Microsoft repareert een van de grootste zwakke plekken van WinUI: eindelijk een volwaardige DataGrid voor Windows 11

Windows 11 moet het moderne thuis worden voor native Windows-apps, maar Microsoft heeft ontwikkelaars jarenlang gevraagd om te bouwen met een framework dat opvallend veel basisfunctionaliteit miste. Een van de meest zichtbare hiaten lijkt nu eindelijk te worden gedicht. Met TableView krijgt WinUI binnenkort een officiële DataGrid-achtige component voor het werken met grote hoeveelheden gegevens. Het klinkt als een kleine technische verbetering, maar voor zakelijke software kan het een belangrijk verschil maken.

Microsoft heeft de ontwikkeling van TableView, de langverwachte tabelcomponent voor WinUI, inmiddels naar de openbare ontwikkelomgeving van het framework gebracht. Daarmee komt de functie een stap dichter bij een officiële release.

Dat is belangrijker dan de naam doet vermoeden.

Een tabel met rijen en kolommen behoort tot de meest elementaire onderdelen van moderne bedrijfssoftware. Wie een boekhoudprogramma, CRM-systeem, administratiepakket, voorraadbeheerapplicatie of beheerpaneel bouwt, ontkomt vrijwel nooit aan de noodzaak om grote hoeveelheden gestructureerde informatie overzichtelijk te presenteren.

Juist daarvoor ontbrak in WinUI lange tijd een officiële Microsoft-oplossing.

En dat is opmerkelijk, omdat Microsoft WinUI juist naar voren schuift als het belangrijkste moderne framework voor Windows-applicaties.

Windows heeft een nieuw soort app-probleem

De afgelopen jaren is veel gesproken over de app gap van Windows: het verschil tussen het enorme aanbod aan software dat op internet beschikbaar is en het beperktere aanbod in de Microsoft Store.

Die situatie is inmiddels minder problematisch dan tijdens de eerste jaren van Windows 10. Bovendien is Windows altijd een open platform geweest waarop software buiten de Microsoft Store kan worden geïnstalleerd.

Toch is er een ander probleem ontstaan.

Niet zozeer een tekort aan apps, maar een tekort aan een overtuigend en compleet modern ontwikkelplatform. Dat kan worden gezien als een framework gap.

Microsoft wil dat ontwikkelaars moderne Windows-apps bouwen met WinUI en de Windows App SDK. Tegelijkertijd ontbraken in dat ecosysteem jarenlang componenten die voor professionele applicaties helemaal niet exotisch zijn.

Een DataGrid is daar een goed voorbeeld van.

Wanneer een ontwikkelaar vervolgens een dergelijke functionaliteit nodig heeft, zijn er verschillende uitwegen: zelf een oplossing bouwen, een communityproject gebruiken, een commerciële componentbibliotheek aanschaffen of overstappen op een andere technologie.

En precies daar wordt de keuze voor webtechnologie aantrekkelijk.

Waarom ontwikkelaars naar WebView2 en Electron kijken

Een ontwikkelaar die een complexe bedrijfsapplicatie moet opleveren, kijkt uiteindelijk niet alleen naar de technologie die Microsoft het liefst gebruikt.

De praktische vraag is veel eenvoudiger: kan ik hiermee mijn applicatie bouwen zonder voortdurend ontbrekende onderdelen te moeten repareren?

Op het web zijn componenten voor tabellen, grafieken, formulieren en complexe gegevensweergaven al jaren beschikbaar.

Webframeworks beschikken bovendien over een enorm ecosysteem van bibliotheken en ontwikkeltools.

Daardoor kan het voor een ontwikkelaar eenvoudiger zijn om een bestaande webtechnologie te gebruiken en die vervolgens via bijvoorbeeld WebView2 naar Windows te brengen.

Dat betekent niet dat WebView2 of Electron slechte technologieën zijn. Voor sommige toepassingen zijn ze juist een zeer logische keuze.

Het probleem voor Microsoft ontstaat wanneer ontwikkelaars niet vanwege hun productvereisten, maar vanwege ontbrekende platformfunctionaliteit voor zo'n alternatief kiezen.

Dat is precies de situatie die Microsoft met WinUI probeert te veranderen.

TableView moet eindelijk de ontbrekende DataGrid leveren

TableView is Microsoft's antwoord op een van die langlopende hiaten.

De nieuwe component is ontworpen om grote hoeveelheden gegevens in een tabelstructuur weer te geven en biedt functionaliteit die je van een moderne DataGrid mag verwachten.

