Microsoft blokkeert problematische driver om crashes en onverwachte herstarts in Windows 11 te verhelpen

Microsoft heeft een oplossing uitgerold voor een compatibiliteitsprobleem in Windows 11 dat bij sommige gebruikers kon leiden tot crashes, onverwachte herstarts en problemen bij het starten van bepaalde games. De problemen kwamen aan het licht na de installatie van de recente Windows 11-update KB5121003, maar volgens Microsoft ligt de oorzaak niet bij de update zelf.

De boosdoener blijkt een driver te zijn die door bepaalde RGB-besturingsprogramma's op computers kan worden geïnstalleerd. Microsoft heeft daarom besloten de betreffende driver, inpoutx64, automatisch te blokkeren op systemen waarop het probleem zich kan voordoen.

RGB-software blijkt de belangrijkste oorzaak

Kort na het verschijnen van KB5121003 meldden gebruikers dat hun computer tijdens het spelen van bepaalde games onverwacht opnieuw opstartte of volledig crashte. Vooral systemen waarop software voor het aansturen van RGB-verlichting was geïnstalleerd, bleken gevoelig voor het probleem.

Microsoft heeft het probleem vervolgens onderzocht en concludeert dat de Windows-update zelf niet de directe oorzaak is. De problemen ontstaan door bepaalde RGB-applicaties die drivers of andere systeemcomponenten installeren met een naam die overeenkomt met of sterk lijkt op inpoutx64.

Die software wordt onder meer gebruikt om RGB-verlichting en andere hardwarefuncties rechtstreeks vanuit Windows te kunnen aansturen. Wanneer bepaalde games vervolgens worden gestart, kan er een compatibiliteitsconflict ontstaan tussen de game, de betreffende driver en Windows 11.

In bepaalde situaties resulteert dat conflict in een crash of een onverwachte herstart van de computer.

Microsoft blokkeert de driver automatisch

Om het probleem op te lossen heeft Microsoft gekozen voor een relatief directe aanpak: Windows blokkeert de betreffende driver zodat deze niet langer kan worden geladen.

De automatische blokkade wordt momenteel uitgerold naar niet-beheerde consumenten- en zakelijke computers waarop aan de voorwaarden voor het probleem wordt voldaan. In eerste instantie richt Microsoft de blokkade specifiek op systemen waarop ARC Raiders is geïnstalleerd en waarop de problematische inpoutx64-driver actief is.

Wanneer de blokkade op een computer wordt toegepast, wordt de driver door Windows uitgeschakeld. De gebruiker krijgt daarbij een melding waarin wordt aangegeven wat er is gebeurd.

Daarna zou de betreffende game normaal moeten kunnen worden gestart zonder dat Windows opnieuw crasht of onverwacht herstart.

Microsoft werkt ondertussen aan uitbreiding van dezelfde oplossing voor systemen waarop MARVEL Tōkon: Fighting Souls is geïnstalleerd.

Het probleem rond THE FINALS is inmiddels al op een andere manier opgelost door ontwikkelaar Embark Studios.

De oplossing wordt geleidelijk uitgerold

Gebruikers hoeven de blokkade in principe niet zelf te installeren. Microsoft verspreidt de oplossing automatisch naar systemen die in aanmerking komen.

Dat betekent echter niet dat iedere getroffen computer de oplossing onmiddellijk ontvangt. Microsoft waarschuwt dat de uitrol geleidelijk verloopt en dat het tot ongeveer 24 uur kan duren voordat de blokkade op alle geschikte systemen actief is.

Nadat de oplossing is toegepast, moet de computer opnieuw worden opgestart voordat de wijziging volledig van kracht wordt.

De blokkade wordt daarnaast opgenomen in de Windows-updates van september 2026 en in daaropvolgende cumulatieve updates. Computers die de automatische oplossing niet eerder ontvangen, zouden het probleem daardoor uiteindelijk via Windows Update moeten kunnen verhelpen.

