Nederlandse Starlink-klant krijgt waarschuwing na illegaal downloaden van tv-serie: Paramount spoort torrentgebruik op

Een Nederlandse abonnee van satellietinternetprovider Starlink heeft een officiële waarschuwing ontvangen nadat hij via een torrentnetwerk een aflevering van de televisieserie Dexter: Resurrection had gedownload. De melding was afkomstig van zijn eigen internetprovider, die een auteursrechtelijke klacht van entertainmentbedrijf Paramount had ontvangen en vervolgens aan de betreffende klant had doorgestuurd.

De gebeurtenis laat zien dat het downloaden en delen van auteursrechtelijk beschermd materiaal via torrents niet onopgemerkt hoeft te blijven. Ook internetproviders die gebruikmaken van satellietverbindingen kunnen worden geconfronteerd met meldingen van rechthebbenden over illegale verspreiding van films, series en ander beschermd materiaal.

Opvallend aan deze situatie is vooral de snelheid waarmee de waarschuwing bij de Nederlandse gebruiker terechtkwam. Volgens de betrokken abonnee ontving hij de melding al binnen twee dagen nadat hij de betreffende aflevering had gedownload.

Waarschuwing na download van Dexter: Resurrection

De Nederlandse vlieginstructeur Sam Guichelaar maakte bekend dat hij een waarschuwing van Starlink had ontvangen nadat hij een aflevering van Dexter: Resurrection via een torrent had binnengehaald.

Volgens zijn eigen bericht op sociale media was hij verbaasd over de melding. Hij gaf aan dat hij al ongeveer 24 jaar gebruikmaakt van torrentnetwerken, maar gedurende die lange periode nog nooit eerder een dergelijke waarschuwing rechtstreeks van zijn internetprovider had gekregen.

De melding maakte duidelijk dat de klacht niet rechtstreeks door Paramount aan de gebruiker was verstuurd. De film- en televisiemaatschappij had eerst contact opgenomen met Starlink, waarna de internetprovider de waarschuwing aan de betreffende abonnee had doorgegeven.

Daarmee werd voor de gebruiker duidelijk dat zijn internetverbinding in verband was gebracht met het downloaden en mogelijk ook het delen van auteursrechtelijk beschermd materiaal.

Hoe kwam Paramount de download op het spoor?

Om te begrijpen hoe een dergelijke waarschuwing tot stand komt, is het belangrijk om te kijken naar de manier waarop torrentnetwerken functioneren.

Bij traditionele downloads wordt een bestand doorgaans vanaf één centrale server naar een gebruiker verstuurd. Bij torrents werkt dat anders. Gebruikers downloaden bestanden in kleine onderdelen van meerdere andere deelnemers aan hetzelfde netwerk. Tegelijkertijd kunnen zij de onderdelen die zij al hebben ontvangen ook weer beschikbaar stellen aan andere gebruikers.

Dit principe wordt peer-to-peer (P2P) genoemd.

Een belangrijk kenmerk van veel torrentprogramma's is dat gebruikers tijdens het downloaden automatisch gegevens kunnen uploaden naar andere deelnemers. Daardoor kan iemand niet alleen auteursrechtelijk beschermd materiaal downloaden, maar ook tegelijkertijd bijdragen aan de verdere verspreiding ervan.

Rechthebbenden en gespecialiseerde organisaties kunnen torrentnetwerken controleren op de verspreiding van materiaal waarop zij auteursrechten bezitten.

Wanneer zij vaststellen dat een bepaald beschermd bestand via een torrentnetwerk wordt aangeboden, kunnen zij onder meer het IP-adres van een deelnemende internetverbinding registreren. Zo'n IP-adres kan vervolgens worden gebruikt om de betrokken internetprovider te identificeren.

In dit geval zou Paramount hebben vastgesteld dat auteursrechtelijk beschermd materiaal uit Dexter: Resurrection via een bepaald IP-adres werd gedeeld. Vervolgens werd Starlink benaderd met een auteursrechtelijke klacht.

Waarom kreeg juist Starlink de melding?

Een internetprovider verzorgt de verbinding tussen zijn klanten en het internet. Daarbij worden IP-adressen gebruikt om internetverkeer aan aansluitingen te koppelen.

