Windows 11 krijgt uitgebreide Cloud rebuild: volledige herinstallatie en veilig wissen op afstand

Microsoft breidt de herstelmogelijkheden van Windows 11 aanzienlijk uit met een uitgebreidere versie van Cloud rebuild. Met deze functie kan een Windows 11-pc volledig opnieuw worden geïnstalleerd met bestanden die rechtstreeks via Windows Update worden opgehaald. De techniek is vooral interessant voor organisaties, omdat IT-beheerders een Cloud rebuild op beheerde apparaten ook op afstand kunnen voorbereiden en starten.

Daarnaast voegt Microsoft een optie toe waarmee opslagmedia tijdens het herstelproces kunnen worden geschoond met behulp van de wisfunctionaliteit van de opslaghardware. Daarmee is Cloud rebuild niet alleen bedoeld om een defecte of zwaar beschadigde Windows-installatie opnieuw op te bouwen, maar ook voor scenario's waarin een computer wordt teruggegeven, gerecycled of aan een andere gebruiker wordt toegewezen.

De nieuwe mogelijkheden worden momenteel getest binnen het Windows Insider Experimental Channel. Ze zijn onderdeel van Windows 11 26H2 en verschenen in build 26340.9502, die Microsoft op 18 september 2026 uitbracht. Omdat het om experimentele functionaliteit gaat, staat nog niet vast dat alle onderdelen uiteindelijk in een reguliere Windows 11-release beschikbaar komen.

Windows volledig opnieuw installeren vanuit de cloud

Cloud rebuild is ontworpen als een grondiger alternatief voor de bestaande herstelmogelijkheden van Windows. Microsoft beschrijft de functie als een manier om een pc terug te brengen naar een schone en bekende staat door Windows volledig opnieuw te installeren.

Het belangrijkste verschil met een traditionele lokale herinstallatie is dat Cloud rebuild niet afhankelijk is van een bestaande Windows-installatie of van installatiemedia zoals een USB-stick. Vanuit de Windows Recovery Environment (WinRE) worden de benodigde Windows-bestanden via Windows Update opgehaald.

Ook de drivers van het apparaat worden daarbij vanuit Windows Update gedownload. Daardoor kan het systeem na de herinstallatie opnieuw worden opgebouwd zonder dat een organisatie voor iedere computer een afzonderlijke aangepaste installatie-image hoeft klaar te hebben.

Dat is met name relevant wanneer Windows zelf niet meer normaal kan starten. Cloud rebuild draait namelijk vanuit WinRE, de afzonderlijke herstelomgeving die Windows kan starten wanneer het besturingssysteem niet meer normaal opstart.

Microsoft introduceerde Cloud rebuild eerder in 2026 als experimentele hersteloptie. De versie in build 26340.9502 breidt deze functie verder uit met onder meer het veilig wissen van opslag en mogelijkheden voor beheer op afstand.

Ook bruikbaar wanneer Windows niet meer opstart

Een belangrijk onderdeel van Cloud rebuild is dat de functie vanuit de Windows Recovery Environment kan worden gestart. Daardoor hoeft de bestaande Windows-installatie niet volledig functioneel te zijn om een nieuwe installatie uit te voeren.

Wanneer een computer meerdere keren niet goed opstart, kan Windows automatisch in WinRE terechtkomen. Een gebruiker kan de herstelomgeving ook handmatig starten via de geavanceerde herstelopties van Windows.

Binnen WinRE wordt vervolgens de Cloud rebuild-optie aangeboden. De herstelomgeving probeert verbinding met internet te maken, waarna Windows Update wordt gebruikt om de benodigde bestanden en drivers op te halen.

Daarvoor is uiteraard wel netwerkconnectiviteit nodig. Microsoft ondersteunt daarvoor onder meer Ethernet en bepaalde Wi-Fi-verbindingen vanuit WinRE. Op geschikte systemen kan WinRE bovendien eerder opgeslagen Wi-Fi-profielen gebruiken, zodat een herstelprocedure eenvoudiger verbinding kan maken met het netwerk.

Cloud rebuild is daarmee vooral interessant in situaties waarin een lokaal herstelbestand, een USB-installatiemedium of een bestaande Windows-installatie niet langer betrouwbaar is.