Wat gebeurt er met RGB-verlichting?

Het uitschakelen van inpoutx64 kan wel gevolgen hebben voor de werking van bepaalde RGB-apparaten.

Dat betekent bijvoorbeeld dat RGB-verlichting op een toetsenbord, muis, moederbord, geheugenmodules of andere componenten tijdelijk niet meer vanuit de bijbehorende software kan worden aangestuurd.

Microsoft geeft aan dat het tijdens het onderzoek geen andere ongewenste gevolgen heeft vastgesteld van het uitschakelen van de driver. De belangrijkste mogelijke consequentie is dat bepaalde functies van RGB-hardware of de software waarmee deze hardware wordt beheerd, niet meer werken.

De keuze voor deze oplossing is daarom vooral gericht op stabiliteit: liever tijdelijk geen RGB-besturing dan een systeem dat tijdens het starten van een game crasht of onverwacht opnieuw opstart.

Zelf de driver uitschakelen

Wie niet op de automatische oplossing wil wachten, kan de problematische driver volgens Microsoft ook handmatig uitschakelen via het Windows-register.

Daarvoor moet Register-editor worden geopend. Dit kan door in Windows te zoeken naar regedit en de Register-editor als administrator te openen.

Navigeer vervolgens naar:

HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CurrentControlSet\Services\inpoutx64

Daar staat een registerwaarde met de naam Start.

Open deze waarde en wijzig de waardegegevens naar:

4

Sluit daarna de Register-editor en start de computer opnieuw op.

Met deze instelling wordt voorkomen dat de inpoutx64-driver tijdens het opstarten van Windows wordt geladen.

Belangrijk: maak eerst een back-up

Het Windows-register bevat belangrijke instellingen voor het besturingssysteem. Een verkeerde wijziging kan daarom problemen veroorzaken.

Het is verstandig om vóór het aanpassen van het register een back-up te maken en uitsluitend de genoemde waarde te wijzigen. Gebruikers die niet vertrouwd zijn met de Register-editor kunnen beter wachten op de automatische oplossing van Microsoft.

Kan de wijziging later worden teruggedraaid?

Ja. Het uitschakelen van de driver hoeft niet permanent te zijn.

Wanneer Microsoft het probleem volledig heeft opgelost of wanneer de RGB-functionaliteit weer nodig is, kan de Start-waarde opnieuw worden ingesteld op de waarde die deze vóór de wijziging had. Daarna moet de computer opnieuw worden opgestart.

De oorspronkelijke RGB-functionaliteit kan daarmee weer worden hersteld.

Microsoft benadrukt bovendien dat het handmatig uitschakelen van de driver geen probleem vormt wanneer de automatische blokkade later eveneens op de computer wordt toegepast. De workaround kan dus worden gebruikt terwijl de automatische oplossing nog onderweg is.

Vooral gamers met RGB-software moeten opletten

Voor de meeste Windows 11-gebruikers verandert er niets. Het probleem is specifiek gekoppeld aan bepaalde combinaties van RGB-software, de inpoutx64-driver en games die met deze componenten conflicteren.

Wie echter last heeft van onverwachte herstarts of crashes bij het starten van ARC Raiders of andere betrokken games, en tegelijkertijd RGB-besturingssoftware gebruikt, doet er verstandig aan te controleren of inpoutx64 op het systeem aanwezig en actief is.

Microsoft heeft met de driverblokkade gekozen voor een eenvoudige manier om het probleem aan de bron te omzeilen. Het nadeel is dat bepaalde RGB-functies daardoor tijdelijk kunnen verdwijnen. Voor gebruikers die vooral stabiliteit belangrijk vinden, is dat echter een relatief kleine prijs.

De verwachting is dat het probleem voor getroffen systemen verder wordt afgedekt door de reguliere Windows-updates van september 2026 en de daaropvolgende cumulatieve updates.

Door: Drifter