Wanneer een rechthebbende een melding ontvangt of zelf vaststelt dat auteursrechtelijk beschermd materiaal via een bepaald IP-adres wordt verspreid, kan de betrokken provider worden geïnformeerd.

Dat betekent niet automatisch dat de provider zelf de illegale download heeft vastgesteld. In deze situatie was het Paramount die de vermeende auteursrechtelijke inbreuk signaleerde en Starlink daarover informeerde.

Starlink fungeerde vervolgens als tussenpersoon door de melding aan de abonnee door te sturen.

Dat is een belangrijk onderscheid: de internetprovider hoeft niet zelf actief op zoek te gaan naar illegale downloads om toch waarschuwingen van rechthebbenden te ontvangen en deze aan klanten door te geven.

Wat stond er in de waarschuwing van Starlink?

De waarschuwing maakte duidelijk dat het downloaden of verspreiden van auteursrechtelijk beschermd materiaal zonder toestemming in strijd kan zijn met de gebruiksvoorwaarden van Starlink.

Daarbij wees het bedrijf erop dat gebruikers verantwoordelijk zijn voor het gebruik van hun internetverbinding en dat het delen van beschermd materiaal zonder toestemming niet is toegestaan.

Starlink waarschuwde bovendien voor mogelijke gevolgen wanneer dergelijke meldingen zich blijven herhalen.

Afhankelijk van de omstandigheden en de toepasselijke voorwaarden kan herhaaldelijk overtreden van de regels aanleiding geven tot verdere maatregelen. Daarbij kunnen onder meer de volgende gevolgen aan de orde komen:

• Een officiële waarschuwing: de abonnee wordt geïnformeerd over de klacht en de vermeende auteursrechtelijke overtreding.
• Verdere meldingen: wanneer opnieuw klachten over dezelfde aansluiting binnenkomen, kan de provider de situatie opnieuw beoordelen.
• Tijdelijke beperking of blokkering: bij herhaalde of ernstige overtredingen kan de internetverbinding mogelijk tijdelijk worden beperkt.
• Beëindiging van het abonnement: in bepaalde omstandigheden kan een provider besluiten de dienstverlening stop te zetten.
• Juridische stappen: de rechthebbende kan, afhankelijk van de beschikbare gegevens en de toepasselijke wetgeving, verdere juridische maatregelen overwegen.

Een waarschuwing betekent overigens niet automatisch dat de abonnee een boete krijgt of dat er direct een rechtszaak volgt. Het is in eerste instantie een melding over een vermeende overtreding.

Waarom torrents extra risico's met zich meebrengen

Veel internetgebruikers beschouwen het downloaden van een bestand via een torrent als een gewone download. Juridisch en technisch kan er echter een belangrijk verschil bestaan tussen het downloaden van een bestand en het gelijktijdig beschikbaar stellen ervan aan anderen.

Bij torrentsoftware worden gebruikers doorgaans onderdeel van een netwerk waarin bestanden onderling worden uitgewisseld. Zodra een gebruiker een gedeelte van een bestand heeft ontvangen, kan dat gedeelte onder bepaalde instellingen alweer door andere deelnemers worden gedownload.

Daardoor kan iemand die denkt uitsluitend een aflevering van een serie binnen te halen, tegelijkertijd bijdragen aan de verspreiding ervan.

Voor rechthebbenden is juist dat aspect belangrijk. Zij richten hun controles niet uitsluitend op websites waarop bestanden worden aangeboden, maar kunnen ook kijken naar de daadwerkelijke uitwisseling van materiaal binnen P2P-netwerken.

Het is daarom niet noodzakelijk dat iemand een complete film of serie uploadt om in beeld te komen bij een auteursrechtelijke controle. Ook het beschikbaar stellen van gedeelten van een bestand kan relevant zijn.

Hoe zit dit juridisch in Nederland?

In Nederland is het downloaden van auteursrechtelijk beschermd materiaal uit een illegale bron in beginsel niet toegestaan.

Waar het maken van een privékopie onder bepaalde voorwaarden mogelijk is, geldt die uitzondering niet voor kopieën uit een illegale bron. Het downloaden van een film, serie of muziekalbum via een ongeautoriseerde torrentbron kan daarom een auteursrechtelijke inbreuk opleveren.

