Ga naar inhoud
  • Drifter
    Drifter

    Windows 11 krijgt een nieuwe beveiligingsfunctie: ‘Emerging Risks’ spoort gevaarlijke kwetsbaarheden in programma’s, stuurprogramma’s en firmware op

    Microsoft werkt aan een nieuwe beveiligingsfunctie voor Windows 11 die gebruikers moet waarschuwen voor ernstige kwetsbaarheden in geïnstalleerde programma’s, stuurprogramma’s en firmware. Met de functie ‘Emerging Risks’ wil Microsoft voorkomen dat beveiligingsproblemen onopgemerkt blijven totdat cybercriminelen er misbruik van maken. Wanneer Windows een kwetsbaar onderdeel ontdekt, kan het systeem de gebruiker adviseren om een update te installeren, een programma te verwijderen of een betreffende component tijdelijk uit te schakelen.

    Windows 11 krijgt er mogelijk een belangrijke beveiligingsfunctie bij. Microsoft werkt aan een nieuw onderdeel binnen Windows-beveiliging (Windows Security) dat specifiek is gericht op het opsporen en inzichtelijk maken van beveiligingsrisico’s in software en onderdelen die op een computer zijn geïnstalleerd.

    De nieuwe functie heet Emerging Risks, wat vrij vertaald kan worden als ‘opkomende beveiligingsrisico’s’. Het doel is om gebruikers beter inzicht te geven in ernstige kwetsbaarheden die zich niet noodzakelijkerwijs in Windows zelf bevinden, maar bijvoorbeeld in toepassingen van derden, apparaatstuurprogramma’s of de firmware van hardwarecomponenten.

    Dat is een belangrijke ontwikkeling. Een computer kan immers volledig zijn bijgewerkt met de nieuwste Windows-updates en toch kwetsbaar zijn doordat een geïnstalleerd programma, een verouderd stuurprogramma of de firmware van een apparaat een bekend beveiligingsprobleem bevat.

    Microsoft wil dergelijke risico’s voortaan nadrukkelijker onder de aandacht brengen, zodat gebruikers eerder actie kunnen ondernemen.

    Wat is Emerging Risks precies?

    Emerging Risks wordt een afzonderlijk onderdeel binnen de toepassing Windows-beveiliging. Deze toepassing is standaard aanwezig in Windows 11 en vormt het centrale punt voor verschillende beveiligingsvoorzieningen, waaronder Microsoft Defender Antivirus, firewallinstellingen, apparaatbeveiliging en beveiligingsstatussen.

    De nieuwe functie moet daar een aanvullende taak aan toevoegen: het signaleren van ernstige kwetsbaarheden in software en hardwaregerelateerde onderdelen van het systeem.

    Microsoft omschrijft Emerging Risks als:

    ‘Ernstige kwetsbaarheden in apps, stuurprogramma’s of firmware op dit apparaat die aandacht vereisen.’

    Daarmee richt de functie zich op drie belangrijke categorieën:

    1. Geïnstalleerde programma’s en toepassingen

    Dit betreft software die op de computer aanwezig is, zoals webbrowsers, kantoorprogramma’s, PDF-lezers, mediaspelers, archiveringsprogramma’s, communicatieprogramma’s en andere toepassingen.

    Wanneer een beveiligingslek in een bepaalde softwareversie bekend wordt, kan dat aanvallers mogelijkheden bieden om bijvoorbeeld schadelijke code uit te voeren, toegang tot gegevens te verkrijgen of beveiligingsmaatregelen te omzeilen.

    Een programma hoeft daarvoor niet eens actief te worden gebruikt. In sommige gevallen kan een kwetsbaarheid al worden misbruikt wanneer een gebruiker een speciaal vervaardigd bestand opent, een website bezoekt of een bepaalde functie van het programma gebruikt.

    2. Stuurprogramma’s (drivers)

    Stuurprogramma’s zorgen ervoor dat Windows kan communiceren met hardwareonderdelen, zoals videokaarten, netwerkadapters, geluidskaarten, printers, opslagapparaten en USB-apparatuur.

