De schade door beleggingsfraude loopt in Nederland mogelijk op tot 750 miljoen euro per jaar. Geen wonder dat veel mensen wantrouwig zijn wanneer een cryptoplatform vraagt om een kopie van hun identiteitskaart. Lezer B. Roest stelt daarom een terechte vraag: hoe veilig is dat eigenlijk, en welke gegevens mag een cryptodienstverlener wettelijk van je vragen?
Waarom vraagt een cryptoplatform om je identiteitsbewijs?
Wie investeert in cryptovaluta zoals bitcoin, ethereum of solana, doet dat meestal via een online cryptoplatform of broker. In Nederland en de Europese Unie moeten deze aanbieders beschikken over een zogeheten MiCAR-vergunning. Die vergunning verplicht hen om te voldoen aan de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft).
Volgens toezichthouder AFM betekent dit dat cryptodienstverleners hun klanten moeten identificeren én verifiëren. Met andere woorden: ze moeten vaststellen wie je bent en controleren of de gegevens kloppen. Dat gebeurt doorgaans met een geldig identiteitsbewijs, zoals een paspoort of identiteitskaart. Ja, een cryptoplatform mag hier dus wettelijk om vragen.
Welke persoonsgegevens mogen ze van je vragen?
Een cryptodienstverlener mag onder meer de volgende gegevens opvragen en verwerken:
- Volledige naam
- Geboortedatum en geboorteplaats
- Woonadres
- Nationaliteit
- Een geldig identiteitsbewijs (inclusief documentnummer)
Deze gegevens zijn nodig om te voldoen aan wettelijke verplichtingen. Voor andere, aanvullende persoonsgegevens moet het platform kunnen aantonen waarom die noodzakelijk zijn. Daarbij zijn ze altijd gebonden aan de regels van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Dat betekent onder andere dat gegevens niet langer dan nodig mogen worden bewaard en goed beveiligd moeten zijn.
Mag je gegevens zwartmaken op je identiteitsbewijs?
Het zwartmaken (afschermen) van bepaalde gegevens op je identiteitsbewijs is niet altijd toegestaan. In het kader van de Wwft moet een cryptodienstverlener je identiteit volledig kunnen vaststellen. Dat betekent dat essentiële gegevens, zoals het documentnummer, vaak niet mogen worden weggelakt.
Wel geldt dat het platform alleen die gegevens mag verwerken die noodzakelijk zijn voor het doel waarvoor ze worden gevraagd. Het bedrijf moet dit ook kunnen uitleggen en verantwoorden.
Wat doen cryptodienstverleners met al die gegevens?
De verzamelde persoonsgegevens worden voor meerdere wettelijke doeleinden gebruikt:
-
Klantidentificatie
Het platform moet weten met wie het zaken doet en of die persoon daadwerkelijk bestaat. -
Transactiemonitoring
Cryptodienstverleners zijn verplicht om transacties te controleren. Als transacties ongebruikelijk zijn of niet passen bij het profiel van de klant, moeten ze dit melden. -
Controle op sanctielijsten
Met behulp van identificatiegegevens wordt gecontroleerd of een klant voorkomt op nationale of internationale sanctielijsten.
Deze verplichtingen zijn vergelijkbaar met de eisen die aan banken worden gesteld.
Loop je risico door een kopie van je ID te geven?
Er is altijd een zeker risico wanneer je persoonsgegevens deelt, zeker online. Het risico zit niet zozeer in de wetgeving, maar in hoe zorgvuldig een platform met je gegevens omgaat. Een aanbieder die onder toezicht staat, moet voldoen aan strenge beveiligings- en privacy-eisen. Onbetrouwbare of niet-gereguleerde platforms vormen een veel groter gevaar voor identiteitsfraude of datalekken.
Waar moet je op letten als je in crypto investeert?
1. Wees alert op onrealistische beloftes
Beleggingsfraude komt veel voor in de cryptowereld. Beloofde rendementen zoals “gegarandeerd tien keer winst” of “gratis crypto” zijn vrijwel altijd verdacht. Als iets te mooi klinkt om waar te zijn, is dat meestal ook zo.
Wees ook kritisch op influencers of bekende Nederlanders die crypto aanprijzen. Hun naam of gezicht is geen garantie voor betrouwbaarheid.
2. Controleer of de aanbieder onder toezicht staat
Kies bij voorkeur een cryptodienstverlener die onder toezicht staat van de AFM. Deze aanbieders moeten voldoen aan strenge regels. Platformen zonder toezicht brengen extra risico’s met zich mee.
Een belangrijk waarschuwingssignaal: je kunt wel geld storten, maar niet opnemen. Dat wijst vaak op fraude.
3. Kies zorgvuldig je cryptowallet
Crypto wordt bewaard in een digitale portemonnee, een zogeheten wallet. Je kunt kiezen voor:
-
Een wallet van een extern bedrijf
Dat is gebruiksvriendelijk, maar vereist vertrouwen in die partij. -
Een privéwallet
Hierbij beheer je zelf de sleutels. Dat geeft maximale controle, maar ook maximale verantwoordelijkheid. Raak je de toegangscode kwijt of maak je geen back-up, dan ben je je crypto definitief kwijt.
4. Vergeet je belastingaangifte niet
Cryptovaluta vallen onder je vermogen en moeten worden opgegeven bij de Belastingdienst in box 3. Dit was altijd al verplicht, maar wordt vanaf 1 januari 2026 extra gecontroleerd. Cryptodienstverleners zijn dan verplicht om klant- en transactiegegevens door te geven aan de Belastingdienst.
Conclusie
Een cryptoplatform mag wettelijk om een kopie van je identiteitsbewijs vragen, mits het onder toezicht staat en voldoet aan de geldende wetgeving. De grootste risico’s ontstaan niet door gereguleerde partijen, maar door onbetrouwbare of niet-gecontroleerde aanbieders. Wie wil investeren in crypto doet er goed aan kritisch te blijven, aanbieders te controleren en zich bewust te zijn van zowel de financiële als privacyrisico’s.
Door: Drifter