Merk je dat je internetverbinding trager aanvoelt zodra je een VPN inschakelt? Dan ben je zeker niet de enige. Een VPN en internet zijn tegenwoordig bijna onlosmakelijk met elkaar verbonden. Je gebruikt een VPN om veiliger te surfen, om op afstand te werken, om geografische beperkingen te omzeilen of simpelweg voor extra privacy. Toch kan het gebruik van een VPN invloed hebben op je internetsnelheid, soms meer dan je zou verwachten.
Dat is frustrerend, vooral als je een snel internetabonnement hebt en verwacht dat alles soepel blijft werken. Het goede nieuws: een trage VPN-verbinding heeft vrijwel altijd een logische verklaring. En in veel gevallen kun je zelf iets doen om de snelheid aanzienlijk te verbeteren, zonder je hele netwerk of abonnement te hoeven aanpassen.
Hoe een VPN je internet beïnvloedt
Wanneer je een VPN gebruikt, wordt al je internetverkeer eerst versleuteld en vervolgens via een externe VPN-server geleid. Dat betekent dat je data een extra omweg maakt voordat deze zijn bestemming bereikt. Bovendien kost het versleutelen en ontsleutelen van gegevens rekenkracht. Deze twee factoren samen zorgen ervoor dat een VPN vrijwel altijd enige snelheidsvermindering veroorzaakt.
Hoe groot dat snelheidsverlies is, hangt af van meerdere factoren: de gebruikte techniek, je eigen hardware, de kwaliteit van de VPN-server en de manier waarop je netwerk is ingesteld. Als het verschil tussen je normale internetsnelheid en je VPN-verbinding groot is, staat er meestal ergens iets niet optimaal ingesteld.
Veelvoorkomende oorzaken van een trage VPN-verbinding
1. Een verouderd of inefficiënt VPN-protocol
Het VPN-protocol bepaalt hoe jouw gegevens worden versleuteld en verstuurd. Oudere protocollen zoals L2TP/IPsec of traditioneel OpenVPN staan bekend om hun stabiliteit en veiligheid, maar zijn niet ontworpen voor de hoge snelheden van moderne glasvezel- en kabelverbindingen. Ze gebruiken relatief veel overhead, wat ten koste gaat van de doorvoersnelheid.
Nieuwere protocollen, zoals WireGuard, zijn juist ontwikkeld met snelheid, eenvoud en efficiëntie als uitgangspunt. Ze gebruiken modernere cryptografie, minder code en efficiëntere verbindingen. Hierdoor kunnen ze vaak een veel hogere snelheid halen, met minder belasting voor je systeem. Als je VPN-aanbieder of eigen VPN-server dit protocol ondersteunt, kan overstappen direct een merkbaar verschil opleveren.
2. Te zwakke hardware of beperkte rekenkracht
Versleuteling is geen vrijblijvende taak. Vooral bij sterke encryptie-algoritmes moet je apparaat flink rekenen. Oudere laptops, smartphones, routers of mini-pc’s kunnen hierdoor een bottleneck vormen. Het gevolg is dat je internet trager wordt, zelfs als je verbinding zelf prima is.
Dit zie je vooral bij VPN’s die op de router draaien. Een standaard consumentenrouter heeft vaak onvoldoende rekenkracht om hoge snelheden te combineren met zware encryptie. In dat geval kan het helpen om:
- De VPN alleen op specifieke apparaten te gebruiken
- De encryptiesterkte (waar mogelijk) aan te passen
- Over te stappen op krachtigere hardware
3. Overbelaste of verafgelegen VPN-servers
Niet alleen jouw eigen apparatuur speelt een rol, ook de VPN-server zelf is cruciaal. Veel VPN-servers worden door honderden of zelfs duizenden gebruikers tegelijk gebruikt. Tijdens drukke momenten kan dat leiden tot vertraging en lagere snelheden.
Daarnaast geldt: hoe verder de server fysiek van jou verwijderd is, hoe groter de vertraging (latency). Een server aan de andere kant van de wereld zorgt vrijwel altijd voor een langzamere verbinding dan een server in je eigen land of buurland.
Oplossingen kunnen zijn:
- Handmatig een minder drukke server kiezen
- Een server dichter bij je locatie selecteren
- Gebruikmaken van aanbieders die inzicht geven in serverbelasting
4. Beperkingen door je internetprovider
Hoewel een internetprovider niet kan zien welke websites je bezoekt wanneer je een VPN gebruikt, is vaak wel zichtbaar dát je VPN-verkeer gebruikt. Sommige providers behandelen VPN-verkeer anders dan regulier verkeer en kunnen dit vertragen, vooral bij intensief dataverbruik.
Dit effect kan sterker zijn bij streamen, downloaden of online gamen. Streamingdiensten zoals Netflix, Disney+ of Amazon Prime herkennen vaak VPN-verkeer en blokkeren of beperken dit actief. Daardoor kan je snelheid lager uitvallen of werkt streamen via een VPN simpelweg minder goed.
In zulke gevallen is er helaas weinig technisch aan te doen, behalve:
- Tijdelijk de VPN uitschakelen voor streaming
- Een VPN-server kiezen die speciaal is geoptimaliseerd voor dit soort verkeer
5. Geen gebruik van split tunneling
Standaard sturen veel VPN’s al het internetverkeer door de versleutelde tunnel. Dat betekent dat ook niet-gevoelige data, zoals muziekstreaming, software-updates of lokaal netwerkverkeer, onnodig wordt versleuteld. Dit kost bandbreedte en verlaagt de snelheid.
Met split tunneling kun je zelf bepalen welke apps of diensten via de VPN lopen en welke direct via je normale internetverbinding gaan. Zo kun je bijvoorbeeld:
- Je browser en werkapps via de VPN laten lopen
- Streamingdiensten en cloudback-ups buiten de VPN houden
Dit zorgt voor een betere balans tussen privacy, veiligheid en snelheid.
6. Verouderde software of ongunstige instellingen
VPN-software en besturingssystemen worden continu verbeterd. Updates bevatten vaak optimalisaties voor prestaties, beveiliging en compatibiliteit. Als je VPN-client of besturingssysteem niet up-to-date is, loop je deze verbeteringen mis.
Ook oude of automatisch overgenomen instellingen kunnen problemen veroorzaken, bijvoorbeeld na een grote systeemupdate. Soms helpt het om:
- De VPN-software bij te werken
- Instellingen opnieuw te controleren
- De VPN volledig te verwijderen en opnieuw te installeren
Hoewel dat ingrijpend klinkt, lost het vaak verborgen conflicten en prestatieproblemen op.
Conclusie
Een VPN maakt je internet vrijwel altijd iets langzamer, maar dat verschil hoeft niet groot te zijn. In veel gevallen is een trage VPN het gevolg van een verkeerde instelling, verouderde techniek of een simpele mismatch tussen hardware en software. Door bewust te kiezen voor moderne protocollen, geschikte servers en slimme instellingen kun je vaak een groot deel van de snelheid terugwinnen. Zo blijft je internet niet alleen veilig en privé, maar ook snel genoeg om prettig te kunnen werken, streamen en surfen.
Door: Drifter