In de voorbeelden van Microsoft komen onder meer toepassingen voor waarin gebruikers gegevens kunnen:

• sorteren;
• filteren;
• selecteren;
• bewerken;
• en efficiënt laten weergeven, ook wanneer het om grote datasets gaat.

Ook virtualisatie speelt een belangrijke rol.

Bij een grote tabel hoeft een applicatie niet iedere afzonderlijke rij volledig tegelijk op het scherm te tekenen. Door alleen de relevante zichtbare onderdelen te verwerken, kan de gebruikersinterface efficiënter omgaan met grote hoeveelheden gegevens.

Dat maakt een DataGrid vooral interessant voor zakelijke applicaties, waar tabellen met honderden, duizenden of zelfs veel meer records heel normaal zijn.

Van boekhouding tot Taakbeheer

De toepassingen zijn eenvoudig voor te stellen.

• Een boekhoudprogramma kan transacties tonen met kolommen voor datum, klant, bedrag en status.
• Een CRM-systeem kan duizenden klanten weergeven, waarbij gebruikers kunnen zoeken, sorteren en filteren.
• Een beheerpaneel kan een lijst met accounts tonen en beheerders toestaan gegevens rechtstreeks aan te passen.
• Een voorraadprogramma kan producten, aantallen en locaties tonen.

En zelfs Microsoft's eigen Windows-interfaces laten zien waarom dit soort componenten belangrijk zijn.

Taakbeheer is in essentie een voorbeeld van een interface waarin grote hoeveelheden gestructureerde informatie efficiënt moeten worden weergegeven. Hetzelfde geldt voor onderdelen van Verkenner, waar bestanden en hun eigenschappen in een tabel worden gepresenteerd.

Een DataGrid is dus geen nichefunctie voor een handvol zakelijke ontwikkelaars. Het is een fundamenteel interfacepatroon dat in allerlei soorten software voorkomt.

Het opvallende: WinUI had dit jarenlang niet

Daarmee komen we bij de kern van het probleem.

Microsoft presenteert WinUI als een moderne productietechnologie voor Windows, maar een van de meest basale onderdelen voor professionele software ontbrak lange tijd.

Ontwikkelaars moesten daarom terugvallen op oplossingen van derden of op communitybibliotheken.

Dat is op zichzelf niet ongebruikelijk in softwareontwikkeling. Vrijwel ieder platform heeft een ecosysteem van externe libraries.

Maar voor Microsoft is de situatie gevoeliger omdat het bedrijf WinUI nadrukkelijk als de aanbevolen toekomst voor Windows-appontwikkeling positioneert.

Wanneer een ontwikkelaar voor een essentieel onderdeel afhankelijk wordt van een externe toolkit, wordt de vraag vanzelf gesteld: waarom zou ik niet meteen een ander framework kiezen dat dit al standaard kan?

Dat is een van de redenen waarom de komst van TableView zo relevant is.

De vraag naar een officiële DataGrid bestaat al jaren

De frustratie onder ontwikkelaars is bovendien niet nieuw.

Al jaren geleden werd binnen Microsoft's eigen ontwikkelomgeving gevraagd om een officiële DataGrid- of TableView-component voor WinUI.

De redenering was simpel: een platform dat bedoeld is voor moderne Windows-apps zou de meest voorkomende interfacecomponenten zelf moeten kunnen leveren.

Voor ontwikkelaars die bijvoorbeeld met native C++ werken, kan het bovendien extra aantrekkelijk zijn om een officieel door Microsoft ondersteunde component te gebruiken in plaats van een oplossing die primair vanuit de community wordt onderhouden.

De ontwikkeling van TableView kwam echter lange tijd maar langzaam op gang.

Daardoor bleef DataGrid een van de bekendste ontbrekende onderdelen binnen WinUI.

Build 2026 maakte duidelijk dat Microsoft het probleem erkent

Tijdens Build 2026 werd duidelijk dat Microsoft inmiddels serieuzer werk maakt van de achterstand.

Het bedrijf presenteerde WinUI opnieuw als het belangrijkste moderne platform voor Windows-applicaties, maar erkende tegelijkertijd dat het framework nog belangrijke gaten bevat.

DataGrid werd daarbij expliciet genoemd, naast ondersteuning voor grafieken. Microsoft gaf toen aan dat beide mogelijkheden eraan kwamen.

De huidige ontwikkeling van TableView lijkt een concrete uitvoering van die belofte.

Dat maakt deze stap interessanter dan een willekeurige nieuwe UI-component. Microsoft probeert hiermee namelijk een probleem op te lossen dat het bedrijf zelf al langere tijd erkent.

Maar TableView is nog geen compleet eindproduct

Er is wel een belangrijke kanttekening.

