Windows 11 introduceert nieuwe functies en een modernere interface, maar ligt opnieuw zwaar onder vuur vanwege zorgen over privacy en gegevensbescherming. Privacy organisaties en digitale rechtenexperts waarschuwen gebruikers én overheidsinstanties om Windows 11 voorlopig te mijden en zo lang mogelijk bij Windows 10 te blijven. Hoewel de overstap op termijn vrijwel onvermijdelijk lijkt, wijzen recente ontwikkelingen erop dat deze overgang aanzienlijke risico’s met zich meebrengt.
Uit marktcijfers blijkt dat veel Windows-10-gebruikers nog steeds twijfelen aan de overstap naar Windows 11. Die terughoudendheid blijkt volgens privacy deskundigen terecht te zijn.
De kern van de kritiek: AI-functie “Recall”
De belangrijkste reden voor de waarschuwing is een nieuwe AI-functie van Microsoft genaamd Recall. Deze functie maakt automatisch en voortdurend schermafbeeldingen van wat de gebruiker op zijn computer doet, zodat eerdere handelingen later via AI kunnen worden teruggevonden.
Volgens het Centrum voor Digitale Rechten en Democratie vormt dit een ernstig privacy probleem. Het permanent vastleggen van scherminhoud zou in strijd zijn met de AVG (GDPR). Daarbij bestaat het risico dat uiterst gevoelige gegevens worden opgeslagen, waaronder:
- wachtwoorden
- bank- en betaalgegevens
- medische en gezondheidsinformatie
- vertrouwelijke zakelijke documenten
Zelfs als deze gegevens niet actief worden gedeeld, vormt het opslaan ervan al een aanzienlijk beveiligingsrisico. Een datalek of ongeautoriseerde toegang zou verstrekkende gevolgen kunnen hebben.
“Uitschakelen is niet genoeg”
Microsoft stelt dat Recall uitsluitend actief is op zogeheten Copilot+ pc’s. Privacy organisaties betwijfelen deze claim echter. Er zijn aanwijzingen dat Recall op elk systeem aanwezig is waarop Windows 11 versie 24H2 is geïnstalleerd, ook als de functie niet zichtbaar of actief lijkt.
Het grote probleem volgens experts:
Zolang Recall onderdeel blijft van het besturingssysteem, blijft het technisch mogelijk om de functie op enig moment (opnieuw) te activeren – bijvoorbeeld via updates.
Daarmee wordt het risico niet weggenomen door de functie simpelweg uit te schakelen. Vanuit privacy-oogpunt blijft het systeem dan kwetsbaar.
Welke opties hebben gebruikers?
Privacydeskundigen onderscheiden verschillende handelingsmogelijkheden en beoordelen de effectiviteit daarvan:
1. Windows 10 blijven gebruiken zolang er beveiligingsupdates zijn
Zeer effectief, maar slechts tijdelijk.
Microsoft levert beveiligingsupdates voor Windows 10 tot oktober 2026 (inclusief verlengde updates voor Europese gebruikers).
2. Overstappen op Windows 11 en Recall uitschakelen
Beperkt effectief.
Omdat Recall onderdeel blijft van het systeem en via updates opnieuw geactiveerd kan worden, blijft er een structureel risico bestaan.
3. Windows 11 gebruiken met standaardinstellingen en vertrouwen op Microsoft
Nauwelijks effectief.
Dit scenario brengt het hoogste potentiële risico met zich mee, omdat de gebruiker volledig afhankelijk is van Microsofts keuzes en transparantie.
4. Overstappen op een alternatief besturingssysteem (zoals Linux)
Vooral na het einde van Windows-10-updates wordt dit gezien als een serieuze en veilige optie, met name voor privacy bewuste gebruikers en organisaties.
De vertrouwenskwestie: kan Microsoft nog worden vertrouwd?
De discussie draait uiteindelijk om een fundamentele vraag: kunnen gebruikers Microsoft nog vertrouwen als het gaat om privacy en transparantie?
Volgens critici ontbreekt het Microsoft structureel aan openheid. Dit werd onder meer zichtbaar bij de communicatie rondom het einde van Windows 10. Pas na stevige publieke kritiek besloot Microsoft om verlengde beveiligingsupdates gratis aan te bieden aan Europese gebruikers.
Voor individuele gebruikers blijft de keuze persoonlijk. Maar voor overheden, gemeenten en andere publieke instellingen is het advies van privacy organisaties ondubbelzinnig:
gebruik Windows 11 niet.
Het Centrum voor Digitale Rechten en Democratie heeft hierover zelfs contact opgenomen met zowel de Ierse toezichthouder voor gegevensbescherming (waar Microsofts Europese hoofdkantoor is gevestigd) als met de Duitse federale functionaris voor gegevensbescherming.
Meer dan privacy alleen: het Microsoft-monopolie
De kritiek reikt verder dan alleen gegevensbescherming. Volgens de privacy organisaties is het essentieel om ook het marktdominante monopolie van Microsoft ter discussie te stellen.
Overheden zouden volgens hen minder afhankelijk moeten zijn van één Amerikaanse softwareleverancier en in plaats daarvan moeten investeren in:
- Europese, privacy vriendelijke software
- open-source oplossingen
- digitale infrastructuur binnen Europa
Dit zou niet alleen de privacy van burgers beter beschermen, maar ook zorgen voor:
- meer digitale soevereiniteit
- economische waarde creatie binnen Europa
- minder structurele afhankelijkheid van buitenlandse tech giganten
De verwachting van critici is dat Microsoft privacy grenzen zal blijven opzoeken en pas na publieke druk bereid zal zijn om maatregelen terug te draaien.
Door: Drifter
Aanbevolen Reacties
Er zijn geen reacties om weer te geven.
Log in om te reageren
Je kunt een reactie achterlaten na het inloggen
Login met de gegevens die u gebruikt bij softtrack