    Drivers hebben vaak uitgebreide toegangsrechten binnen het besturingssysteem. Vooral stuurprogramma’s die op een laag niveau met Windows communiceren, kunnen bij een beveiligingslek een aanzienlijk risico vormen.

    Een kwetsbaar stuurprogramma kan bijvoorbeeld worden misbruikt om hogere systeemrechten te verkrijgen, beveiligingsmechanismen te omzeilen of ongewenste toegang tot het systeem te krijgen.

    Dat maakt het belangrijk om niet alleen Windows zelf bij te werken, maar ook de stuurprogramma’s van de computer en aangesloten apparaten.

    3. Firmware van hardwarecomponenten

    Firmware is de ingebouwde besturingssoftware van hardware. Deze software zorgt ervoor dat bijvoorbeeld het moederbord, de processor, de SSD, de netwerkcontroller en andere hardwarecomponenten correct functioneren.

    Firmware bevindt zich doorgaans op een lager niveau dan gewone toepassingen en kan daardoor bijzonder belangrijk zijn voor de beveiliging van een computer.

    Een kwetsbaarheid in firmware kan soms moeilijker te verhelpen zijn dan een probleem in een normaal programma. In bepaalde gevallen is een update van de fabrikant noodzakelijk, terwijl andere problemen alleen kunnen worden opgelost door specifieke instellingen aan te passen of hardwarecomponenten te vervangen.

    Met Emerging Risks wil Microsoft ook dergelijke problemen beter zichtbaar maken.

    Hoe werkt de nieuwe beveiligingsfunctie?

    De bedoeling is dat Windows informatie verzamelt over de software, stuurprogramma’s en firmware die op de computer aanwezig zijn. Vervolgens kan het systeem deze informatie gebruiken om te beoordelen of er bekende ernstige kwetsbaarheden van toepassing zijn op de aangetroffen onderdelen.

    Daarbij kan Windows gebruikmaken van beveiligingsinformatie van Microsoft en mogelijk ook van externe informatiebronnen.

    Wanneer een bekend beveiligingsprobleem wordt vastgesteld, kan dit worden weergegeven in het onderdeel Emerging Risks.

    De gebruiker krijgt dan niet alleen een melding dat er iets mis is, maar mogelijk ook informatie over de aard van het risico en de maatregelen die kunnen worden genomen.

    Het uiteindelijke doel is om beveiligingsproblemen begrijpelijker en beter beheersbaar te maken.

    In plaats van zelf voortdurend te moeten controleren of alle geïnstalleerde programma’s, drivers en firmwareversies nog veilig zijn, kan Windows de gebruiker wijzen op onderdelen die bijzondere aandacht verdienen.

    Daarbij moet wel een belangrijk onderscheid worden gemaakt: het opsporen en melden van een kwetsbaarheid betekent niet automatisch dat Windows het probleem ook zelfstandig kan oplossen.

    Vooral bij programma’s en hardware van externe fabrikanten blijft de beschikbaarheid van een beveiligingsupdate afhankelijk van de betreffende leverancier.

    Wat gebeurt er wanneer Windows een kwetsbaarheid ontdekt?

    Wanneer Emerging Risks een ernstig beveiligingsprobleem vaststelt, kan Windows afhankelijk van de beschikbare informatie en de ernst van het risico een bepaalde maatregel voorstellen.

    De mogelijke aanbevelingen zijn onder meer:

    Een beveiligingsupdate installeren

    Wanneer de fabrikant een nieuwe versie beschikbaar heeft gesteld waarin het beveiligingslek is verholpen, kan Windows de gebruiker adviseren om deze update te installeren.

    Dit kan bijvoorbeeld gaan om een nieuwere versie van een programma, een bijgewerkt stuurprogramma of een firmware-update van de fabrikant.

    Een kwetsbare toepassing verwijderen

    Wanneer er geen beveiligingsupdate beschikbaar is en het risico aanzienlijk is, kan Windows adviseren om het betreffende programma te verwijderen.

    Dat is vooral relevant wanneer een kwetsbaarheid ernstig is en er geen betrouwbare manier bestaat om het probleem op korte termijn te verhelpen.

    Een stuurprogramma vervangen of uitschakelen

    Wanneer een kwetsbaar stuurprogramma het probleem veroorzaakt, kan het nodig zijn om een nieuwere versie te installeren of het betreffende stuurprogramma tijdelijk uit te schakelen.