Hoewel de ontwikkeling inmiddels ver genoeg is gevorderd om serieus te worden genomen, is TableView nog niet hetzelfde als een volledig afgeronde en stabiele DataGrid met iedere denkbare functie.

Zo ontbreekt in de huidige versie ondersteuning voor het groeperen van gegevens.

Dat is opvallend, omdat Microsoft al voorbeelden heeft laten zien waarin dergelijke functionaliteit wordt toegepast.

Ook de ondersteuning voor meervoudige selectie is op dit moment beperkt. In de huidige voorbeelden ligt de nadruk op selectie van één item.

Dat hoeft niet te betekenen dat deze mogelijkheden definitief verdwijnen. Het is goed mogelijk dat Microsoft ze later toevoegt of verder uitwerkt.

De belangrijke ontwikkeling is vooral dat er nu daadwerkelijk een officiële basis ligt waarop Microsoft verder kan bouwen.

Eén DataGrid lost het WinUI-probleem niet op

Het zou daarom te vroeg zijn om te stellen dat Microsoft met TableView het volledige WinUI-probleem heeft opgelost.

Dat is nadrukkelijk niet het geval. Een DataGrid is slechts één onderdeel van een veel groter ecosysteem.

Microsoft heeft zelf erkend dat WinUI nog een aanzienlijke hoeveelheid achterstallige functionaliteit kent. Ontwikkelaars hebben de afgelopen jaren voor verschillende functies moeten vertrouwen op open-sourcebibliotheken en commerciële componenten.

Daar komt nog een ander probleem bij: prestaties.

Een modern framework moet niet alleen veel functionaliteit aanbieden, maar die functionaliteit ook efficiënt uitvoeren.

Microsoft heeft daarom aangegeven dat het eveneens werkt aan betere prestaties en een lager geheugengebruik voor WinUI-applicaties.

Dat is cruciaal als Microsoft wil dat WinUI uiteindelijk ook voor grote en complexe applicaties de vanzelfsprekende keuze wordt. 

Microsoft wil meer dan alleen een nieuw framework voor ontwikkelaars

De plannen rond WinUI gaan bovendien verder dan het verbeteren van een ontwikkelaarsplatform.

Microsoft heeft aangegeven dat het WinUI ook belangrijker wil maken voor de Windows-shell zelf.

Daarbij wordt onder meer gekeken naar het verder moderniseren van belangrijke onderdelen van Windows, waaronder het Startmenu. Dat is een ambitieus doel.

Windows 11 bestaat momenteel uit een verzameling technologieën die uit verschillende generaties van Windows afkomstig zijn. Sommige onderdelen zijn modern opgebouwd, terwijl andere delen duidelijk oudere technische fundamenten hebben.

Een meer consistente native basis zou uiteindelijk kunnen zorgen voor een uniformere gebruikerservaring.

Maar daar zit een duidelijke voorwaarde aan vast:

WinUI moet eerst volwassen genoeg worden om die rol te kunnen dragen.

De geschiedenis van Windows-frameworks maakt ontwikkelaars voorzichtig

Microsoft heeft op dit gebied bovendien een vertrouwensprobleem. Windows-ontwikkelaars hebben in de loop der jaren meerdere grote platformverschuivingen meegemaakt.

Van Win32 naar .NET, Windows Forms en WPF, vervolgens naar UWP en uiteindelijk naar de Windows App SDK en WinUI.

Het probleem is niet dat Microsoft nieuwe technologie introduceert. Dat is normaal.

Het probleem ontstaat wanneer ontwikkelaars het gevoel krijgen dat de aanbevolen technologie na enkele jaren opnieuw plaatsmaakt voor een andere richting.

Voor een onderneming die een applicatie tien jaar of langer wil onderhouden, is dat een serieus aandachtspunt.

Een ontwikkelaar wil daarom niet alleen weten wat Microsoft vandaag aanbeveelt, maar ook of Microsoft die keuze morgen nog steeds ondersteunt.

De huidige inspanningen rond WinUI moeten dan ook worden gezien als een poging om die langetermijnzekerheid te versterken.

Open ontwikkeling moet het vertrouwen verder vergroten

Daarbij speelt nog een belangrijke verandering: Microsoft ontwikkelt WinUI steeds nadrukkelijker in het openbaar.

De ontwikkeling is via GitHub te volgen en Microsoft heeft bevestigd dat de belangrijkste WinUI-ontwikkeling daar plaatsvindt.

Dat maakt het voor ontwikkelaars mogelijk om eerder te zien welke richting het framework opgaat.

Bij TableView is dat bijzonder relevant. Ontwikkelaars kunnen de voortgang volgen en zien welke functionaliteit wordt ontwikkeld, welke voorbeelden beschikbaar zijn en welke onderdelen nog in beweging zijn.

