Invallen in Amsterdam, Rotterdam en Steenwijk bij hostingbedrijf van omstreden pornowebsite Motherless; servers in beslag genomen in omvangrijk cyberonderzoek

Het Openbaar Ministerie (OM) heeft in het kader van een grootschalig cyberonderzoek invallen uitgevoerd op meerdere locaties in Nederland. De acties vonden plaats bij het Nederlandse hostingbedrijf NForce, dat vestigingen heeft in Amsterdam, Rotterdam en Steenwijk. Tijdens deze invallen zijn meerdere servers in beslag genomen die eigendom zijn van, of werden gebruikt door, de pornowebsite Motherless.

Volgens het OM maken de inbeslaggenomen servers deel uit van de technische infrastructuur waarop Motherless draait. Door deze servers veilig te stellen hopen justitie en politie meer inzicht te krijgen in de manier waarop de website functioneert, welke personen verantwoordelijk zijn voor het beheer en of er strafbare feiten zijn gepleegd door gebruikers of betrokkenen.

Bij de invallen zijn geen verdachten aangehouden. De acties waren voornamelijk gericht op het veiligstellen van digitale gegevens en het verzamelen van bewijsmateriaal. De inhoud van de servers zal de komende periode uitgebreid worden onderzocht door digitale rechercheurs. Daarbij wordt samengewerkt met Europol, het Europese agentschap dat nationale opsporingsdiensten ondersteunt bij de bestrijding van grensoverschrijdende en internationale criminaliteit, waaronder cybercriminaliteit en de verspreiding van online seksueel misbruik.

Onderzoek naar opgeslagen gegevens

De in beslag genomen servers bevatten mogelijk grote hoeveelheden digitale data, zoals gebruikersgegevens, logbestanden, uploads en andere informatie die van belang kan zijn voor het lopende onderzoek. Specialisten zullen onderzoeken in hoeverre deze gegevens aanwijzingen bevatten over de verspreiding van strafbaar beeldmateriaal, de identiteit van uploaders en eventuele netwerken die zich bezighouden met seksuele uitbuiting of andere ernstige strafbare feiten.

Vanwege de omvang van de opgeslagen gegevens kan het analyseren van de servers geruime tijd in beslag nemen. Digitale forensische onderzoeken vereisen doorgaans dat gegevens zorgvuldig worden gekopieerd, veiliggesteld en geanalyseerd zonder de integriteit van het bewijsmateriaal aan te tasten.

Motherless al langer onderwerp van opsporingsonderzoek

Motherless bestaat al jarenlang en staat bekend als een website waarop gebruikers zelf foto's en video's kunnen uploaden en delen. Hoewel een aanzienlijk deel van de inhoud uit legaal pornografisch materiaal bestaat, is de website herhaaldelijk bekritiseerd omdat ook strafbaar beeldmateriaal op het platform is aangetroffen.

In verschillende onderzoeken is vastgesteld dat op de website onder meer afbeeldingen en video's van seksueel kindermisbruik zijn geüpload. Daarnaast zijn er video's aangetroffen waarop vrouwen vermoedelijk buiten bewustzijn of onder invloed van verdovende middelen seksueel worden misbruikt. Dergelijk materiaal kan onder verschillende strafbepalingen vallen, afhankelijk van de omstandigheden en de aard van de beelden.

Critici verwijten het platform al geruime tijd dat het onvoldoende snel optreedt tegen meldingen van illegale content. Daardoor zouden verboden afbeeldingen en video's soms langere tijd online beschikbaar zijn gebleven voordat zij werden verwijderd.

Eerdere actie van het Openbaar Ministerie

In mei werd Motherless al tijdelijk offline gehaald na een eerdere interventie van het Openbaar Ministerie. De website was daardoor enige tijd niet bereikbaar, maar verscheen enkele weken later opnieuw online.

Het OM heeft eerder toegelicht dat de juridische situatie complex is. Het Nederlandse strafrecht richt zich in de eerste plaats op degene die strafbaar beeldmateriaal vervaardigt, bezit of uploadt. Of ook beheerders of andere betrokkenen strafrechtelijk aansprakelijk zijn, hangt af van de specifieke feiten en omstandigheden van een zaak en vereist een afzonderlijke juridische beoordeling. Het huidige onderzoek moet onder meer duidelijk maken welke rol verschillende betrokken partijen precies hebben gespeeld.

Onderzoek nog in volle gang

Het Openbaar Ministerie benadrukt dat het onderzoek nog niet is afgerond. De analyse van de in beslag genomen servers moet uitwijzen welke informatie daarop aanwezig is en of deze aanleiding geeft tot verdere opsporingsmaatregelen of strafrechtelijke vervolging. Omdat het onderzoek nog loopt, zijn op dit moment slechts beperkt inhoudelijke mededelingen gedaan over de resultaten.

De invallen maken deel uit van een breder onderzoek naar de online verspreiding van strafbaar beeldmateriaal en de infrastructuur die daarvoor wordt gebruikt. De samenwerking tussen Nederlandse opsporingsdiensten en internationale partners moet bijdragen aan het identificeren van verdachten, het veiligstellen van digitaal bewijs en het tegengaan van de verdere verspreiding van seksueel misbruikmateriaal via internet.

Door: Drifter