Verschil met 'Deze pc opnieuw instellen'

Cloud rebuild lijkt op het eerste gezicht sterk op de bestaande functie Deze pc opnieuw instellen, maar Microsoft positioneert de nieuwe methode nadrukkelijk als een diepere herstelprocedure.

Bij Cloud rebuild wordt een nieuwe Windows-installatie opgebouwd met een Windows-image en drivers die via Windows Update worden binnengehaald. Het proces is daardoor minder afhankelijk van de staat van het bestaande besturingssysteem.

De nieuwe aanpak is vooral bedoeld voor situaties waarin sprake is van ernstige problemen met Windows of wanneer een organisatie bewust een volledig schone installatie wil uitvoeren.

Microsoft beschrijft Cloud rebuild binnen zijn herstelmodel als een optie voor situaties waarin reguliere herstelmethoden onvoldoende zijn, bijvoorbeeld bij diepgaande beschadiging van het besturingssysteem.

Alles op de systeemschijf wordt verwijderd

Wie Cloud rebuild gebruikt, moet rekening houden met volledig gegevensverlies.

Bij de optie Remove files wordt de systeemschijf opnieuw ingericht en worden lokaal opgeslagen bestanden, gebruikersaccounts, toepassingen en instellingen verwijderd. De computer wordt vervolgens opnieuw geïnstalleerd met Windows.

Dat betekent dat Cloud rebuild nadrukkelijk geen gewone reparatiefunctie is waarbij persoonlijke bestanden en geïnstalleerde programma's automatisch behouden blijven.

Bestanden die uitsluitend lokaal op de pc staan, moeten daarom vooraf worden veiliggesteld wanneer ze nog nodig zijn.

Gegevens die al buiten het apparaat zijn opgeslagen, bijvoorbeeld in een cloudopslagdienst zoals OneDrive, worden niet door het formatteren van de lokale systeemschijf verwijderd. Uiteraard moet een organisatie er wel voor zorgen dat belangrijke bestanden daadwerkelijk zijn gesynchroniseerd voordat het apparaat wordt gewist.

Nieuwe optie: 'Remove & sanitize files'

De belangrijkste nieuwe toevoeging in build 26340.9502 is de optie Remove & sanitize files.

Microsoft maakt hiermee onderscheid tussen twee soorten verwijdering:

• Remove files: bedoeld voor een computer die opnieuw wordt ingericht en door dezelfde organisatie of gebruiker kan worden gebruikt.
• Remove & sanitize files: bedoeld wanneer een apparaat wordt teruggegeven, gerecycled of aan een andere gebruiker wordt toegewezen.

De tweede optie gaat verder dan het simpelweg verwijderen van bestanden. Hierbij wordt gebruikgemaakt van de mogelijkheden van de opslaghardware om de gegevens op het geselecteerde opslagmedium te wissen.

Dat maakt deze optie vooral interessant voor organisaties die oude systemen buiten gebruik stellen. Een standaard verwijderprocedure kan onder bepaalde omstandigheden nog mogelijkheden bieden om gegevens met gespecialiseerde herstelsoftware terug te halen. Bij sanitization wordt juist geprobeerd de opslag op een veel grondigere manier te wissen.

Microsoft benadrukt dat deze procedure onomkeerbaar is.

Een gebruiker of beheerder moet daarom zorgvuldig controleren welke optie wordt gekozen voordat het proces wordt gestart.

Ook meerdere schijven kunnen onderdeel zijn van het proces

Op systemen met meerdere opslagmedia biedt de nieuwe sanitization-functionaliteit mogelijkheden om aan te geven welke schijven moeten worden gewist.

Dat is vooral relevant voor zakelijke systemen met bijvoorbeeld meerdere interne SSD's of andere opslagmedia. Het voorkomt dat een beheerder ervan uitgaat dat alleen de primaire systeemschijf wordt behandeld terwijl aanvullende opslag achterblijft.

Bij het gebruik van een sanitization-procedure is daarom extra controle belangrijk: gegevens op een geselecteerde schijf kunnen na het proces niet meer op de normale manier worden teruggehaald.