Open ontwikkeling betekent uiteraard niet dat iedere wijziging automatisch in een toekomstige stabiele release terechtkomt.

Microsoft blijft uiteindelijk bepalen welke functionaliteit onderdeel wordt van het daadwerkelijke product.

Maar de grotere transparantie maakt het voor ontwikkelaars wel gemakkelijker om Microsoft's plannen te beoordelen voordat ze grote investeringen in het platform doen.

Microsoft probeert de native Windows-app opnieuw aantrekkelijk te maken

De timing van deze ontwikkelingen is niet toevallig.

Microsoft spreekt de afgelopen periode steeds nadrukkelijker over het terugbrengen van native Windows-apps.

Het bedrijf wil dat Windows 11 meer ingebouwde apps krijgt die op een moderne, native basis zijn gebouwd en wil ontwikkelaars tegelijkertijd helpen om bestaande toepassingen naar WinUI te migreren.

Maar dat doel kan alleen worden bereikt als het framework zelf voldoende volwassen is.

Je kunt ontwikkelaars moeilijk overtuigen om een nieuwe technologie te gebruiken wanneer ze voor elementaire functies alsnog externe bibliotheken nodig hebben.

TableView is daarom vooral een stukje van een groter verhaal.

De echte test begint pas na de release

De uiteindelijke vraag is niet of Microsoft een DataGrid kan bouwen.

De vraag is of Microsoft de komende jaren een compleet, stabiel en voorspelbaar ontwikkelplatform rond WinUI kan neerzetten. Daarvoor zijn meer zaken nodig dan alleen nieuwe controls.

Ontwikkelaars hebben behoefte aan:

• volwassen UI-componenten;
• goede prestaties;
• efficiënt geheugengebruik;
• betrouwbare tooling;
• duidelijke documentatie;
• stabiele API's;
• goede ondersteuning voor verschillende talen en programmeermodellen;
• langdurige ondersteuning;
• en een duidelijke strategische koers.

Vooral dat laatste is belangrijk.

Een framework wordt pas echt aantrekkelijk wanneer ontwikkelaars erop kunnen vertrouwen dat hun investering ook op lange termijn relevant blijft.

Geen einde aan webapps, wel een eerlijkere keuze

Het doel hoeft daarbij niet te zijn om webapps uit Windows te verdrijven. Webtechnologie blijft voor veel toepassingen een uitstekende keuze.

Een bedrijf dat al een webapplicatie heeft, kan bijvoorbeeld goede redenen hebben om die technologie ook voor de Windows-desktop te gebruiken. Cross-platformontwikkeling kan eveneens een belangrijk voordeel zijn. Het verschil zit in de keuze.

Als WinUI compleet genoeg is, goede prestaties levert en een volwassen ecosysteem heeft, kunnen ontwikkelaars daadwerkelijk kiezen op basis van de eigenschappen van hun product.

Dan is een webapp niet langer noodzakelijk omdat een fundamentele native component ontbreekt.

Dat is uiteindelijk waar Microsoft naartoe moet.

TableView is klein op papier, maar groot voor WinUI

Een DataGrid zal Windows 11 niet plotseling veranderen. Het zal ook niet automatisch zorgen voor een nieuwe generatie native apps. Daarvoor zijn veel meer veranderingen nodig.

Maar TableView is wel een concreet voorbeeld van iets wat jarenlang ontbrak en nu eindelijk wordt aangepakt. Dat maakt de ontwikkeling belangrijk.

Microsoft heeft de afgelopen jaren veel gesproken over de toekomst van native Windows-apps. Nu wordt het interessanter om te kijken naar wat er daadwerkelijk wordt afgeleverd.

Een moderne gebruikersinterface bestaat immers niet alleen uit afgeronde hoeken, transparantie en nieuwe animaties. Voor ontwikkelaars zijn juist de saaie, praktische onderdelen vaak het belangrijkst.

• Een goede tabel.
• Een betrouwbare grafiek.
• Een degelijk formulier.
• Een efficiënte lijst.
• Goede virtualisatie.
• Sterke tooling.

Dat zijn de bouwstenen waarmee echte software wordt gemaakt.

Als Microsoft WinUI werkelijk tot het centrale native platform van Windows 11 wil maken, zal het uiteindelijk precies dit soort fundamentele gaten moeten blijven dichten. TableView is daarmee geen spectaculaire revolutie, maar wel een belangrijk signaal: Microsoft begint eindelijk een aantal van de basisproblemen van WinUI daadwerkelijk op te lossen.

Door: Drifter