Ook het uploaden of verder verspreiden van auteursrechtelijk beschermd materiaal zonder toestemming kan een inbreuk vormen.

Dat betekent echter niet dat iedere waarschuwing van een rechthebbende automatisch leidt tot een schadevergoeding, boete of strafrechtelijke vervolging. Daarvoor zijn aanvullende juridische stappen en een beoordeling van de concrete omstandigheden nodig.

Bovendien moet onderscheid worden gemaakt tussen het vaststellen van een IP-adres en het vaststellen van de identiteit van de persoon die daadwerkelijk achter de internetverbinding zat.

Een IP-adres kan in veel gevallen worden gekoppeld aan een internetaansluiting, maar bewijst op zichzelf niet wie de computer of het torrentprogramma op dat moment heeft gebruikt.

Voor het verkrijgen van persoonsgegevens van een abonnee gelden juridische voorwaarden. Een rechthebbende kan die gegevens niet zonder meer bij een provider opeisen.

Betekent een waarschuwing dat Starlink je internetverkeer controleert?

Niet noodzakelijk. De situatie rond Guichelaar betekent niet dat Starlink standaard alle downloads van zijn klanten inhoudelijk controleert of voortdurend bijhoudt welke films en series zij bekijken.

Een mogelijke werkwijze is dat een rechthebbende zelfstandig een torrentnetwerk controleert, een IP-adres registreert en vervolgens een melding indient bij de bijbehorende internetprovider.

De provider kan die melding vervolgens doorsturen naar de klant.

Daarbij is het belangrijk om te beseffen dat een internetprovider en een rechthebbende verschillende rollen hebben. De rechthebbende kan het delen van beschermd materiaal signaleren, terwijl de provider wordt benaderd omdat het geregistreerde IP-adres bij zijn netwerk hoort.

De waarschuwing is dus niet automatisch het bewijs dat Starlink zelf actief de inhoud van alle internetactiviteiten van zijn klanten onderzoekt.

Waarom is deze gebeurtenis opvallend?

Dat een gebruiker na jarenlang torrentgebruik voor het eerst een waarschuwing ontvangt, betekent niet dat torrentgebruikers voorheen niet konden worden opgespoord.

Het controleren van P2P-netwerken bestaat al geruime tijd. Rechthebbenden en gespecialiseerde partijen gebruiken dergelijke controles om vast te stellen waar auteursrechtelijk beschermd materiaal wordt aangeboden en verspreid.

Wat deze gebeurtenis bijzonder maakt, is de directe communicatie tussen de rechthebbende, de internetprovider en de abonnee.

In plaats van dat een gebruiker pas na een juridische procedure met een auteursrechtelijke kwestie wordt geconfronteerd, ontvangt hij in dit geval al relatief kort na de vermeende overtreding een waarschuwing van zijn eigen provider.

Dat kan voor andere Starlink-klanten een belangrijke aanwijzing zijn dat satellietinternet geen bescherming biedt tegen het opsporen van auteursrechtelijk beschermde downloads.

Wat kunnen Starlink-gebruikers hiervan leren?

Voor Starlink-abonnees verandert deze gebeurtenis niets aan de wettelijke regels voor auteursrechten. Dezelfde uitgangspunten gelden voor satellietinternet als voor glasvezel, kabelinternet of mobiele internetverbindingen.

Het gebruik van een andere internetprovider maakt het downloaden of verspreiden van auteursrechtelijk beschermd materiaal niet legaal.

Gebruikers die een melding ontvangen, doen er verstandig aan deze serieus te nemen. Het is belangrijk om te controleren welk materiaal wordt genoemd, op welke datum de vermeende overtreding zou hebben plaatsgevonden en welke maatregelen de provider verlangt.

Ook is het verstandig om niet automatisch aan te nemen dat de persoon op wiens naam het abonnement staat, daadwerkelijk degene is geweest die het materiaal heeft gedownload of gedeeld.

Een IP-adres verwijst immers naar een internetverbinding en niet rechtstreeks naar een specifieke persoon.

Door: Drifter