IT-beheer krijgt veel meer controle

Voor zakelijke omgevingen is de ondersteuning voor de Recovery CSP waarschijnlijk de belangrijkste uitbreiding.

Microsoft maakt het hiermee mogelijk om Cloud rebuild centraal te configureren en op beheerde apparaten op afstand te laten uitvoeren.

Dat betekent dat een IT-afdeling niet noodzakelijk een medewerker naar een fysiek apparaat hoeft te sturen om een volledige Windows-herinstallatie te starten.

De Recovery CSP bevat daarvoor specifieke configuratiemogelijkheden onder Recovery/CloudRebuild.

Een beheerder kan onder meer bepalen welk type Cloud rebuild op een apparaat beschikbaar is. Daarbij zijn er twee belangrijke scenario's.

De huidige Windows-build opnieuw installeren

Een organisatie kan ervoor kiezen om het apparaat opnieuw te installeren met de Windows-build die momenteel op het systeem staat.

Dit is de meest directe vorm van Cloud rebuild: Windows wordt volledig opnieuw opgebouwd, maar de bestaande build wordt als uitgangspunt voor de nieuwe installatie gebruikt.

Een specifieke doelbuild installeren

Daarnaast ondersteunt Cloud rebuild een aangepaste installatie waarbij de beheerder een specifieke doelconfiguratie opgeeft.

Daarbij kunnen verschillende onderdelen van de gewenste Windows-installatie worden vastgelegd, waaronder:

• de build-branch;
• de Windows-versie;
• de Windows-editie;
• het installatietype;
• de systeemtaal;
• de gewenste cumulatieve update;
• en eventueel een unattended answer file.

Hierdoor kan een organisatie veel nauwkeuriger bepalen welke Windows-installatie op een apparaat terechtkomt.

Unattended installatie maakt verdere automatisering mogelijk

Voor organisaties is ook ondersteuning voor een unattend answer file belangrijk.

Met een dergelijk antwoordbestand kunnen bepaalde installatiekeuzes vooraf worden vastgelegd. Daardoor hoeft een beheerder niet tijdens iedere herinstallatie handmatig dezelfde configuratie door te lopen.

Dit past in een bredere ontwikkeling waarbij Microsoft Windows-herstel steeds meer als een geautomatiseerd onderdeel van modern apparaatbeheer behandelt.

Een Cloud rebuild kan daardoor onderdeel worden van een groter proces: een defect of opnieuw toegewezen apparaat wordt volledig gewist, Windows wordt opnieuw geïnstalleerd en vervolgens kan het apparaat opnieuw door de organisatie worden ingericht.

Combinatie met Intune en Windows Autopilot

Voor beheerde apparaten sluit Cloud rebuild aan op bestaande Microsoft-technologieën voor apparaatbeheer.

Na een volledige herinstallatie komt Windows opnieuw in de configuratiefase terecht, oftewel de Out-of-Box Experience (OOBE).

Bij apparaten die door een organisatie worden beheerd, kan vervolgens opnieuw automatische provisioning plaatsvinden. Microsoft noemt daarbij onder meer Windows Autopilot, Microsoft Intune, Backup for Organizations en OneDrive.

Hierdoor hoeft een volledige Windows-herinstallatie niet automatisch te betekenen dat een IT-medewerker daarna iedere toepassing, instelling en beveiligingsmaatregel handmatig opnieuw moet configureren.

Het idee is juist dat de pc na de schone installatie opnieuw door het beheersysteem wordt herkend en volgens het beleid van de organisatie wordt ingericht.

Interessant voor defecte bedrijfs-pc's

Cloud rebuild kan daardoor een belangrijke rol krijgen bij het herstellen van bedrijfsapparaten.

Stel dat een Windows-installatie ernstig beschadigd is geraakt en traditionele herstelmethoden niet meer werken. In plaats van een technicus met een USB-stick naar de werkplek te sturen, kan een organisatie een beheerde computer uiteindelijk op afstand opnieuw laten opbouwen.

Het proces kan in grote lijnen bestaan uit:

1. het activeren van de herstelprocedure;
2. het ophalen van de gewenste Windows-installatie;
3. het downloaden van de benodigde drivers;
4. het verwijderen van de bestaande lokale installatie;
5. het installeren van Windows;
6. het opnieuw doorlopen van OOBE;
7. en het automatisch opnieuw toepassen van de bedrijfsconfiguratie.

