Wet bescherming contant geld binnen 5 kilometer voor vrijwel iedere Nederlander

Het kabinet heeft een wetsvoorstel opgesteld om de beschikbaarheid van contant geld in Nederland ook in de toekomst te waarborgen. De kern van het voorstel is dat vrijwel alle Nederlanders toegang moeten houden tot een geldautomaat op redelijke afstand van hun woonadres. Concreet betekent dit dat 99 procent van de mensen met een bankrekening binnen een straal van vijf kilometer een geldautomaat moet kunnen bereiken.

Om dit te realiseren, wordt in de wet vastgelegd dat er landelijk minimaal 850 geldautomaten beschikbaar moeten blijven. Daarbij geldt nadrukkelijk dat deze automaten niet uitsluitend in winkels of andere locaties met beperkte openingstijden geplaatst mogen worden. Het doel hiervan is om te voorkomen dat de toegankelijkheid van contant geld afhankelijk wordt van winkeluren of commerciële belangen. Geldautomaten moeten dus ook op vrij toegankelijke locaties staan, waar mensen terechtkunnen op momenten dat winkels gesloten zijn.

Naast het aantal en de spreiding van geldautomaten stelt het wetsvoorstel ook eisen aan de betrouwbaarheid en beschikbaarheid ervan. Automaatstoringen en langdurige uitval moeten zoveel mogelijk worden voorkomen. Banken worden verplicht om ervoor te zorgen dat de infrastructuur voor contant geld goed functioneert en dat gebruikers niet geconfronteerd worden met onnodige beperkingen.

Ook op het gebied van kosten worden maatregelen genomen. Er komen maximumtarieven voor het opnemen en storten van contant geld, zodat deze basisdienst betaalbaar blijft voor consumenten. Hiermee wil de overheid voorkomen dat financiële instellingen hoge kosten in rekening brengen voor het gebruik van contant geld, wat het gebruik ervan zou kunnen ontmoedigen.

De achterliggende reden voor deze wetgeving is dat contant geld een belangrijke maatschappelijke functie vervult. Het draagt bij aan een inclusief betalingsverkeer, omdat niet iedereen volledig kan of wil overstappen op digitale betalingen. Denk bijvoorbeeld aan ouderen, mensen met beperkte digitale vaardigheden of personen die om privacyredenen liever contant betalen. Daarnaast fungeert contant geld als een belangrijke terugvaloptie bij storingen in het elektronische betalingsverkeer, zoals bij netwerkproblemen of cyberaanvallen.

In aanvulling op deze maatregelen werkt het kabinet ook aan een acceptatieplicht voor contant geld in winkels en de horeca. Deze verplichting moet ervoor zorgen dat consumenten daadwerkelijk met contant geld kunnen blijven betalen. De regeling zal naar verwachting volgend jaar ingaan, maar bevat wel uitzonderingen, bijvoorbeeld in situaties waar veiligheid of praktische uitvoerbaarheid een rol speelt.

Al met al is het wetsvoorstel bedoeld om een evenwicht te vinden tussen de voortschrijdende digitalisering van het betalingsverkeer en het behoud van contant geld als essentiële publieke voorziening.

Door: Drifter