Defensie wil binnen vijf jaar merendeel van militaire taken met onbemande systemen uitvoeren

De Nederlandse krijgsmacht wil de komende jaren ingrijpend moderniseren door op grote schaal te investeren in onbemande systemen, digitale technologie en innovatieve verdedigingsmiddelen. Deze koers is vastgelegd in de Defensienota Samen Voorwaarts, waarin de strategische plannen voor de komende jaren worden uiteengezet. De nota benadrukt dat de aard van moderne oorlogsvoering snel verandert en dat Nederland zijn krijgsmacht daarop wil voorbereiden.

Een van de belangrijkste doelstellingen is dat Defensie ernaar streeft om binnen vijf jaar meer dan de helft van alle militaire taken met behulp van onbemande systemen uit te voeren. Hierbij gaat het onder meer om drones, autonome voertuigen, onbemande schepen en andere systemen die zelfstandig of op afstand kunnen worden ingezet. Tegelijkertijd wil Defensie haar digitale slagkracht aanzienlijk vergroten door verdere digitalisering van de krijgsmacht, waardoor informatie sneller kan worden verwerkt en militaire operaties efficiënter kunnen worden uitgevoerd.

Lessen uit de oorlog in Oekraïne

De plannen zijn mede gebaseerd op de ervaringen die zijn opgedaan tijdens de oorlog tussen Rusland en Oekraïne. Dit conflict heeft aangetoond dat onbemande systemen een steeds grotere rol spelen op het moderne slagveld. Zowel verkenningsdrones als aanvalsdrones worden op grote schaal ingezet voor het verzamelen van inlichtingen, het uitvoeren van precisieaanvallen en het verstoren van vijandelijke operaties.

Volgens Defensie heeft deze oorlog eveneens duidelijk gemaakt dat het niet altijd kosteneffectief is om dure luchtafweersystemen, zoals Patriot-raketten, te gebruiken tegen relatief goedkope drones. Hierdoor ontstaat de behoefte aan nieuwe verdedigingsmiddelen die sneller, goedkoper en efficiënter kunnen worden ingezet tegen dergelijke dreigingen.

Ontwikkeling van nieuwe counterdronecapaciteit

Om beter voorbereid te zijn op de toenemende dreiging van vijandelijke drones wil Defensie, in samenwerking met de Nederlandse defensie-industrie, een speciaal ontwikkellaboratorium oprichten voor zogenoemde counterdronecapaciteit. Binnen dit ontwikkellab zullen nieuwe technologieën worden ontwikkeld die gericht zijn op het detecteren, volgen, verstoren en uitschakelen van vijandelijke drones.

Daarbij wordt onder meer gekeken naar de ontwikkeling van onbemande systemen die andere drones kunnen onderscheppen of neutraliseren. Daarnaast wordt geïnvesteerd in elektronische oorlogsvoering, waarbij communicatie- en navigatiesignalen van vijandelijke drones kunnen worden verstoord of uitgeschakeld.

Ruimte voor snelle innovatie

Naast langdurige ontwikkelprogramma's reserveert Defensie extra financiële middelen voor zogenoemde kortcyclische innovaties. Hiermee wil de organisatie sneller kunnen inspelen op technologische ontwikkelingen die zich in hoog tempo voordoen. Nieuwe systemen of verbeteringen kunnen daardoor sneller worden getest, aangeschaft en operationeel worden ingezet dan bij traditionele defensieprojecten vaak mogelijk is.

Deze werkwijze moet ervoor zorgen dat de Nederlandse krijgsmacht beter kan reageren op veranderende dreigingen en nieuwe militaire technologieën sneller kan integreren in de eigen organisatie.

Onbemande systemen voor alle krijgsmachtdelen

De invoering van onbemande systemen zal plaatsvinden binnen alle onderdelen van de Nederlandse krijgsmacht.

Landmacht

De Koninklijke Landmacht krijgt de beschikking over een zogenoemd gelaagd systeem waarin verschillende soorten drones, counterdrones en elektronische oorlogsvoering elkaar aanvullen. Hierdoor moeten eenheden beter beschermd zijn tegen vijandelijke drones en tegelijkertijd zelf effectiever gebruik kunnen maken van onbemande systemen tijdens verkenningen, bewaking en gevechtsoperaties.

Marine

Bij de Koninklijke Marine ligt de nadruk op de ontwikkeling en inzet van relatief eenvoudige onbemande of minimaal bemande vaartuigen. Deze schepen kunnen worden gebruikt voor uiteenlopende taken, zoals verkenning, mijnenbestrijding, bewaking van zeegebieden en ondersteuning van grotere marineschepen. Door bepaalde taken te automatiseren kan de marine efficiënter opereren en wordt het risico voor personeel verminderd.

Luchtmacht

Voor de Koninklijke Luchtmacht is nog niet bekend welke specifieke onbemande systemen zullen worden aangeschaft of ontwikkeld. Wel maakt de verdere integratie van onbemande luchtvaartuigen onderdeel uit van de bredere moderniseringsplannen van Defensie.

Investeringen in traditionele wapensystemen blijven noodzakelijk

Hoewel de nadruk steeds meer komt te liggen op onbemande systemen en digitale technologie, blijft Defensie tegelijkertijd investeren in conventionele militaire capaciteiten. De krijgsmacht beschouwt deze als onmisbaar voor de verdediging van Nederland en de ondersteuning van bondgenoten.

Zo worden marineschepen voorzien van extra middelen voor zelfverdediging, zodat zij beter bestand zijn tegen moderne dreigingen vanuit de lucht, vanaf zee en vanuit de kustgebieden. Daarnaast wordt de vloot uitgebreid met extra NH90-maritieme helikopters, die onder meer worden ingezet voor onderzeebootbestrijding, maritieme bewaking, transport en reddingsoperaties.

Voorbereiding op de oorlogvoering van de toekomst

Met de aangekondigde investeringen wil Defensie de Nederlandse krijgsmacht beter voorbereiden op toekomstige conflicten, waarin technologie, digitalisering, kunstmatige intelligentie en autonome systemen naar verwachting een steeds grotere rol zullen spelen. De combinatie van innovatieve onbemande systemen, verbeterde luchtverdediging, elektronische oorlogsvoering en behoud van traditionele militaire capaciteiten moet ervoor zorgen dat de krijgsmacht flexibeler, sneller en effectiever kan optreden in een voortdurend veranderende veiligheidsomgeving.

Door: Drifter