Daarmee verschuift Windows-herstel steeds meer van een handmatige technische procedure naar een geautomatiseerd beheerscenario.

Niet alleen voor defecte computers

De functie is niet uitsluitend bedoeld voor apparaten waarop Windows problemen vertoont.

De mogelijkheid om opslagmedia tijdens het proces te sanitizen maakt Cloud rebuild ook relevant voor de levenscyclus van zakelijke hardware.

Wanneer een werknemer een laptop inlevert, kan de organisatie de computer volledig wissen voordat deze opnieuw wordt uitgegeven. Hetzelfde geldt voor apparatuur die wordt teruggestuurd naar een leverancier, wordt verkocht, wordt gerecycled of buiten gebruik wordt gesteld.

In dergelijke situaties is het belangrijk dat niet alleen Windows-accounts en bestanden worden verwijderd, maar dat ook wordt nagedacht over de mogelijkheid om achtergebleven gegevens te herstellen.

De nieuwe sanitization-optie is specifiek voor dergelijke scenario's bedoeld.

Het is geen gewone cloudback-up

Een belangrijk onderscheid is dat Cloud rebuild geen back-upsysteem is.

De functie maakt geen kopie van de bestaande Windows-installatie, persoonlijke bestanden of geïnstalleerde programma's om deze later terug te zetten. Het tegenovergestelde gebeurt juist: bij een rebuild wordt de bestaande lokale installatie verwijderd.

Cloud rebuild moet daarom worden gezien als een herstel- en herinstallatiemechanisme, niet als vervanging voor Windows Backup, OneDrive of andere back-upoplossingen.

Voor een organisatie betekent dit dat een goede back-upstrategie nog steeds noodzakelijk is.

Nieuwe toegankelijkheidsfuncties

Build 26340.9502 bevat naast de uitbreidingen voor Cloud rebuild ook verschillende andere wijzigingen.

Een opvallende verbetering is te vinden in Magnifier, de ingebouwde vergrotingsfunctie van Windows.

Microsoft voegt een nieuwe contrastmodus toe waarmee gebruikers de interface donkerder kunnen maken om hinderlijke helderheid en schittering te verminderen.

Het belangrijke verschil met traditionele kleurinversie is dat foto's, video's en grafieken hun oorspronkelijke kleuren behouden.

Bij volledige kleurinversie worden namelijk alle kleuren van het scherm omgedraaid. Dat kan de leesbaarheid van de interface verbeteren, maar zorgt er tegelijkertijd voor dat afbeeldingen en grafieken onnatuurlijk worden weergegeven.

De nieuwe contrastmodus probeert dit probleem te vermijden. De interface wordt aangepast, terwijl de oorspronkelijke kleuren van visuele content behouden blijven.

De bestaande kleurinversiefunctie blijft daarnaast gewoon beschikbaar.

Live Captions kan schermlezeraudio uitsluiten

Ook Live Captions krijgt een nieuwe instelling.

Microsoft voegt een optie toe met de naam Include Screen Reader audio. Deze instelling staat standaard uit.

Wanneer de optie uitgeschakeld blijft, probeert Live Captions audio van schermlezers zoals Narrator, JAWS en NVDA niet mee te nemen in de transcriptie.

Dat kan belangrijk zijn voor gebruikers die tegelijkertijd een schermlezer en Live Captions gebruiken. Zonder deze instelling kan gesproken schermlezeraudio immers als gewone audio worden geïnterpreteerd en vervolgens in de ondertiteling verschijnen.

De nieuwe optie maakt het mogelijk om de transcriptie meer te richten op microfoon- en systeemgeluid en schermlezeroutput daarvan gescheiden te houden.

Ook verbeteringen voor Hyper-V en File History

Microsoft heeft in dezelfde build enkele bestaande problemen opgelost.

Bij Hyper-V is een probleem verholpen met bepaalde door HCS beheerde virtuele machines. Wanneer Windows-mappen via het Plan9-protocol met een Linux-VM werden gedeeld, konden deze mappen in sommige situaties niet zichtbaar of toegankelijk zijn in de Linux-gastomgeving.

