Slimme brillen met ingebouwde camera's, zoals de Ray-Ban Meta-brillen, liggen steeds meer onder een vergrootglas. Verschillende politieke partijen uiten hun zorgen over het gebruik van deze zogenoemde 'gluurbrillen', omdat mensen hiermee ongemerkt foto's en video's kunnen maken van anderen in de openbare ruimte. Vooral het heimelijk filmen van vrouwen, sekswerkers en andere nietsvermoedende personen heeft geleid tot maatschappelijke en politieke discussie.
Ook de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft inmiddels meldingen ontvangen over het gebruik van dergelijke brillen. Volgens de toezichthouder zijn er drie meldingen binnengekomen waarin zorgen worden geuit over mogelijke schendingen van de privacy.
Opvallend onopvallend
De Ray-Ban Meta-brillen zijn verkrijgbaar vanaf ongeveer 400 euro en lijken uiterlijk sterk op een gewone zonne- of bril. Juist doordat de camera's en opnamefuncties grotendeels in het montuur zijn verwerkt, is voor omstanders vaak nauwelijks zichtbaar dat er wordt gefilmd of gefotografeerd.
Bij traditionele smartphones is doorgaans duidelijk wanneer iemand een toestel vasthoudt om beelden op te nemen. Bij een slimme bril ontbreekt dat zichtbare signaal grotendeels, waardoor mensen zich vaak niet realiseren dat zij mogelijk worden vastgelegd. Dat maakt de technologie volgens critici fundamenteel anders dan een gewone telefooncamera.
Beelden van sekswerkers en voorbijgangers op sociale media
Op verschillende sociale media, waaronder TikTok en Instagram, circuleren video's die met slimme camerabrillen zijn opgenomen. Daarop zijn onder meer herkenbare sekswerkers en klanten in het Amsterdamse Wallengebied te zien. Ook verschijnen video's waarin dragers van de bril hun volgers laten meekijken terwijl zij onbekende vrouwen aanspreken of proberen te versieren. Omdat de opnames vaak ongemerkt plaatsvinden, weten de gefilmde personen veelal niet dat zij worden vastgelegd of dat de beelden later online worden gedeeld.
Het online verspreiden van dergelijke video's kan ingrijpende gevolgen hebben voor de persoonlijke levenssfeer van de betrokkenen. Zeker wanneer personen duidelijk herkenbaar in beeld zijn gebracht, kunnen zij te maken krijgen met ongewenste aandacht, reputatieschade of gevoelens van onveiligheid.
CDA pleit voor verbod in openbare ruimtes
Het CDA vindt dat de huidige ontwikkeling aanleiding geeft om het gebruik van slimme camerabrillen in openbare ruimtes aan banden te leggen. Volgens Kamerlid Jantine Zwinkels wordt het steeds moeilijker om dergelijke brillen van een gewone bril te onderscheiden, waardoor mensen vaak niet beseffen dat zij worden gefilmd.
De partij onderzoekt daarom de mogelijkheid om het gebruik van deze brillen op straat, in publieke gebouwen en andere openbare locaties te verbieden. Volgens het CDA is het onwenselijk dat opnames ongemerkt kunnen worden gemaakt en vervolgens zonder medeweten van de betrokkenen op internet kunnen belanden. Mede voor dit onderzoek zijn Kamervragen gesteld.
D66 wil onderzoek naar duidelijke regels
Ook D66 maakt zich zorgen over de gevolgen van slimme camerabrillen voor de privacy. De partij benadrukt dat mensen in de openbare ruimte moeten kunnen herkennen wanneer zij worden gefilmd. Volgens Kamerlid Sarah El Boujdaini moet duidelijker worden onder welke voorwaarden deze technologie mag worden gebruikt.
D66 pleit ervoor dat de Autoriteit Persoonsgegevens onderzoekt welke aanvullende regels of richtlijnen nodig zijn. Daarbij staat volgens de partij centraal dat technologische innovatie mogelijk moet blijven, maar dat burgers tegelijkertijd voldoende bescherming moeten genieten tegen ongewenste en onzichtbare opnames.
JA21 ziet vooralsnog geen noodzaak voor een algemeen verbod
JA21 neemt een terughoudender standpunt in. De partij erkent dat heimelijk filmen in gevoelige omgevingen, zoals toiletten, kleedkamers of andere besloten ruimtes, een duidelijke grens overschrijdt. Volgens JA21 moet echter eerst zorgvuldig worden onderzocht of de bestaande wetgeving daadwerkelijk tekortschiet voordat nieuwe verboden worden ingevoerd.
De partij vindt dat eventuele wettelijke aanpassingen gericht moeten zijn op concrete misstanden en niet op de technologie als geheel. Volgens JA21 moet worden voorkomen dat nieuwe technologische ontwikkelingen bij voorbaat onmogelijk worden gemaakt wanneer bestaande regels mogelijk al voldoende bescherming bieden.
Reactie van het ministerie
Het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft aangegeven eerst de schriftelijke Kamervragen over het onderwerp te zullen beantwoorden voordat inhoudelijk wordt gereageerd op de discussie over slimme camerabrillen en eventuele aanvullende regelgeving.
Toenemende maatschappelijke discussie
De opkomst van slimme brillen met geïntegreerde camera's leidt tot een bredere maatschappelijke discussie over de balans tussen technologische innovatie en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Waar de technologie nieuwe mogelijkheden biedt voor het maken van foto's en video's zonder een smartphone te gebruiken, roept zij tegelijkertijd vragen op over transparantie, toestemming en de mate waarin mensen zich nog vrij en veilig kunnen bewegen in de openbare ruimte zonder ongemerkt te worden gefilmd.
De politieke discussie richt zich daarom niet alleen op de techniek zelf, maar vooral op de vraag of de bestaande privacywetgeving voldoende aansluit bij deze nieuwe generatie draagbare camera's en of aanvullende regelgeving noodzakelijk is om misbruik te voorkomen.
Door: Drifter
Aanbevolen Reacties
Er zijn geen reacties om weer te geven.
Log in om te reageren
Je kunt een reactie achterlaten na het inloggen
Login met de gegevens die u gebruikt bij softtrack