    Dit moet wel zorgvuldig gebeuren. Het uitschakelen van een driver kan ertoe leiden dat bepaalde hardwarefuncties niet meer werken.

    Een getroffen onderdeel uitschakelen

    In sommige gevallen kan het uitschakelen van een specifieke functie of component een tijdelijke oplossing bieden totdat de fabrikant een definitieve beveiligingsupdate beschikbaar stelt.

    Welke maatregel wordt aanbevolen, zal naar verwachting afhankelijk zijn van de ernst van de kwetsbaarheid, de beschikbaarheid van een oplossing en de mogelijke gevolgen voor de computer.

    Het is overigens niet de bedoeling dat Windows zonder toestemming willekeurig programma’s verwijdert of hardware uitschakelt. De beschreven functie is in de eerste plaats bedoeld om risico’s zichtbaar te maken en gebruikers te adviseren over noodzakelijke maatregelen.

    Een lege beveiligingspagina betekent niet dat uw computer veilig is

    Tijdens tests met previewversies van Windows 11 is de nieuwe functie al zichtbaar geworden binnen Windows-beveiliging.

    De eerste testresultaten laten echter zien dat het onderdeel nog niet volledig functioneert. In sommige gevallen verschijnt een vrijwel lege pagina met de volgende melding:

    ‘Windows-beveiliging kan momenteel geen risico-informatie vaststellen. De benodigde informatie is onvolledig of kan niet worden vertrouwd.’ Dit betekent niet dat de computer automatisch vrij is van kwetsbaarheden.

    Het betekent uitsluitend dat Windows op dat moment niet over voldoende betrouwbare informatie beschikt om de beveiligingsstatus van de betreffende onderdelen vast te stellen.

    Dat kan verschillende oorzaken hebben. Denk bijvoorbeeld aan ontbrekende gegevens, een nog niet volledig werkende beveiligingsdatabase, een onvolledige implementatie in de testversie of het ontbreken van voldoende informatie over bepaalde software- en hardwarecomponenten.

    Het is daarom belangrijk om een lege Emerging Risks-pagina niet te interpreteren als een garantie dat alle geïnstalleerde software en hardware veilig zijn.

    Ook wanneer Windows geen waarschuwingen toont, blijft het noodzakelijk om beveiligingsupdates te installeren en programma’s, drivers en firmware regelmatig te controleren.

    Microsoft wil Emerging Risks beschikbaar maken voor alle Windows 11-computers

    Volgens de informatie die over de nieuwe functie bekend is geworden, wil Microsoft Emerging Risks beschikbaar maken op Windows 11-computers zonder aanvullende hardware-eisen.

    Dat betekent dat gebruikers niet eerst een speciaal type processor, een bepaalde hoeveelheid werkgeheugen of een nieuwe computer nodig zouden hebben om van deze beveiligingsfunctie gebruik te kunnen maken.

    Ook beveiligingsinstellingen zoals Secure Boot en Memory Integrity zouden geen voorwaarde zijn om toegang te krijgen tot het onderdeel. Dat is een belangrijk onderscheid.

    Secure Boot en Memory Integrity zijn namelijk afzonderlijke beveiligingsmechanismen die de opstartprocedure en de integriteit van bepaalde processen en stuurprogramma’s helpen beschermen.

    Emerging Risks heeft een andere functie: het identificeren en zichtbaar maken van bekende beveiligingsproblemen in onderdelen die op de computer aanwezig zijn.

    De twee soorten beveiliging kunnen elkaar dus aanvullen.

    De functie is volgens de huidige informatie uitsluitend bedoeld voor Windows 11. Er zijn vooralsnog geen concrete aanwijzingen dat Microsoft Emerging Risks ook naar Windows 10 zal brengen.

    Waarom is deze functie zo belangrijk?

    Veel computergebruikers denken dat hun systeem veilig is zodra Windows Update meldt dat er geen updates meer beschikbaar zijn. Dat is begrijpelijk, maar helaas niet helemaal juist.