Daarnaast is een probleem met File History opgelost waarbij Windows ten onrechte kon melden dat er geen bruikbare schijven beschikbaar waren.

Deze wijzigingen zijn minder ingrijpend dan Cloud rebuild, maar maken eveneens deel uit van dezelfde Insider-build.

Experimental Channel betekent: nog niet definitief

Een belangrijk voorbehoud is dat build 26340.9502 geen normale stabiele Windows 11-release is.

De build bevindt zich in het Experimental Channel van het Windows Insider Program. Microsoft gebruikt dit kanaal om functies in een relatief vroeg ontwikkelingsstadium te testen.

Dat betekent dat de huidige werking nog kan veranderen.

Een functie kan bijvoorbeeld:

• later een andere gebruikersinterface krijgen;
• technisch worden aangepast;
• tijdelijk worden verwijderd;
• worden vervangen door een andere aanpak;
• of uiteindelijk helemaal niet in een reguliere Windows-versie verschijnen.

Ook worden sommige functies via Controlled Feature Rollout geleidelijk beschikbaar gemaakt. Het feit dat een bepaalde Insider-build is geïnstalleerd, betekent daarom niet automatisch dat iedere tester alle nieuwe mogelijkheden direct te zien krijgt.

Cloud rebuild is voorlopig een preview

Microsoft documenteert Cloud rebuild momenteel expliciet als een previewfunctie. De technologie is daarmee vooral bedoeld voor evaluatie en testen op niet-productiesystemen.

Voor organisaties betekent dit dat Cloud rebuild nog niet zonder meer als een volledig uitontwikkelde vervanging voor bestaande herstelprocedures moet worden beschouwd.

Voor productieomgevingen blijven traditionele herstelmedia, back-ups en andere recoveryprocedures daarom belangrijk totdat Microsoft de functie officieel algemeen beschikbaar maakt en de definitieve werking en vereisten bekend zijn.

Wat betekent dit uiteindelijk voor Windows-beheer?

De ontwikkeling laat vooral zien welke richting Microsoft met Windows-herstel opgaat.

Een volledige Windows-herinstallatie hoeft steeds minder een fysiek proces te zijn waarbij een beheerder een laptop moet ophalen, een USB-stick moet gebruiken en daarna handmatig alle bedrijfssoftware opnieuw moet installeren.

Met Cloud rebuild wordt een aanzienlijk groter deel van dat proces vanuit de herstelomgeving en de cloud geautomatiseerd.

De combinatie van:

• Windows Recovery Environment;
• Windows Update;
• automatisch aangeleverde drivers;
• Recovery CSP;
• Microsoft Intune;
• Windows Autopilot;
• unattended installatie;
• en hardwarematige opslag-sanitization

kan uiteindelijk een vrijwel volledig beheerde herstel- en herinrichtingsprocedure opleveren.

Voor IT-afdelingen is vooral de mogelijkheid om een apparaat op afstand terug te brengen naar een schone Windows-installatie interessant. Voor organisaties die met grote aantallen laptops en desktops werken, kan dat de hoeveelheid handmatig herstelwerk aanzienlijk verminderen.

Tegelijkertijd moet duidelijk worden benadrukt dat Cloud rebuild op dit moment nog experimentele previewtechnologie is. De nieuwe mogelijkheden worden getest in Windows 11 26H2 en kunnen nog veranderen voordat Microsoft besluit welke onderdelen daadwerkelijk naar reguliere Windows-versies worden gebracht.

Voor gebruikers is vooral één waarschuwing van belang: Cloud rebuild is een volledige herinstallatie en kan alle lokaal opgeslagen gegevens verwijderen. De optie Remove & sanitize files gaat nog verder en is bedoeld voor situaties waarin een apparaat definitief wordt gewist voordat het wordt teruggegeven, gerecycled of opnieuw toegewezen.

Wie de functie in de huidige Insider-versie gebruikt, moet Cloud rebuild daarom behandelen als een volledige recovery- en wipeprocedure en niet als een eenvoudige reparatieoptie.

Door: Drifter