De Europese Commissie heeft Pornhub, Stripchat, XNXX en XVideos voorlopig in strijd met de Digital Services Act (DSA) bevonden

De Europese Commissie heeft in een voorlopige beoordeling vastgesteld dat de platforms Pornhub, Stripchat, XNXX en XVideos mogelijk in strijd handelen met de Digital Services Act (DSA). Volgens deze bevindingen slagen deze websites er niet in om minderjarigen effectief te beschermen tegen toegang tot pornografische content.

Risicobeoordeling

Uit het voorlopige onderzoek blijkt dat de genoemde platforms onvoldoende zorgvuldig hebben onderzocht welke risico’s hun diensten vormen voor minderjarigen. Onder de DSA zijn zeer grote online platforms verplicht om systematisch en grondig te analyseren hoe hun diensten schadelijke effecten kunnen hebben op gebruikers, met name kwetsbare groepen zoals kinderen.

De Commissie stelt vast dat:

• De platforms risico’s voor minderjarigen niet adequaat hebben geïdentificeerd.
• Waar risico’s wel werden erkend, de analyse oppervlakkig en onvoldoende onderbouwd was.
• De gebruikte methodologieën niet objectief en niet diepgaand genoeg waren.

In sommige gevallen lag de nadruk in de risicobeoordelingen vooral op bedrijfsbelangen, zoals mogelijke reputatieschade of commerciële gevolgen, in plaats van op de daadwerkelijke maatschappelijke impact en de bescherming van minderjarigen.

Daarnaast blijkt uit het onderzoek dat met name Stripchat, XVideos en XNXX:

• Overleg met organisaties die zich inzetten voor kinderrechten niet volledig of correct hebben weergegeven.
• Belangrijke input over leeftijdsverificatie en bescherming van minderjarigen onvoldoende hebben meegenomen in hun analyses.

Maatregelen ter risicobeperking

Naast tekortkomingen in de risicobeoordeling stelt de Commissie ook vast dat de platforms onvoldoende effectieve maatregelen hebben genomen om minderjarigen daadwerkelijk te weren.

Hoewel alle vier de platforms in hun gebruiksvoorwaarden aangeven dat hun diensten uitsluitend bedoeld zijn voor volwassenen (18+), is de praktijk anders:

• Toegang wordt verleend via een simpele klik waarin de gebruiker bevestigt ouder dan 18 jaar te zijn.
• Er vindt geen daadwerkelijke controle plaats op de leeftijd van de gebruiker.

Volgens de Commissie is deze vorm van “zelfverklaring” (self-declaration) volstrekt onvoldoende en ineffectief.

Andere maatregelen die de platforms toepassen, zoals:

• waarschuwingen voorafgaand aan het bekijken van content,
• vervaging (blurring) van afbeeldingen,
• labels zoals “alleen voor volwassenen”,

worden eveneens als ontoereikend beschouwd. Deze methoden vormen geen echte barrière en verhinderen niet dat minderjarigen eenvoudig toegang krijgen tot expliciete inhoud.

De Commissie benadrukt dat platforms verplicht zijn om effectieve, proportionele en privacyvriendelijke leeftijdsverificatie toe te passen. Dit betekent systemen die:

• daadwerkelijk controleren of een gebruiker meerderjarig is,
• tegelijkertijd de privacy van gebruikers respecteren,
• en niet leiden tot onnodige opslag van gevoelige persoonsgegevens.

Mogelijke oplossingen en toekomstige eisen

De Commissie geeft aan dat platforms moeten overstappen op robuustere systemen voor leeftijdscontrole. In dat kader werkt de EU aan een gestandaardiseerde oplossing:

• een Europese leeftijdsverificatie-app,
• die privacyvriendelijk is ontworpen,
• en compatibel zal zijn met toekomstige digitale identiteitsoplossingen binnen de EU.

Deze technologie moet een balans bieden tussen effectieve bescherming van minderjarigen en het waarborgen van gebruikersrechten.

Vervolgprocedure

De huidige bevindingen zijn voorlopig en vormen nog geen definitieve conclusie. De betrokken platforms krijgen de gelegenheid om:

• de onderzoeksdocumenten in te zien,
• schriftelijk te reageren op de bevindingen,
• en eventueel maatregelen te nemen om de geconstateerde tekortkomingen te verhelpen.

Daarnaast zal de European Board for Digital Services worden geraadpleegd.

Indien de voorlopige conclusies uiteindelijk worden bevestigd, kan de Commissie:

• een formeel besluit tot niet-naleving nemen,
• een boete opleggen die kan oplopen tot maximaal 6% van de wereldwijde jaaromzet,
• en periodieke dwangsommen opleggen om naleving af te dwingen.

Achtergrond van het onderzoek

De procedure tegen deze platforms werd gestart op 27 mei 2025 en maakt deel uit van een bredere handhaving van de DSA binnen de EU.

Het onderzoek omvatte onder meer:

• analyse van interne documenten en risicorapporten,
• beantwoording van informatieverzoeken door de platforms,
• interviews met deskundigen op het gebied van kinderbescherming en digitale veiligheid.

Bij de beoordeling is gebruikgemaakt van specifieke richtlijnen uit 2025 voor de bescherming van minderjarigen, waarin leeftijdsverificatie wordt gezien als een essentiële maatregel.

Rol van nationale toezichthouders

De Commissie werkte nauw samen met verschillende nationale instanties, waaronder:

• toezichthouders uit Cyprus en Tsjechië (als landen waar de platforms formeel gevestigd zijn),
• de Franse en Duitse media-autoriteiten, die eerder al onderzoek deden naar soortgelijke platforms.

Daarnaast loopt er een parallel traject waarbij nationale toezichthouders optreden tegen kleinere pornografische websites die niet aan de regels voldoen. Dit moet zorgen voor consistente handhaving binnen de hele Europese Unie, ongeacht de grootte van het platform.

Door: Drifter