    Windows Update houdt zich voornamelijk bezig met updates voor Windows en bepaalde door Microsoft ondersteunde onderdelen. Veel andere toepassingen worden echter afzonderlijk bijgewerkt.

    Denk bijvoorbeeld aan webbrowsers, PDF-programma’s, mediaspelers, compressieprogramma’s, communicatiesoftware en gespecialiseerde toepassingen.

    Deze programma’s beschikken vaak over hun eigen updatevoorzieningen. Sommige controleren automatisch op nieuwe versies, terwijl andere afhankelijk zijn van handmatige updates. Hetzelfde geldt voor stuurprogramma’s en firmware.

    Een computer kan daardoor volledig bijgewerkt zijn vanuit Windows Update, terwijl er tegelijkertijd verouderde software of een kwetsbaar stuurprogramma op het systeem aanwezig is. Dat vormt een belangrijk beveiligingsrisico.

    Cybercriminelen richten zich namelijk niet uitsluitend op kwetsbaarheden in Windows zelf. Ook beveiligingslekken in veelgebruikte programma’s, drivers en firmware kunnen worden gebruikt om computers binnen te dringen.

    Bovendien worden bekende kwetsbaarheden soms al zeer snel na openbaarmaking misbruikt.

    Daarom is het belangrijk dat gebruikers niet alleen Windows beveiligen, maar het complete systeem als één geheel beschouwen. Emerging Risks kan daarbij een belangrijke aanvullende rol gaan spelen.

    Microsoft kan niet alle programma’s zelfstandig bijwerken

    Een van de grootste uitdagingen voor Microsoft is dat Windows-computers software van zeer veel verschillende ontwikkelaars bevatten.

    Microsoft kan beveiligingsproblemen in zijn eigen producten doorgaans zelf aanpakken. Voor programma’s van andere fabrikanten ligt dat anders.

    Een externe ontwikkelaar bepaalt immers zelf wanneer een nieuwe versie wordt uitgebracht, hoe beveiligingsupdates worden verspreid en of een programma nog wordt ondersteund.

    Microsoft heeft daardoor niet automatisch de mogelijkheid om iedere kwetsbare toepassing op een computer zelfstandig te herstellen.

    De Microsoft Store kan hierbij een belangrijke rol spelen. Programma’s die via de Store worden aangeboden, kunnen gebruikmaken van het updateproces van Microsoft.

    Maar veel populaire toepassingen worden buiten de Store om geïnstalleerd. Deze programma’s beschikken vaak over een eigen installatieprogramma en een afzonderlijk updatesysteem.

    Daardoor kan het voorkomen dat een beveiligingsprobleem al bekend is, terwijl de gebruiker nog steeds een kwetsbare versie gebruikt.

    Emerging Risks kan dat probleem niet volledig oplossen, maar kan er wel voor zorgen dat de gebruiker eerder wordt gewaarschuwd.

    Dat is een wezenlijke verbetering ten opzichte van een situatie waarin een kwetsbare toepassing ongemerkt op de computer blijft staan.

    De nieuwe functie zal kwetsbaarheden niet automatisch verhelpen

    Hoewel Emerging Risks een nuttige uitbreiding kan worden, is het belangrijk om de mogelijkheden niet te overschatten. De functie moet vooral worden gezien als een waarschuwings- en signaleringsmechanisme.

    Het is niet hetzelfde als een volledig geautomatiseerd systeem dat alle software en hardware voortdurend controleert, kwetsbaarheden zelfstandig repareert en alle benodigde updates installeert.

    Wanneer een programma kwetsbaar is, moet er eerst een geschikte update van de fabrikant beschikbaar zijn.

    Als die update ontbreekt, kan Windows de gebruiker mogelijk adviseren het programma te verwijderen of een andere maatregel te nemen.

    Bij firmware is dat nog ingewikkelder. Firmware-updates zijn vaak specifiek voor een bepaald merk en model moederbord, SSD, laptop of ander hardwareonderdeel.

    Het installeren van een verkeerde firmwareversie kan ernstige problemen veroorzaken. Daarom blijft het noodzakelijk om dergelijke updates uitsluitend via betrouwbare kanalen van de fabrikant te verkrijgen.

