeslagen momenten.

Hierdoor wordt de volledige systeemschijf exact teruggebracht naar de toestand waarin deze zich bevond toen de herstelpunt-snapshot werd gemaakt.

Geen nieuwe techniek

Hoewel Point-in-time Restore nieuw is voor Windows 11, maakt de functie gebruik van een bestaande technologie.

Microsoft gebruikt hiervoor de Volume Shadow Copy Service (VSS).

Deze techniek bestaat al sinds Windows XP en wordt al jarenlang gebruikt door onder andere:

• Windows Backup;
• Systeemherstel;
• professionele back-upsoftware;
• zakelijke back-upoplossingen.

Het verschil is dat Microsoft VSS nu inzet voor een veel uitgebreider systeemherstel dan voorheen.

Waarom kan de functie zoveel opslagruimte gebruiken?

Microsoft heeft een dynamisch opslagmodel gekozen.

De maximale ruimte die Point-in-time Restore mag gebruiken bedraagt standaard:

• 2% van de totale capaciteit van de systeemschijf
• met een minimum van 2 GB
• en een maximum van 50 GB

Hierdoor verschilt het werkelijke gebruik per computer

Nee.

Dat is een belangrijk verschil.

Windows reserveert niet meteen tientallen gigabytes zodra de functie wordt ingeschakeld.

De ingestelde opslagruimte vormt uitsluitend een maximum.

VSS gebruikt alleen daadwerkelijk ruimte wanneer nieuwe herstelpunten worden aangemaakt.

Stel bijvoorbeeld dat alle aanwezige snapshots samen slechts 8 GB groot zijn.

Dan gebruikt Point-in-time Restore ook slechts 8 GB.

De overige beschikbare ruimte blijft gewoon beschikbaar voor Windows, programma's en bestanden.

Samenwerking met Reserved Storage

Microsoft heeft de nieuwe functie geïntegreerd met de bestaande Reserved Storage van Windows.

Reserved Storage wordt al gebruikt om onder andere:

• Windows-updates;
• tijdelijke systeembestanden;
• onderhoudswerkzaamheden

betrouwbaarder te laten verlopen.

Hierdoor is de werkelijke impact op de beschikbare vrije schijfruimte vaak kleiner dan gebruikers op basis van de ingestelde limiet zouden verwachten.

Hoe vaak worden herstelpunten gemaakt?

Standaard maakt Windows automatisch één nieuw herstelpunt per 24 uur.

Dit gebeurt volledig op de achtergrond.

Gebruikers merken daar normaal gesproken niets van:

• geen meldingen;
• geen vensters;
• geen merkbare onderbrekingen.

Hoe lang blijven herstelpunten bewaard?

Standaard bewaart Windows herstelpunten gedurende 72 uur, oftewel drie dagen.

Daarna worden oudere snapshots automatisch verwijderd.

Zakelijke beheerders kunnen dit via Intune en CSP-beleid aanpassen.

Beschikbare bewaartermijnen zijn onder andere:

• 4 uur
• 6 uur
• 12 uur
• 16 uur
• 24 uur
• 72 uur

Kun je de instellingen aanpassen?

Op Windows Home en Windows Pro kunnen gebruikers zelf:

• Point-in-time Restore in- of uitschakelen;
• de maximale opslagruimte wijzigen.

De volgende instellingen zijn echter niet beschikbaar voor particuliere gebruikers:

• hoe vaak snapshots worden gemaakt;
• hoe lang deze worden bewaard.

Deze opties zijn uitsluitend bedoeld voor zakelijke IT-beheerders.

Wat gebeurt er wanneer de functie voor het eerst wordt ingeschakeld?

Na het inschakelen wacht Windows niet eerst 24 uur.

Wanneer nog geen herstelpunt bestaat, plant Windows automatisch zo snel mogelijk een eerste snapshot.

De exacte timing hangt af van:

• wanneer de computer is opgestart;
• de systeembelasting;
• de aanwezigheid van eerdere herstelpunten.

Microsoft toont hierbij geen voortgangsbalk of melding.

Alles verloopt volledig automatisch op de achtergrond.

Wanneer verwijdert Windows herstelpunten automatisch?

Windows verwijdert oude herstelpunten in verschillende situaties.

1. De bewaartermijn verloopt

Na standaard 72 uur worden oudere snapshots automatisch verwijderd.

2. De maximale opslagruimte is bereikt

Wanneer de ingestelde opslaglimiet is bereikt, verwijdert Windows eerst de oudste herstelpunten om ruimte vrij te maken voor nieuwe.

3. Er blijft minder dan 20 GB vrije schijfruimte over

Microsoft heeft een veiligheidsgrens ingebouwd.

Wanneer de systeemschijf minder dan 20 GB vrije ruimte bevat, begint Windows automatisch oude herstelpunten te verwijderen.

Hierdoor blijft voldoende ruimte beschikbaar voor:

• Windows-updates;
• tijdelijke systeembestanden;
• virtueel geheugen;
• normale systeemtaken.

4. Ernstige VSS-fouten

In uitzonderlijke gevallen kan VSS alle herstelpunten verwijderen.

Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer:

• de schijf volledig vol raakt;
• geheugenproblemen optreden;
• schrijffouten ontstaan;
• VSS de snapshots niet langer betrouwbaar kan onderhouden.

Extra vereiste voor een herstel

Om een herstel daadwerkelijk uit te voeren, moet voldoende vrije schijfruimte beschikbaar zijn.

Windows vereist minimaal evenveel vrije ruimte als de totale omvang van de aanwezige herstelpunten.

Ontbreekt die ruimte, dan kan het herstel niet worden gestart.

Staat Point-in-time Restore standaard ingeschakeld?

Dat hangt af van de grootte van de systeemschijf.

Automatisch ingeschakeld

De functie wordt standaard geactiveerd op systemen met een Windows-partitie van 200 GB of groter.

Dit geldt voor:

• Windows Home;
• niet-beheerde Windows Pro-installaties.

Standaard uitgeschakeld

Op kleinere schijven, bijvoorbeeld:

• 128 GB;
• 160 GB;
• 180 GB,

blijft de functie standaard uitgeschakeld.

Gebruikers kunnen deze desgewenst zelf handmatig inschakelen.

Zo voorkomt Microsoft dat systemen met beperkte opslag ongemerkt veel schijfruimte verliezen.

Zakelijke pc's

Op domeingebonden of via Intune beheerde computers blijft Point-in-time Restore standaard uitgeschakeld.

Vanaf Windows 11 versie 26H2 kunnen systeembeheerders de functie centraal activeren via het Recovery CSP-beleid.

Point-in-time Restore inschakelen

De functie is te vinden via:

Instellingen → Systeem → Herstel → Point-in-time Restore

Na bevestiging van het UAC-venster verschijnt een pagina waarop onder andere beschikbaar zijn:

• de aan/uit-schakelaar;
• maximale opslagruimte;
• informatie over herstelpunten.

De eerste snapshot wordt daarna automatisch op de achtergrond aangemaakt.

Windows herstellen met Point-in-time Restore

Wanneer Windows niet meer normaal opstart, wordt automatisch de Windows Recovery Environment (WinRE) gestart.

Dat gebeurt meestal nadat Windows drie keer achter elkaar niet succesvol is opgestart.

Vanuit WinRE kan de gebruiker kiezen voor:

Problemen oplossen → Point-in-time Restore

Vervolgens verschijnt een lijst met beschikbare herstelpunten.

Na selectie van het gewenste tijdstip zet Windows de volledige systeemschijf terug naar de gekozen snapshot.

Ook handmatig testen

Gebruikers kunnen WinRE ook handmatig openen via:

Instellingen → Systeem → Herstel → Geavanceerd opstarten → Nu opnieuw opstarten

Hiermee kan de herstelprocedure vooraf worden getest.

BitLocker-beveiliging

Wanneer de systeemschijf is versleuteld met BitLocker, vraagt WinRE eerst om de herstelcode.

Deze sleutel kan doorgaans worden teruggevonden in het Microsoft-account waarmee BitLocker is ingesteld.

Pas daarna kan het herstel worden uitgevoerd.

Hoe lang duurt een herstel?

Tijdens praktijktests duurde een volledig herstel van een gemiddeld gebruikte Windows-installatie ongeveer 30 minuten.

Na afloop start Windows weer normaal op.

Alles wordt teruggezet naar de gekozen snapshot:

• programma's;
• instellingen;
• stuurprogramma's;
• documenten;
• gebruikersbestanden op de systeemschijf.

Bestanden die na het gekozen herstelpunt zijn aangemaakt of gewijzigd, gaan daarbij uiteraard verloren.

Beperkingen van Point-in-time Restore

Ondanks de uitgebreide mogelijkheden kent de functie enkele beperkingen.

Alleen de Windows-partitie

Het herstel heeft uitsluitend betrekking op de systeemschijf waarop Windows is geïnstalleerd.

Andere interne of externe schijven blijven volledig ongemoeid.

Cloudopslag

Bestanden die vóór het herstel al waren gesynchroniseerd met cloudopslagdiensten zoals OneDrive blijven behouden.

Na het herstel kan OneDrive wel tijdelijke synchronisatieconflicten melden, die doorgaans automatisch of door een nieuwe synchronisatie worden opgelost.

Wijzigen van Windows-editie

Wanneer een gebruiker bijvoorbeeld:

• Windows Home heeft geüpgraded naar Windows Pro,

en daarna teruggaat naar een herstelpunt dat nog uit de Home-periode stamt, kan de Windows-installatie beschadigd raken of onbruikbaar worden.

EFS-versleutelde bestanden

Bestanden die gebruikmaken van Encrypting File System (EFS) kunnen problemen veroorzaken tijdens het herstelproces.

Niet elk gewenst moment is beschikbaar

Omdat herstelpunten volgens een vast schema worden aangemaakt, bestaat er geen garantie dat precies vóór een probleem een snapshot beschikbaar is.

Stond de computer bijvoorbeeld uit of in de slaapstand op het geplande tijdstip, dan wordt er geen herstelpunt gemaakt.

Door: Drifter