    Emerging Risks kan gebruikers dus helpen om problemen te ontdekken, maar vervangt geen goed onderhoudsbeleid en geen betrouwbare beveiligingssoftware.

    Windows 11 krijgt mogelijk een bredere beveiligingsvernieuwing

    Emerging Risks lijkt onderdeel te zijn van een grotere ontwikkeling waarbij Microsoft de beveiliging van Windows 11 verder wil versterken.

    De onderneming richt zich daarbij nadrukkelijk op de toenemende dreiging van cyberaanvallen, waaronder aanvallen waarbij kunstmatige intelligentie wordt gebruikt om kwetsbaarheden sneller te ontdekken en uit te buiten.

    De snelheid waarmee beveiligingslekken worden gevonden en misbruikt, vormt een steeds grotere uitdaging.

    Waar organisaties vroeger soms weken of maanden hadden om een beveiligingsprobleem te verhelpen, kunnen aanvallers tegenwoordig aanzienlijk sneller reageren op nieuw bekendgemaakte kwetsbaarheden.

    Daarom probeert Microsoft gebruikers en organisaties ertoe te bewegen beveiligingsupdates sneller te installeren.

    Het bedrijf wil bovendien meer controle en inzicht bieden in de beveiligingsstatus van Windows-computers.

    Een andere ontwikkeling waar Microsoft aan werkt, betreft een nieuwe beveiligingscontrole waarmee applicatieontwikkelaars kunnen nagaan of een Windows 11-computer voldoet aan bepaalde beveiligingsnormen.

    Daarbij kunnen instellingen zoals Secure Boot en Memory Integrity een rol spelen.

    Ontwikkelaars zouden op basis van deze controle kunnen besluiten om gebruikers te waarschuwen wanneer hun computer onvoldoende beveiligd is. Afhankelijk van de toepassing zouden bepaalde functies mogelijk beperkt kunnen worden.

    Ook zouden ontwikkelaars ervoor kunnen kiezen een programma niet volledig te laten functioneren wanneer een computer niet aan de gestelde beveiligingseisen voldoet.

    Adobe en Battle.net zijn genoemd als partijen die bij deze ontwikkeling betrokken zijn. Dat betekent overigens niet dat deze bedrijven automatisch zullen besluiten om gebruikers met afwijkende beveiligingsinstellingen de toegang tot hun programma’s te ontzeggen.

    Het laat vooral zien dat Microsoft de beveiliging van Windows steeds nadrukkelijker wil laten meewegen bij de werking van toepassingen van derden.

    Waarom Microsoft steeds meer nadruk legt op beveiligingsupdates

    Microsoft heeft de afgelopen tijd herhaaldelijk gewezen op het belang van het tijdig installeren van beveiligingsupdates. Dat is niet zonder reden.

    Wanneer een kwetsbaarheid openbaar wordt gemaakt en een beveiligingsupdate beschikbaar komt, kunnen cybercriminelen de informatie over het beveiligingslek gebruiken om te onderzoeken welke systemen nog niet zijn bijgewerkt.

    Daarmee ontstaat een race tegen de klok.

    Gebruikers die updates langdurig uitstellen, lopen het risico dat hun computer kwetsbaar blijft voor aanvallen waarvoor inmiddels al een oplossing beschikbaar is.

    Ook Microsoft heeft de afgelopen periode grote aantallen beveiligingsproblemen in zijn producten aangepakt.

    Een groot aantal gepubliceerde kwetsbaarheden betekent overigens niet automatisch dat Windows onveiliger is geworden.

    Het kan ook betekenen dat er meer beveiligingsproblemen zijn ontdekt, onderzocht en vervolgens verholpen.

    Het belangrijkste is uiteindelijk niet hoeveel kwetsbaarheden worden gemeld, maar hoe snel ze worden opgespoord, hoe ernstig ze zijn en of gebruikers de beschikbare oplossingen daadwerkelijk installeren.

    Microsoft benadrukt daarbij dat het ontdekken en verhelpen van kwetsbaarheden juist onderdeel is van het verbeteren van de beveiliging.

    Wat kunt u zelf doen om uw Windows 11-computer beter te beveiligen?

    Hoewel Emerging Risks een interessante nieuwe beveiligingsvoorziening wordt, hoeft u niet te wachten totdat Microsoft deze functie algemeen beschikbaar stelt.

    Er zijn nu al verschillende maatregelen waarmee u de beveiliging van uw computer aanzienlijk kunt verbeteren.

    1. Controleer regelmatig Windows Update

    Open Instellingen en ga naar Windows Update. Controleer of er beveiligingsupdates beschikbaar zijn en installeer deze zodra dat verantwoord mogelijk is.

    Stel belangrijke beveiligingsupdates niet onnodig lang uit.

    2. Houd uw programma’s actueel

    Controleer regelmatig of er updates beschikbaar zijn voor uw webbrowsers, kantoorsoftware, PDF-programma’s, mediaspelers en andere veelgebruikte toepassingen.

    Verwijder programma’s die u niet meer gebruikt. Onnodige software vergroot het aantal onderdelen dat onderhoud en beveiliging nodig heeft.

    3. Werk stuurprogramma’s bij via betrouwbare bronnen

    Gebruik bij voorkeur Windows Update of de officiële ondersteuningswebsite van de fabrikant van uw computer of hardware.

    Download geen willekeurige drivers van onbekende websites.

    Wees ook voorzichtig met algemene programma’s die beloven alle drivers automatisch bij te werken. Niet iedere aangeboden driver is geschikt voor uw specifieke computer.

    4. Controleer firmware-updates

    Vooral bij laptops en moederborden kunnen firmware-updates belangrijke beveiligingsverbeteringen bevatten.

    Controleer daarvoor de website van de fabrikant en volg de installatie-instructies zorgvuldig.

    Onderbreek een firmware-update nooit wanneer deze bezig is.

    5. Laat Microsoft Defender actief

    Microsoft Defender Antivirus biedt standaardbescherming tegen virussen, spyware, ransomware en andere vormen van schadelijke software.

    Controleer in Windows-beveiliging of de realtimebeveiliging is ingeschakeld en of de beveiligingsinformatie actueel is.

    6. Controleer Secure Boot en Memory Integrity

    Deze voorzieningen kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan de beveiliging van uw computer.

    Secure Boot helpt voorkomen dat niet-vertrouwde software tijdens het opstartproces wordt geladen.

    Memory Integrity beschermt bepaalde onderdelen van de Windows-kernel tegen het uitvoeren van mogelijk schadelijke code.

    Schakel deze functies niet zomaar uit om een driver of toepassing te laten werken. Onderzoek eerst waarom een onderdeel niet compatibel is.

    7. Verwijder software die niet meer wordt ondersteund

    Een programma dat geen beveiligingsupdates meer ontvangt, kan op termijn een aanzienlijk risico vormen.

    Wanneer een ontwikkelaar de ondersteuning heeft beëindigd, is het verstandig een actueel alternatief te zoeken.

    Wanneer kunnen we Emerging Risks verwachten?

    De nieuwe functie is inmiddels aangetroffen in previewversies van Windows 11, maar dat betekent niet dat zij al volledig beschikbaar is voor alle gebruikers.

    In de testversies is het onderdeel zichtbaar, maar de functionaliteit lijkt nog niet volledig operationeel.

    De huidige informatie wijst erop dat Emerging Risks onderdeel kan worden van een bredere beveiligingsvernieuwing die Microsoft voor Windows 11 voorbereidt.

    Een mogelijke verdere uitrol wordt in verband gebracht met de beveiligingsontwikkelingen die voor begin 2027 worden verwacht.

    Een definitieve releasedatum, de precieze werking en alle ondersteunde mogelijkheden zijn echter nog niet volledig vastgesteld.

    Het is daarom verstandig om onderscheid te maken tussen de functionaliteit die inmiddels in previewversies zichtbaar is en de mogelijkheden die Microsoft uiteindelijk daadwerkelijk aan alle Windows 11-gebruikers zal aanbieden.

    Door: Drifter




    Feedback Gebruiker

    Aanbevolen Reacties

    Er zijn geen reacties om weer te geven.



    Log in om te reageren

    Je kunt een reactie achterlaten na het inloggen



    Login met de gegevens die u gebruikt bij softtrack

×
×
  • Nieuwe aanmaken...